Zer dakigu Gazako bake-planari buruz?
Israelek eta Hamasek ostegun honetan hitzartu duten bake-planaren lehen fasean, Gazako Zerrendan egindako erasoaldia bertan behera utzi beharko luke Israelek. Hamasek bizirik dauden bahitu eta hildako guztiak entregatu beharko lituzke, eta Israelek ia 2.000 preso palestinar askatu.
Donald Trump AEBko presidenteak proposatutako bake-planaren lehen fasea adostu dute ostegun goizalde honetan Israelgo Gobernuak eta Hamasek. Trumpek berak eman du akordioaren berri sare sozialetan eta, geroago, Israelek, Hamasek eta Qatarrek.
Lehenengo fasea, pausoz pauso
-Gazako Zerrendan Israelek egindako erasoaldia bertan behera utzi eta Israelgo Armada pixkanaka bertatik erretiratuko da.
-Hamasek bizirik eta hilda dauden bahitu guztiak entregatuko ditu, Israelek akordioa publikoki onartu eta 72 ordura. Trumpek ziurtatu du datorren astelehenean has daitekeela presoen trukea.
-Bizi osorako kartzela-zigorra duten 250 preso palestinar eta 2023ko urriaren 7az geroztik atxilotutako 1.700 gazatar baino gehiago askatuko dituzte.
-Hamaseko talde islamista armagabetzea.
-Gaza berreraikitzea.
-Trantsizio Gobernua eratuko da Gazan, Palestinako Estatua sortzeko etorkizuneko negoziazioei begira.
Nork negoziatu du akordioa?
Israelek eta Hamasek ez dute zuzenean hitz egin: negoziazioak Steve Witkoff Trumpek Ekialde Hurbilerako duen ordezkariak, Jared Kushner Trumpen suhiak eta Egipto, Qatar eta Turkiako bitartekariek egin dituzte.
Oztopoak
-Akordioa Trumpen planaren lehen zatia baino ez litzateke izango, eta Hamasek zati bat besterik ez du onartu.
-Aurreko astean, Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak ukatu egin zuen Palestinako Estatua ezartzearen alde agertu izana.
-Aurretik, Hamasek uko egin dio armak uzteari, Palestinako Estatua sortu arte.
-Israelek eta AEBk ez dute aurreikusten Hamasek Palestinako Gobernuan parte hartzea.
Bi urteko genozidioaren balantzea
Hamasek Israelen aurka egindako erasoek bi urte bete dituzte astearte honetan, eta 1.200 hildako eta 250 bahitu utzi dituzte. 2023ko urriaren 7an Israelek Zerrendaren aurka egindako erasoaldiak 67.100 palestinar baino gehiago hil ditu, gazatarren arabera. Israelgo Armadak Gazan egindako erasoaldiak kritika ugari piztu ditu nazioarte mailan, bereziki laguntza humanitarioari egindako blokeoa dela eta.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek itsasontzien zirkulazioa eten du Ormuzeko itsasartean, ordu batzuetan irekita egon ondoren
Itsasartea irekita egon da hainbat orduz. Itsasoko trafikoa monitorizatzen duten plataformek lehen mugimenduak nabaritu dituztela berretsi dute. Hala ere, Israelek Libanori egindako erasoaren ostean, Irango agintariek berriro eten dute petrolio-ontzien nabigazioa, Guardia Iraultzailearekin lotutako Fars agentziak jakinarazi duenez.
Milaka indigena Brasiliara iritsi dira, 2026ko Lur Librea Kanpamentuan parte hartzeko
Brasilgo indigenek martxa bat egin dute Brasilgo Kongresu Nazionalera euren eskubideak aldarrikatzeko, Brasilian urtero egiten duten kanpaldiaren testuinguruan.
Israelek gutxienez 250 pertsona hil ditu Libanoren aurka egindako "erasorik handienean", su-etena izan arren
AEB eta Iranen artean bitartekari lanak egin dituen Pakistanen arabera, Libanori ere eragiten dio tregoak. Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak, ordea, akordiotik kanpo utzi du herrialdea.
Iranen bake-plan proposamenaren hamar gakoak
Iranek arma nuklearrak ez fabrikatzeko konpromisoa hartu du, eta bere kontrako zigor guztiak kentzea eta jasandako kalteak konpentsatzeko funts bat sortzea eskatu du. Horiek dira, besteak beste, Teheranek AEBrekin gerra amaitzea negoziatzeko aurkeztu duen planaren puntuak.
AEBk eta Iranek bi asteko su-etena adostu dute, Ormuz ireki egingo dutela bermatuta
Pakistanen bitartekaritzak su-eten akordioa lortzea ahalbidetu du. Ituna berehala sartuko da indarrean, eta Islamabadeko bake negoziazioei ateak irekiko dizkie.
Irandarrek giza-kateak osatu dituzte zentral elektriko eta zubietan, Trumpen mehatxuen aurrean
Donald Trump AEBko presidenteak Ormuzko itsasartea irekitzeko emandako epea amaitu baino ordu batzuk lehenago, Irango herritarrak kalera irten dira, eta giza-kateak osatu dituzte zentral elektriko eta zubietan. Irango banderak, erresistentziarako aldarriak eta liderren argazkiak hartuta, azpiegitura publikoak erasotzea gerra-krimena dela salatu dute.
Trumpen azken mehatxua: "Gaur gauean zibilizazio oso bat hilko da"
Irani emandako ultimatuma amaitzeko ordu gutxiren faltan, agintari estatubatuarrak iragarri du gaur "munduaren historia luze eta konplexuko unerik garrantzitsuenetako bat" biziko dela.
Petrolioaren prezioa, gorantz: 111 dolarrera iritsi da; Iranen aurkako erasoaren aurretik, 72 dolarrean zegoen
Trumpen ultimatuma amaitzeko ordu batzuk falta direnean, Irango gerra gelditzeko balizko akordio baten zain jarraitzen dute merkatuek.
Trump: "Ormuz zabaldu ezean, gau bakarrean suntsi dezakegu herrialde osoa"
Euskal Herrian goizaldeko 02:00ak direnean amaituko da Ormuzko itsasartea zabaltzeko Trumpek Irani emandako epea. Iranek Pakistanen bitartekaritzarekin proposatutako 10 puntuko dokumentua ez zaio, nonbait, nahikoa iruditu AEBko presidenteari. Iranek esan du negoziazioak ez direla mehatxuekin bateragarri. Israelek, bitartean, irandarrei ohartarazi die ez daitezela trenean ibili ez badute bizia arriskuan jarri nahi.
Trumpek Artemis II.aren misioko tripulatzaileekin hitz egin du eta izan duten ausardia eskertu die
AEBko presidenteak tripulazioarekin hitz egin zuen, Ilargiaren alde ezkutua behatu ondoren, egindako misio historikoagatik zoriontzeko. "Gaur Historia egin duzue, eta harro sentiarazi duzue Amerika osoa, izugarri harro", esan zuen Trumpek elkarrizketan.