Ehunka mila lagun kalera atera dira Frantzian, aurrekontu-doikuntza bertan behera uzteko eskatuz
300 pertsona baino gehiago atxilotu dituzte Frantzian, blokeo saiakeretan parte hartzeagatik. Austeritate politiken aurkako aldarria ozen eta argi entzun da Lyon, Marseilla, Lille, Nantes eta Parisen, besteak beste.
Ehunka mila pertsona atera dira ostegun honetan Frantziako kaleetara zentral sindikal handienek herrialde osoan antolatu dituzten protesta eta martxa ugarietan parte hartzeko. Austeritate politiken aurkako aldarria ozen eta argi entzun da Lyon, Marseilla, Lille, Nantes eta Paris bezalako hiri handietan.
Irakasleek, garraio publikoko langileek, osasuneko langileek eta arlo guztietako profesionalek greba egin dute, eta, aldi berean, ikasleek ere indar erakustaldia egin dute dozenaka lizeoren blokeoatuz.
Errebindikazioa argia da: murrizketak behar badira, ez daitezela egin langile eta ikasle klasearen kontura, gizarte politikak indartu daitezela eta, azken finean, gehien duenak gehiago ordain dezala.
Goiza, istilurik gabe
Istilu larririk egon ez den arren, 300 pertsonatik gora atxilotu dituzte goizeko lehen zatian Frantzian, aurreko Gobernuak prestatutako aurrekontuetan aurreikusitako doikuntza bertan behera uzteko eskatzeko sindikatu guztiek antolatutako greba eta manifestazio egunean blokeatze saiakeretan parte hartzeagatik.
Bruno Retailleau jarduneko Barne ministroak prentsaurreko batean baieztatu duenez, egunean zehar 309 pertsona atxilotu dituzte herrialde osoan, eta horietatik 134 zaintzapean daude. Gainera, segurtasun indarretako 26 kide zauritu dira.
Ipar Euskal Herrian, 4.000 pertsona baino gehiagok manifestazioa egin dute Baionan, eta goizean zehar hainbat establezimendu eta hotel blokeatu dituzte. Ekintza horietan, gutxienez bi pertsona atxilotu dituzte.
Barne ministroak ohartarazi duenez, protesta egun honetarako mobilizatu dituen 80.000 polizia-agente eta jendarmeek "kontakturako" agindua izan dute, istiluak edo ondasunen eta pertsonen aurkako erasoak gertatuz gero.
Sophie Binet Lanaren Konfederazio Nagusiko (CGT) idazkari nagusiak herrialde osoan zehar antolatu diren 260 desfileetan parte hartzeko deia egin du: "Inoiz ez gara hain indartsu egon".
Hedabideen aurrean egindako adierazpenetan, Binetek azpimarratu duenez, lehen ministro berria, Sébastien Lecornu makronista, "bere ahuleziaren jakitun" da eta "badakit bizpahiru asteren buruan" zentsuratu dezaketela, eta horregatik uste du presioa egin behar dela bere aurrekoa, François Bayrou zentrista, prestatzen ari zen aurrekontu proiektua atzera bota dezan. "Ez da egonkortasunik egongo justizia sozialik gabe", ohartarazi du CGTko buruak.
Bayrouk 44.000 milioi euroko murrizketa nahi zuen defizitean, 2024an barne produktu gordinaren (BPG) % 5,8ra iritsi zena eta aurten % 5,4an geratu beharko lukeena.
Doikuntza hori, batez ere, gastu publikoari eutsiz egin behar zen, gizarte-prestazioak eta funtzionarioen soldata izoztuz, bai eta bi jaiegun kenduz ere.
Marilyse Leon Lanaren Frantziako Konfederazio Demokratikoko (CFDT) idazkari nagusiak adierazi duenez, "ezin dira langileak izan ahaleginetan laguntzen duten bakarrak", eta François Bayrouk prestatzen zituen aurrekontuak "izugarrikerien museo" eta "katalogo onartezin" gisa kritikatu ditu.
Leonek eskatu du Sébastien Lecornu lehen ministro berriak osatu behar duen Exekutibo berriak proiektu hori bertan behera uztea eta ikuspegi sozial, fiskal eta ekologikotik "bidezkoak diren aurrekontuak" egitea.
Sindikatuen aldarrikapen nagusien artean dago 'Zucman zerga' izenekoa aplikatzea, 100 milioi euro baino gehiagoko ondarea dutenei, 1.800 zergadun ingururi, % 2ko zerga ezarriko liekeena.
Halaber, 2023ko pentsioen erreformaren aplikazioa etetea eskatzen dute, erretiroaren gutxieneko adina pixkanaka 62tik 64ra atzeratzen baitu; baita enpresei ematen zaizkien 200.000 milioi euroko laguntzen gaineko kontrola areagotzea ere.
Frantziaren zor publikoa barne produktu gordinaren (BPG) % 114koa da, eta defizita izugarri handia, % 5,8koa 2024an, Europako arauek ezarritako % 3ko mugaren ia bikoitza.
Zure interesekoa izan daiteke
'MV Hondius' gurutzaontzian hantavirus agerraldiak izan duen bilakaera: lehen kasuetatik, kontaktuen jarraipenera
Munduko Osasun Erakundeak jakinarazi du geldialdietan gurutzaontzitik atera ziren bidaiarien eta haien kontaktuen jarraipena egingo duela. Dagoeneko jarri dira harremanetan geldialdi horiek egin ziren herrialdeetako agintariekin.
Iranen aurkako erasoaldia amaitu dela eta Ormuzko itsasartean fase berria abian dela iragarri du Marco Rubiok
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak bertan behera utzi du Ormuzen blokeatuta dauden ontziei laguntza emateko Askatasuna proiektua. Horrez gain, Estatu Batuek Ormuzen nabigazioa eta segurtasuna bermatzeko ebazpena aurkeztuko du NBEko Segurtasun Kontseiluan.
Irango erasoen aurrean defentsa indartuko duela esan du Arabiar Emirerri Batuetako presidenteak
Defentsa Ministerioak astearte honetan jakitera eman duenez, "Iranek jaurtitako" misilak eta droneak atzeman dituzte; hala ere, Teheranek ez du onartu eraso horien erantzulea denik.
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako "rave" jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, horrelako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzeko.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.