Susumu Kitagawak, Richard Robsonek eta Omar Yaghik irabazi dute Kimikako Nobel saria, egitura metalorganikoak garatzeagatik
2025eko Kimikako Nobel sariaren irabazleek espazio zabalak dituzten egitura molekularrak sortu dituzte, eta horietan barrena gasak eta beste substantziak kimiko batzuk jariatzen dira. Aipaturiko egitura metalorganiko horiek erabili daitezke, esaterako, basamortuko airetik ura ateratzeko, karbono dioxidoa xurgatzeko, gas toxikoak biltzeko eta erreakzio kimikoak katalizatzeko.
Kimikako Nobel saria. Argazkia: EFE
Susumu Kitagawa (Kiotoko Unibertsitatea), Richard Robson (Melbourneko Unibertsitatea) eta Omar M. Yaghi (Kaliforniako Unibertsitatea) 2025eko Kimika Nobelarekin saritu ditu Suediako Zientzien Errege Akademiak, egitura metalorganikoak garatzeagatik.
2025eko Kimikako Nobel sariaren irabazleek espazio zabalak dituzten egitura molekularrak sortu dituzte, eta horietan barrena gasak eta beste substantzia kimiko batzuk jariatzen dira. Aipaturiko egitura metalorganiko horiek erabili daitezke, esaterako, basamortuko airetik ura ateratzeko, karbono dioxidoa xurgatzeko, gas toxikoak biltzeko eta erreakzio kimikoak katalizatzeko.
Kitagawak, Robsonek eta Yaghik arkitektura molekular berri bat garatu zuten, eta egitura metalorganiko izena jarri zioten (MOF, ingelesez).
Egitura metalorganiko horietako oinarrizko osagaiak aldatuta, kimikariek nahieran diseinatu ditzakete, substantzia zehatzak atzemateko eta gordetzeko. Halaber, egitura horiek erreakzio kimikoak bultzatu eta elektrizitatea garraiatu dezakete.
Heiner Linke Kimikako Nobel saria emateko ardura duen batzordearen presidentearen arabera, "egitura metalorganikoek izugarrizko potentziala daukate eta orain arte ikusi gabeko aukerak ematen dituzte".
Zure interesekoa izan daiteke
Bi hildako eta 50 zauritu inguru, A-63 errepidean, Landetan, izandako hainbat ibilgailuren arteko istripuan
Flixbus konpainiako bi autobusen arteko istripuaren ondorioz, 50 bat ibilgailuk talka egin dute eta bi pertsona hil eta 50 pertsona inguru zauritu dira.
Europako herrialdeek Groenlandiako subiranotasunaren eta egungo mugen alde egin dute, NATOko kide gisa
Besteak beste, Espainiak, Frantziak eta Danimarkak babestu dute adierazpena. Esan dutenez, AEB "funtsezko bazkidea" da Artikoa "seguru" mantentzeko, baina adierazpena Donald Trumpek lurraldea bereganatzeko egindako mehatxuen ostean iritsi da.
Venezuelan atxilotutako preso politiko espainiarrak askatzeko eskatu dio Espainiak Delcy Rodriguezi
Nicolas Maduro atxilotu eta Venezuelako presidenteordeak agintea bere gain hartu ostean, Espainiako Gobernuak ahozko ohar baten bidez helarazi dio bere eskaera.
Trumpek bultzatutako Kapitolioaren aurkako erasoaren bosgarren urteurrena
2021eko urtarrilaren 6an, Donald Trumpen ehunka jarraitzaile Kapitolioan sartu ziren, Joe Biden demokrataren hauteskunde garaipena berresten zen bitartean. Bost urte geroago, erasoagatik auzipetutako 1600 pertsonak indultatu egin dituzte, edo zigorrak kommutatu zaizkie.
Boluntarioen Koalizioak Ukrainarentzako segurtasun konpromiso zehatzak lortu nahi ditu Parisen
AEBk lehen aldiz parte hartuko du Europako buruzagiekin eta Zelenskirekin batera Ukrainako gerrari irtenbide bat bilatzeko aurrez aurreko goi-bilera oso batean.
6,2 graduko lurrikara batek Japonia astindu du
Japoniako agintariek ziurtatu dute ez dagoela tsunami arriskurik.
Machadok eskerrak eman dizkio Trumpi Maduro atxikitzeagatik eta lehenbailehen itzultzeko asmoa agertu du
Fox News telebista katean egindako elkarrizketa batean, Machadok adierazi du bera buru duen oposizioak Venezuela Ameriketako energia gune bihurtuko lukeela, atzerriko inbertsioaren segurtasuna bermatzeko zuzenbide estatua berrezarri eta Maduroren agintaldian herrialdetik ihes egin zuten venezuelarren itzulera erraztu. Hala ere, Trumpek Venezuelako gobernua Machadoren esku uztea baztertu du, herrialdearen babesik ez duela argudiatuta.
Delcy Rodriguezek Venezuelako presidente karguaren zina egin du, Maduroren bahiketaren ostean
Orain arteko presidenteorde exekutiboak "ohorez eta minez" zin egin du Latinoamerikako herrialdeko behin-behineko buruzagi berri bezala, Asanblea Nazionalean. Jorge Rodriguez Parlamentuko presidenteak Nicolas Maduro presidentearen itzulera ezarri du helburu nagusitzat. Caracasen dozenaka hildako utzi zituen operazio militar batean atzeman zuen AEBk.
Madurok errugabetzat jo du bere burua AEBko epailearen aurrean
Venezuelako presidentearen eta haren emaztearen abokatu taldeek erabaki dute "une honetan" baldintzapeko askatasuna ez eskatzea.
EBk ez du Groenlandia arriskuan ikusten, AEB herrialde aliatua delako
Bestalde, Danimarkako lehen ministroak ohartarazi duenez, "NATOko herrialde batek NATOko beste herrialde bati eraso egiten badio, dena amaituko da".