Lau urte, Ukrainako gerra hasi zenetik
Ukrainako presidenteak Europaren eta Estatu Batuen arteko batasunari eusteko deia egin du Errusiari aurre egin ahal izateko. Kremlinak, bere aldetik, adierazi du inbasioarekin jarraitzeko asmoa duela, helburu guztiak lortu arte. Errusiak inbasioari ekin zioneko urteurrena dela eta, Europako goi agintariak Ukrainara gerturatu dira babesa adierazteko eta hainbat euskal eragilek ekitaldiak antolatu dituzte, Bilbon eta Iruñean, bakea eskatzeko.
Lau urte bete dira gaur Errusiak Ukrainan inbasioa hasi zuela.
Volodimir Zelenski Ukrainako presidenteak gaur Europako Parlamentuaren aurrean onartu duenez, "ez da erraza" Europaren eta Estatu Batuen arteko batasunari eustea "egungo egoeran", baina bi potentziek "bat eginda" eutsi ahal izango diote Errusiari.
Bideokonferentzia bidez egindako hitzaldian, Zelenskik eskerrak eman dizkio Europako Parlamentuari azken lau urteetan emandako babes eta arretagatik.
Kremlinek, bere aldetik, ez dauka Ukrainako inbasioarekin amaitzeko asmorik. Dmitri Peskov Kremlineko bozeramaileak prentsaurrekoan azaldu duenez, Errusiak Ukrainako operazio militar bereziarekin jarraituko du, "helburu guztiak" lortu arte.
Operazio militarrak aurrera jarraitzen badu ere, bere helburuak bitarteko politiko-diplomatikoen bidez lortzeko prest dagoela ziurtatu du Errusiak.
15.000 hildako eta 41.000 zauritu baino gehiago
Urteurren hori dela eta, NBEko Segurtasun Kontseilua Ukrainako egoera aztertzeko bilduko da, eta bilera horretan estatu kideek gatazkaren bilakaerari eta tokian tokiko egoera humanitarioari buruz dituzten jarrerak azaltzea espero da.
Nazio Batuen Erakundeak Ukrainan duen Giza Eskubideen Ikuskapen Misioak egiaztatutako zifren arabera, 2022ko otsailaren 24tik 15.000 zibil baino gehiago hil dira, horien artean 766 haur, eta 41.000 zauritu baino gehiago, 2.540 adingabe barne. Txostenak gehitzen du 2025 biztanleria zibilarentzat urterik hilgarriena izan zela, gutxienez 2.526 hildako eta 12.162 zauritu izan baitziren, 2024an baino % 31 gehiago.
Testuinguru horretan, Antonio Guterres NBEko idazkari nagusiak ohartarazi du "gerra suntsitzailea" gero eta "hilgarriagoa" dela zibilentzat, eta "orbana" dela "gure kontzientzia kolektiboan". "Hori onartezina da", adierazi du, eta "berehalako, erabateko eta baldintzarik gabeko" su-eten baterako deia egin du, bake "justu, iraunkor eta integral" baterako lehen urrats gisa, NBEren Gutunean eta nazioarteko zuzenbidean oinarrituta, eta Ukrainaren independentzia, subiranotasuna eta lurralde-osotasuna errespetatuko dituena.
Bestalde, Ursula von der Leyen Europako Batzordearen presidenteak eta Antonio Costa Europako Kontseiluaren presidenteak Ukrainara joan dira, Europak herrialdeari emandako babesa azpimarratzeko.
Mobilizazioak Euskal Herrian
Testuinguru horretan, Bilbon, UkraniaSOS–Euskrania elkarteak ekitaldia antolatu du, 18:00etan, gerrak lau urte bete dituela gogoratzeko eta bakea eskatzeko, Elkarbizitza plazan. Iruñean, 19:00etan elkarretaratzea deitu dute, Gaztelu plazan.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek bake akordiorako adostasunak onartu ditu, eta AEBri egotzi dio beti atzera botatzea
Reza Zabib Iranek Espainiako Estatuan duen enbaxadoreak negoziazioak nahasten aritzea egotzi dio Donald Trump AEBko presidenteari. Era berean, Israelek bakea oztopatzeko ahaleginetan jarduten duela salatu du, eta Ormuzko itsasartearen kontrola Irani aitortu behar zaiola.
