Txikipediaren edukiak esku-eskura mugikorreko aplikazioari esker
Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak eta Euskal Wikilarien Kultura Elkarteak bultzada berria eman diote Txikipediari, eta duela bi urte haur eta gazteei zuzendutako euskarazko Wikipediaren webgunea sortu ondotik, Android eta iOS-erako aplikazioaren bitartez ere kontsultatu ahal izango dira gaurtik aurrera Txikipediako edukiak. Code Syntax-ek garatu duen aplikazioa 8 eta 12 urte arteko ikasleentzako tresna pedagogiko garrantzitsua izatea lortu nahi da.
Gaur Eusko Jaurlaritzaren Donostiako egoitzan egin den aurkezpenean parte hartu dute Hizkuntza Politikoko sailburuorde Miren Dobaranek, Euskal Wikilarien Kultura Elkarteko Galder Gonzalez Larrañagak eta CodeSyntax-eko Luistxo Fernadezek eta, azaldu dutenez, Txikipedia haur eta gaztetxoentzat baliabide interesgarria da, “beraien egunerokoan sortzen diren galderei erantzuten” laguntzen duena. Gurasoei ere laguntzen die, bereziki prestatutako materiala biltzen duelako eta etxeko lanetan laguntzen duelako.
Hazten ari den proiektua da, gainera, Txikipedia, gero eta eskola gehiagotan ari baitira artikuluak sortzen klaseko ariketa gisa. Azaldu dutenez, 3.000 artikuluen muga gainditu du dagoeneko, “haur eta gaztetxoentzat sortutako 3.000 eduki, horietako asko ikasleek eurek sortuak”.
Azken urtean 553.000 ikustaldi metatu ditu Txikipediak, egunero bataz beste 1.500 ikustaldi, beraz. 2019arekin alderatuz gero, bisitaldiak %55 igo direla azpimarratu dute sustatzaileek; orduan 355.000 izan ziren ikustaldiak guztira, egunean 968.
Lankidetza oinarri
Wikipediaren ezaugarri nagusia da erabiltzaileek elikatu eta osatutako entziklopedia dela. Euskarazko Wikipediak hazkunde nabarmena izan du azken urte gutxian; existitzen diren 320 wikipedien artean, 32. postuan dago artikulu kopuruari dagokionez. Europako hainbat hizkuntza ofizialen gainetik dago artikulu kopuruan, tartean greziera, daniera edo estoniera baino hobeto.
Artikulu kopurua bikoiztu baino gehiago egin da proiektua hasi zenetik (%138) eta 372.000 artikulu ditu gaur egun. Euskarazko Wikipedia indartzeko beharrezkoa da askotariko erakunde eta agenteren lankidetza; hain zuzen ere, azpimarratzekoa da hezkuntza sektorearekin izandakoa. Ikasleek behar dituzten 2.000 gai identifikatu ziren, eta gai horiek jorratzen hasi ziren unibertsitateko ikasle, irakasle eta wikilariak. Unibertsitateko ikasleek, tarte honetan, bost milioi hitz gehitu dizkiote euskarazko Wikipediari eta ehunka Txikipediako artikulu sortu dituzte jada.
Adituek diotenez, pandemia garaian argi ikusi zen euskarazko edukiak bilatzeko “on-line erreferentziak beharrezkoak” direla eta iazko martxotik aurtengo otsailera 129 milioi orrialde zerbitzatu dira euskaraz, aurreko urtean baino %34 gehiago.
Hezkuntza Ataria
Kultura eta Hizkuntza Politika Sailaren eta Euskal Wikilarien Kultura Elkartearen lankidetzatik aurten, irakasleentzako baliabideak eskaintzen dituen Hezkuntza Ataria ere sortu da. Lehen eta Bigarren Hezkuntzan Wikipedia erabilita egin daitezkeen ariketa sorta handia biltzen du, baliabide pedagogikoekin eta bideo tutorialekin. Momentuz garatze eta osatze bidean dagoen ataria da, baina etorkizunean hezkuntzan elkarlanak egiteko baliabide nagusia izatea du helburu.
