Honelakoa da Mojtaba Khamenei Irango lider goren berria: erlijiosoa, luxuaren zalea eta krudela disidentziarekin
Ali Khameniren bigarren semea izendatu izanak ateak itxi dizkio irekiera aukerari.
Mojtaba Khamenei, Irango lider goren berria. Argazkia: EFE
Mojtaba Khameneik, Ali Khamenei zenaren semeak, hartu du Irango agintea, urte luzez bere aitaren inguruan eragin handia modu diskretuan izan ondoren eta Irango Guardia Iraultzailearekin harreman estuak landuta. Agintera une kritikoan iritsi da: Estatu Batuak eta Israel herrialdea bonbardatzen ari diren bitartean. Eraso horien helburua Gobernua aldaraztea da, eta Irango lider goren berria hori ekiditera etorri da.
Irango goi agintari berriak 56 urte ditu eta Ali Khameneiren bigarren semea da. Apirilaren 28ko bere familiaren aurkako bonbardaketaren ondoren izendatu dute. Eraso horretan hil ziren Ali Khamenei bera, haren emaztea —Mojtabaren ama— eta Mojtabaren ahizpetako bat.
Irango buruzagi goren berria ez da inoiz hauteskundeetara aurkeztu. Estamentu klerikalaren barruan hojatoleslama da —maila ertaineko erlijiosoa—, eta ez aiatola. Hala ere, bere aita ere ez zen aiatola 1989an herrialdeko buruzagi nagusi bihurtu zenean; legea aldatu zuten bera izendatzea ahalbidetzeko.
Azken urteetan, sarri aipatu dute Mojtaba Khameneiren izena Ali Khameneiren ondorengo posible gisa. Khamenei aita Irango presidente izan zen zortzi urtez Errepublika Islamikoaren sortzailearen, Ruhollah Khomeini aiatolaren agindupean, herrialdeko kargu gorena hartu aurretik; kargu hori 36 urtez izan du.
Mojtaba Khameneik berak ez du inoiz publikoki hitz egin aita ordezkatzeko aukeraz. Haren izendapenak, gainera, mesfidantza piztu dezake, dinastia baten itxura hartu lezakeelako; horrek 1979ko Iraultza Islamikoak eraitsitako Pahlavi dinastia ekarriko luke gogora. Orain arte profil diskretua izan du: ez du hitzaldi publikorik eman, ezta sermoirik ere. Irandar askok ez dute bere ahotsa inoiz entzun ere egin.
Analisten arabera, Mojtaba Khameneiren izendapenak atea ixten dio edozein irekitze politikori, eta nekez aurkituko da Estatu Batuekin negoziazio bidezko irtenbide bat, epe laburrean behintzat.
Gaztetatik izan du harremana Guardia Iraultzailearekin. Adar militar horretako Habib batailoian aritu zen, eta 1980ko hamarkadan Iraken aurkako gerran parte hartu zuen. Garai hartako hainbat kidek gaur egun kargu garrantzitsuak dituzte segurtasun eta inteligentzia aparatuan.
Mendebaldeko hedabideen arabera, Mojtaba Khameneik milaka milioi dolar eta luxuzko ondasunak ditu hainbat herrialdetan. Atzerritik eta Irango oposizio erreformistak behin baino gehiagotan salatu du disidentziaren aurkako errepresio bortitzean parte hartu izana, hauteskundeak manipulatzea eta Basij indar paramilitarra erabiltzea 2009ko protestetan manifestari baketsuen aurka.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek heriotza-zigorra ezarriko dio etsaiari laguntzen dion orori
Iranek hedabideei eta herritarrei ohartarazi die etsaiarekin lankidetzan ibiltzeak heriotza eta ondasunak konfiskatzea dakartzala, Ameriketako Estatu Batuen eta Israelen erasoaldiaren ondoren; dagoeneko 1.200 hildako baino gehiago utzi ditu.
Trump, Kubari buruz: "Herrialdearen gaineko kontrola modu adiskidetsuan har genezake, ala ez"
AEBko presidenteak adierazi duenez, uhartean ez dute energiarik, erregairik ezta dirurik ere, eta arazo humanitario "sakonak" dituzte.
