Ehunka mila lagun kalera atera dira Frantzian, aurrekontu-doikuntza bertan behera uzteko eskatuz
300 pertsona baino gehiago atxilotu dituzte Frantzian, blokeo saiakeretan parte hartzeagatik. Austeritate politiken aurkako aldarria ozen eta argi entzun da Lyon, Marseilla, Lille, Nantes eta Parisen, besteak beste.
Ehunka mila pertsona atera dira ostegun honetan Frantziako kaleetara zentral sindikal handienek herrialde osoan antolatu dituzten protesta eta martxa ugarietan parte hartzeko. Austeritate politiken aurkako aldarria ozen eta argi entzun da Lyon, Marseilla, Lille, Nantes eta Paris bezalako hiri handietan.
Irakasleek, garraio publikoko langileek, osasuneko langileek eta arlo guztietako profesionalek greba egin dute, eta, aldi berean, ikasleek ere indar erakustaldia egin dute dozenaka lizeoren blokeoatuz.
Errebindikazioa argia da: murrizketak behar badira, ez daitezela egin langile eta ikasle klasearen kontura, gizarte politikak indartu daitezela eta, azken finean, gehien duenak gehiago ordain dezala.
Goiza, istilurik gabe
Istilu larririk egon ez den arren, 300 pertsonatik gora atxilotu dituzte goizeko lehen zatian Frantzian, aurreko Gobernuak prestatutako aurrekontuetan aurreikusitako doikuntza bertan behera uzteko eskatzeko sindikatu guztiek antolatutako greba eta manifestazio egunean blokeatze saiakeretan parte hartzeagatik.
Bruno Retailleau jarduneko Barne ministroak prentsaurreko batean baieztatu duenez, egunean zehar 309 pertsona atxilotu dituzte herrialde osoan, eta horietatik 134 zaintzapean daude. Gainera, segurtasun indarretako 26 kide zauritu dira.
Ipar Euskal Herrian, 4.000 pertsona baino gehiagok manifestazioa egin dute Baionan, eta goizean zehar hainbat establezimendu eta hotel blokeatu dituzte. Ekintza horietan, gutxienez bi pertsona atxilotu dituzte.
Barne ministroak ohartarazi duenez, protesta egun honetarako mobilizatu dituen 80.000 polizia-agente eta jendarmeek "kontakturako" agindua izan dute, istiluak edo ondasunen eta pertsonen aurkako erasoak gertatuz gero.
Sophie Binet Lanaren Konfederazio Nagusiko (CGT) idazkari nagusiak herrialde osoan zehar antolatu diren 260 desfileetan parte hartzeko deia egin du: "Inoiz ez gara hain indartsu egon".
Hedabideen aurrean egindako adierazpenetan, Binetek azpimarratu duenez, lehen ministro berria, Sébastien Lecornu makronista, "bere ahuleziaren jakitun" da eta "badakit bizpahiru asteren buruan" zentsuratu dezaketela, eta horregatik uste du presioa egin behar dela bere aurrekoa, François Bayrou zentrista, prestatzen ari zen aurrekontu proiektua atzera bota dezan. "Ez da egonkortasunik egongo justizia sozialik gabe", ohartarazi du CGTko buruak.
Bayrouk 44.000 milioi euroko murrizketa nahi zuen defizitean, 2024an barne produktu gordinaren (BPG) % 5,8ra iritsi zena eta aurten % 5,4an geratu beharko lukeena.
Doikuntza hori, batez ere, gastu publikoari eutsiz egin behar zen, gizarte-prestazioak eta funtzionarioen soldata izoztuz, bai eta bi jaiegun kenduz ere.
Marilyse Leon Lanaren Frantziako Konfederazio Demokratikoko (CFDT) idazkari nagusiak adierazi duenez, "ezin dira langileak izan ahaleginetan laguntzen duten bakarrak", eta François Bayrouk prestatzen zituen aurrekontuak "izugarrikerien museo" eta "katalogo onartezin" gisa kritikatu ditu.
Leonek eskatu du Sébastien Lecornu lehen ministro berriak osatu behar duen Exekutibo berriak proiektu hori bertan behera uztea eta ikuspegi sozial, fiskal eta ekologikotik "bidezkoak diren aurrekontuak" egitea.
Sindikatuen aldarrikapen nagusien artean dago 'Zucman zerga' izenekoa aplikatzea, 100 milioi euro baino gehiagoko ondarea dutenei, 1.800 zergadun ingururi, % 2ko zerga ezarriko liekeena.
Halaber, 2023ko pentsioen erreformaren aplikazioa etetea eskatzen dute, erretiroaren gutxieneko adina pixkanaka 62tik 64ra atzeratzen baitu; baita enpresei ematen zaizkien 200.000 milioi euroko laguntzen gaineko kontrola areagotzea ere.
Frantziaren zor publikoa barne produktu gordinaren (BPG) % 114koa da, eta defizita izugarri handia, % 5,8koa 2024an, Europako arauek ezarritako % 3ko mugaren ia bikoitza.
Zure interesekoa izan daiteke
Irango zentral elektrikoak suntsitzeko mehatxua egin du Trumpek, Teheranek Ormuzko itsasartea 48 orduko epean irekitzen ez badu
Iranek esan du itsasartea irekita dagoela AEBrentzat eta Israelentzat izan ezik, eta ohartarazi du azpiegitura energetikoei, gatza kentzeko plantei eta AEBk eskualdean dituen informazio-teknologien zentroei eraso egingo diela, mehatxua betetzen badu.
Iranek misilak jaurti ditu 4.000 kilometrora, Indiako ozeanoan dagoen base militar baten kontra
Batek ere ez du jo AEBk eta Erresuma Batuak bertan duten basea. Izan ere, batek hegan zihoala huts egin du, eta bestea AEBko Armadako ontzi batek geldiarazi du. Hala ere, erasoak kezka sortu du Iranek irismen handiko jaurtigaiak dituela erakutsi baitu.
Ekialde Hurbila gerraren laugarren astean sartu da, eraso artean eta Ormuzko itsasarteari begira
Israelek eta Iranek bonbardaketak areagotu dituzte, munduko energia garraioari buruzko ziurgabetasuna handitzen ari den bitartean. AEBk merkatua ireki dio, aldi baterako, Irango petrolio gordinari, eta ez du argitu Ormuzen esku hartuko duen ala ez.
Israelgo Poliziak gas negar-eragilea erabiliz sakabanatu ditu Al Aksa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzat hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da; beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira ramadanaren amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani "musulmanen zatiketa saihesteko", "herrialde anaiak" direlako, eta bitartekari izateko prest agertu da.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.
Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita
Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.
Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz
Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.
Petrolio-upelaren prezioa 113 dolarrera igo da, eta gasa % 30 garestitu, Qatarko energia-azpiegituren aurka abiatutako erasoen ondorioz
Ekialde Hurbileko gatazkak merkatuak astintzen jarraitzen du: Asiako burtsek behera egin dute gogor, eta Europakoetan eguna negatiboan hastea aurreikusten da, Europako Kontseiluaren bileraren zain.