3 klubaren lehiaketa
EITB ere Txikipediaren sustapenari gehitu zaio eta 3 klubak galdera-erantzunen lehiaketa egin du hil honetan; proposatutako galderei erantzun zuzena ematen zietenen artean mahai-jolasen bi sorta zozketatu ditu. Galderen erantzuna Txikipedian bilatzera animatu dituzte parte-hartzaileak.
Zure interesekoa izan daiteke
Ez dute ChatGPTren funtzio erotikoa kaleratuko OpenAIk laguntzailea hobetzen duen arte
Konpainia teknologikoak funtzio hori data zehaztu gabe atzeratzea erabaki du, erabiltzaile heldu egiaztatuek eduki erotikoan sartzeko aukera izan dezaten. Sistemaren adimenean eta pertsonalizatzeko gaitasunean hobekuntzak egitea lehenetsi nahi dute.
AA "erabat kaltegarria" izan daiteke mentalki kalteberak diren pertsonengan, psikiatra batek ohartarazi duenez
Adimen Artifizialak "ez du kontzientziarik, ez du errukirik eta ez du maite" erabiltzailea, hortaz, "berdin zaio zer gertatzen zaion". Gainera, normalean "atsegina" izaten da, eta "erabiltzailari entzun nahi duen erantzuna ematen dio".
X, Meta eta TikTokek delituak egin dituzten ikertzeko eskatuko dio Espainiako Gobernuak Fiskaltzari
"Plataforma horiek gure seme-alaben osasun mentalaren, duintasunaren eta eskubideen aurka egiten ari dira. Estatuak ezin du horrelakorik onartu", azpimarratu du Pedro Sanchezek X sare sozialean.
Sare sozialak gehiegi erabiltzeak gazteak isolatzea eragiten du, ikerketa baten arabera
AEBko 120 unibertsitatetan 18 eta 24 urte bitarteko 64.988 gazteri egindako galdeketaren emaitzak argitaratu ditu gaur Journal of American College Health aldizkariak.
15 urtez azpikoei sare sozialak debekatzearen alde agertu da Txekiako Gobernua
X-en zabaldutako bideo batean, Txekiako gobernuburuak ziurtatu du espainiar edota frantziar estatuetan bultzatutako debekuarekin bat egiten duela.
TikToken diseinu "adiktiboak" Europar Batasuneko legea urratzen duela ondorioztatu du Bruselak
Europako Batzordeak zehaztu duenez, erabiltzaileak etengabe eduki berriekin "saritzen" dituenez, TikToken diseinuaren zenbait ezaugarrik pantailan mugitzen jarraitzeko beharra elikatzen dute, eta erabiltzaileen garuna "pilotu automatiko moduan" sartzea eragiten dute. Horrek portaera konpultsiboa izatea eta erabiltzaileen autokontrola murriztea ekar dezake. TikTokek esan du "erabat faltsua" dela bere diseinuak mendekotasuna sortzen duenik.
Dorre kuantikoa barrutik: konputagailu kuantikoa garatzeko txipak egingo dituzte bertan
Donostian, CIC Nanoguneri erantsita, dorre kuantikoa eraiki dute. Bertan, besteak beste, diluzio hozkailua ezarri dute eta han daude ordenagailu kuantikoak beharrezko dituen txipak sortuko dituzten laborategiak.
Australia eta Frantzia, aitzindari: adingabeek sare sozialak nola erabiltzen duten arautzeko bidea ezarri dute
Australia eta Frantzia izan ziren nerabeei sare sozialetarako sarbidea mugatu zieten lehen herrialdeak, eta Espainiako Gobernua antzeko neurri bat hartzera bultzatu dituen aurrekariak ezarri zituzten.
Europako Batzordeak espedientea ireki dio X sare sozialari, Groken bitartez egiten diren irudi sexualizatuengatik
Elon Musken enpresak Grok adimen artifizialari lotutako arriskuak aztertu eta arindu ote dituen argitu nahi du Bruselak.
Pradales, Chivite eta beste erkidego batzuetako presidenteen datu pertsonalen filtrazioa ikertzen ari dira
Eurogosth izeneko hackerrak agintari autonomikoen NANa, helbideak edo telefonoak zabaldu ditu, eta Vindex ezizeneko hackerrak, berriz, Puente ministroaren eta Garraioetako beste goi-kargudun batzuen informazio pertsonala zabaldu du bi fasetan.