G7ko Energia ministroak gaur bilduko dira Ekialde Hurbileko gatazkak eragindako krisia aztertzeko
AEBko, Kanadako, Japoniako, Frantziako, Italiako, Alemaniako eta Erresuma Batuko Energia ministroak modu birtualean bilduko dira astearte honetan, Irango gerrak eragindako hornidura-etenari buruz hitz egiteko eta petrolio erreserbak merkaturatuko dituzten eztabaidatzeko.
Honela zabaldu da Iranen aurkako gerra: Zein herrialdetan du eragina?
Israelek eta AEBk otsailaren 28an Irani egindako erasoaldi militarrak eta ondoren errepublika islamiarrak Ekialde Hurbileko 16 herrialderi eman zien erantzuna. Iranek 1.200 hildako eta 12.000 zauritu zenbatu ditu dagoeneko, eta Libanon 400 hildako baino gehiago izan dira. Persiako Golkoko 14 herrialdek Jameneiren erregimenaren erasoak salatu dituzte. Alde honetako hildakoen kopurua berrogeialdira iritsiko litzateke, zortzi soldadu estatubatuarrekin.
Trumpek dio Irango gerra "ia amaituta" dagoela
Halaber, buruzagi errepublikanoak ziurtatu du Ormuzeko itsasartea zabalik dagoela, eta ontziak hasi direla bertatik igarotzen. Pasabide horren kontrola hartzea aztertzen ari dela gaineratu du.
Persiar golkoa, erabat paralizatuta
Ekialde Hurbileko gerrak aurrera jarraitzen du, eta Iranek, oraingoz, ez du neke zantzurik ematen. Golkoko herrialdeak Israelen eta AEBren aliatu diren inguruko herrialdeen aurkako erasoekin jarraitzen du, krisi ekonomiko globala sortzeko helburuarekin.
Martin Izagirre, Ormuzen blokeatutako gas-ontzi bateko ofiziala: "Tentsioa oso handia da, eztandak entzuten ditugu"
Martin Izagirrek 26 urte ditu, gas-ontzi bateko bigarren ofiziala da egun eta, dagoeneko, 50 aldiz zeharkatu du Ormuzeko itsasartea. Otsailaren 26tik, bere ontzia Persiar golkoan dago ainguratuta, Iraken parean. Iranen erasoengatik Ormuz itxi zenetik, itsasartea blokeatuta dago, eta milaka ontzi daude harrapatuta alde bietan. Izagirrek egoera nola bizitzen ari diren azaldu dio ETBri.
Macron: "Ormuzko itsasartea pixkanaka irekitzeko defentsa-misio bat martxan dago"
Misio hori "herrialde europar eta ez europarrekin" egin beharko litzateke, "behin gatazkaren faserik kritikoena amaitutakoan". Estatuburuak zehaztu duenez, planak "laguntza helburu baketsua" izango luke, eta hainbat ontzi mota "eskoltatzea" izango litzateke bidea, "gasa eta petrolioa" berriro Ormuzetik igaro ahal izateko. Bestetik, G7 herrialdeek ez dute momentuz erreserban daukaten petrolioa askatuko, nahiz eta ez duten baztertzen etorkizunean erabaki hori hartzea.
EBk ez du Mojtaba Khameneiren izendapenari buruzko iritzirik eman, eta Txinak eta Errusiak onartezintzat jo dute haren aurkako ezein eraso
Trumpek, berriz, azpimarratu du ez dagoela pozik hautuarekin. The New York Post egunkari estatubatuarrari egindako adierazpenetan, baieztatu du ez datorrela bat Adituen Batzordeak hartutako erabakiarekin. Edonola ere, ez du aurreratu buruzagi berria AEBren erasoaldiaren jomugan den ala ez.
Industria kimikoaren eta droga-trafikatzaileen arteko loturak baimentzea leporatu dio AEBk Txinari
Iaz 80.000 pertsona inguru hil ziren AEBn drogekin lotutako gaindosi eta intoxikazioengatik; horietako asko, kokaina eta metanfetamina fentaniloarekin nahastuta kontsumitzeagatik.