Akordiorik gabe amaitu da Trumpek Iranekin Etxe Zurian egin duen bilera
AEBko presidenteak esan du Irango Islamiar Errepublikak uko egin behar diola arma nuklearrak garatzeari, eta berehala ireki behar duela Ormuzko itsasartea.
Errusiako drone batek Errumaniako etxebizitza eraikin bat jo du, eta "bortxaketa larria" izan da EBren ustez
Ez da lehen aldia Errusiako drone bat Errumaniako aireko espazioan sartzen dena, baina bai etxebizitza baten kontra egiten duena. Bi pertsona zauritu dira. NATOk ohartarazi du aliatuak defendatzeko prest dagoela, eta Errumaniak "pareko erantzuna" iragarri du.
Blue Origin konpainiaren kohete batek eztanda egin du Floridan, jaurti aurretik egindako proba batean
New Glenn kohetearen motorrak pizteko proba batean gertatu da leherketa, jaurtiketa egin aurretik egin ohi duten probetako batean.
Frantziak XVII. mendeko lege esklabista bat baliogabetu du
Luis XIV.ak 1685ean sinatutako legeak, "Kode beltza" izenekoak, esklabuak ondasun higiezinen pare jarri zituen. Esklabutza 1848an abolitu zuten, baina "Kode beltza" ez dute gaur arte indargabetu. Frantziako sistema kolonialak 1,5-2 milioi pertsona egin zituen esklabu, adituek egindako kalkuluen arabera.
AEBk dio Iranekin aurreakordioa lortu duela, baina honek ukatu egin du itxita dagoela
Axios hedabideak aurreratutako informazioaren arabera, Iranek “murrizketarik gabe” ahalbidetuko luke nabigazioa Ormuzeko itsasartean. Tasnim agentzia irandarrak ukatu egin du elkar ulertze batera iritsi izana, eta testua oraindik amaitu gabe dagoela gaineratu du.
Israelek Libano bonbardatu du berriro eta gutxienez 17 hildako utzi ditu
Era berean, Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak Gazako Zerrendaren % 70 kontrolatzeko agindua eman dio Israelgo Armadari.
Gizon bat atxilotu dute Berlinen turista bilbotar bati egindako erasoaren egileari ustez laguntzeagatik
Erasoa iazko otsailean gertatu zen Europako Hildako Juduen Monumentuaren ondoan. Biktima, Bilboko 30 urteko gazte bat, erasotik bizirik atera zen Alemaniako hiriburuan hainbat egun ospitalean eman ondoren. Erasoaren egileari 13 urteko kartzela-zigorra ezarri zioten martxoan, hilketa saiakera, lesio larriak eta Estatu Islamikoaren kide izatea egotzita, eta orain arte ez da ezagutu ustezko laguntzaile baten existentzia.
Porrota Enhanced Games txapelketan: milioika dolar saritan eta dopin librea, ofiziala izango ez den errekor bakar baten truke
Enhanced Gamesek, substantzia debekatuak erabiltzea baimentzen zuen kirol-esperimentu polemikoak, kale egin du. Kristian Gkolomeev igerilariak lehiaketaren errekor bakarra lortu du: milioi bat dolar irabazi du, baina bere errekorra ez da ofiziala izango. 42 parte-hartzaileetatik 38k dopatzeko substantziak erabili zituzten: % 91k testosterona eta % 71k giza hazkundearen hormona. Dopinaren Aurkako Munduko Agentziak eta federazioek atleten osasunerako arriskuaz ohartarazi dute.
Txina gero eta gertuago da Ilargitik: Shenzhou-23 ontzia bart abiatu da Tiangong espazio estaziora
Shenzhou-23 espazio-ontzia bart abiatu da Txinako Gobi basamortutik, helburu argi batekin: 2030erako astronautak Ilargira bidaltzea. Txina gainontzeko potentziak baino hamarkadak geroago batu bada ere espazioko lasterketara, urte gutxitan denei aurrea hartzen ari zaie, eta orain AEBen lehiakide gogorrena da espazioan.