Txikipediaren edukiak esku-eskura mugikorreko aplikazioari esker
Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak eta Euskal Wikilarien Kultura Elkarteak bultzada berria eman diote Txikipediari, eta duela bi urte haur eta gazteei zuzendutako euskarazko Wikipediaren webgunea sortu ondotik, Android eta iOS-erako aplikazioaren bitartez ere kontsultatu ahal izango dira gaurtik aurrera Txikipediako edukiak. Code Syntax-ek garatu duen aplikazioa 8 eta 12 urte arteko ikasleentzako tresna pedagogiko garrantzitsua izatea lortu nahi da.
Gaur Eusko Jaurlaritzaren Donostiako egoitzan egin den aurkezpenean parte hartu dute Hizkuntza Politikoko sailburuorde Miren Dobaranek, Euskal Wikilarien Kultura Elkarteko Galder Gonzalez Larrañagak eta CodeSyntax-eko Luistxo Fernadezek eta, azaldu dutenez, Txikipedia haur eta gaztetxoentzat baliabide interesgarria da, “beraien egunerokoan sortzen diren galderei erantzuten” laguntzen duena. Gurasoei ere laguntzen die, bereziki prestatutako materiala biltzen duelako eta etxeko lanetan laguntzen duelako.
Hazten ari den proiektua da, gainera, Txikipedia, gero eta eskola gehiagotan ari baitira artikuluak sortzen klaseko ariketa gisa. Azaldu dutenez, 3.000 artikuluen muga gainditu du dagoeneko, “haur eta gaztetxoentzat sortutako 3.000 eduki, horietako asko ikasleek eurek sortuak”.
Azken urtean 553.000 ikustaldi metatu ditu Txikipediak, egunero bataz beste 1.500 ikustaldi, beraz. 2019arekin alderatuz gero, bisitaldiak %55 igo direla azpimarratu dute sustatzaileek; orduan 355.000 izan ziren ikustaldiak guztira, egunean 968.
Lankidetza oinarri
Wikipediaren ezaugarri nagusia da erabiltzaileek elikatu eta osatutako entziklopedia dela. Euskarazko Wikipediak hazkunde nabarmena izan du azken urte gutxian; existitzen diren 320 wikipedien artean, 32. postuan dago artikulu kopuruari dagokionez. Europako hainbat hizkuntza ofizialen gainetik dago artikulu kopuruan, tartean greziera, daniera edo estoniera baino hobeto.
Artikulu kopurua bikoiztu baino gehiago egin da proiektua hasi zenetik (%138) eta 372.000 artikulu ditu gaur egun. Euskarazko Wikipedia indartzeko beharrezkoa da askotariko erakunde eta agenteren lankidetza; hain zuzen ere, azpimarratzekoa da hezkuntza sektorearekin izandakoa. Ikasleek behar dituzten 2.000 gai identifikatu ziren, eta gai horiek jorratzen hasi ziren unibertsitateko ikasle, irakasle eta wikilariak. Unibertsitateko ikasleek, tarte honetan, bost milioi hitz gehitu dizkiote euskarazko Wikipediari eta ehunka Txikipediako artikulu sortu dituzte jada.
Adituek diotenez, pandemia garaian argi ikusi zen euskarazko edukiak bilatzeko “on-line erreferentziak beharrezkoak” direla eta iazko martxotik aurtengo otsailera 129 milioi orrialde zerbitzatu dira euskaraz, aurreko urtean baino %34 gehiago.
Hezkuntza Ataria
Kultura eta Hizkuntza Politika Sailaren eta Euskal Wikilarien Kultura Elkartearen lankidetzatik aurten, irakasleentzako baliabideak eskaintzen dituen Hezkuntza Ataria ere sortu da. Lehen eta Bigarren Hezkuntzan Wikipedia erabilita egin daitezkeen ariketa sorta handia biltzen du, baliabide pedagogikoekin eta bideo tutorialekin. Momentuz garatze eta osatze bidean dagoen ataria da, baina etorkizunean hezkuntzan elkarlanak egiteko baliabide nagusia izatea du helburu.
3 klubaren lehiaketa
EITB ere Txikipediaren sustapenari gehitu zaio eta 3 klubak galdera-erantzunen lehiaketa egin du hil honetan; proposatutako galderei erantzun zuzena ematen zietenen artean mahai-jolasen bi sorta zozketatu ditu. Galderen erantzuna Txikipedian bilatzera animatu dituzte parte-hartzaileak.
Zure interesekoa izan daiteke
Europako Batzordeak espedientea ireki dio X sare sozialari, Groken bitartez egiten diren irudi sexualizatuengatik
Elon Musken enpresak Grok adimen artifizialari lotutako arriskuak aztertu eta arindu ote dituen argitu nahi du Bruselak.
Pradales, Chivite eta beste erkidego batzuetako presidenteen datu pertsonalen filtrazioa ikertzen ari dira
Eurogosth izeneko hackerrak agintari autonomikoen NANa, helbideak edo telefonoak zabaldu ditu, eta Vindex ezizeneko hackerrak, berriz, Puente ministroaren eta Garraioetako beste goi-kargudun batzuen informazio pertsonala zabaldu du bi fasetan.
TikTokek AEBren kontrolpean dagoen enpresa bat sortu du AEBn app-aren betoa saihesteko
Donald Trump AEBko presidenteak, akordioaren bultzatzaile nagusiak, sare sozialetan ospatu du duela hilabete prentsak aurreratu zuen albistea baieztatu izana, eta nabarmendu du aplikazioa oso garrantzitsua izan zela 2024ko hauteskundeetan berak lortutako garaipenean, TikTokeko erabiltzaile gazteei esker.
X mundu mailan erori da, aste honetan bigarrenez
Sare soziala eta Grok adimen artifiziala ez dira kargatzen, eta ezin dira erabili.
Xk galarazi egingo du erabiltzaileek Grok bidez irudi sexualizatuak sortzea
Adimen artifizialaren inguruko murrizketa gehiago ezarri ditu sare sozialak, arropa intimoa duten benetako pertsonen irudiak sortzeko polemikaren ondoren, adingabeak barne. Neurria ordainpeko harpidedunei ere aplikatzen zaie.
Grok, Xren adimen artifiziala, indarkeria matxistarako erraminta berria
Milaka pertsona Elon Musken AA erabiltzen ari dira emakumeen irudi sexualizatuak sortzeko, haien baimenik gabe. Horrek eztabaida handia sortu du munduan. Horregatik, Colectiva Femiaseko bi kiderekin hitz egin dugu, artea, feminismoa eta AA lantzen dutenak.
Mundu osoko gobernuak Musken Grok estutzen ari dira, horrek sortu ditzakeen “deepfake” sexualengatik
Europan, hainbat gobernuk ikerketak abiatu dituzte horrelako edukiak legez kanpokoak diren ebaluatzeko.
ChatGPTk eta Copilotek WhatsAppen funtzionatzeari utziko diote eta Meta AIk bakarrik jarraituko du eskuragarri
Mezularitza-plataformaren politika berriengatik, beste enpresen chatbotak itxiko dituzte, eta, ondorioz, OpenAI eta Microsoftenak erretiratuko dituzte bihartik aurrera.
Wikipediak 25 urte bete ditu, eta euskarazko edizioa hizkuntza gutxituen erreferente bihurtu da
Munduko entziklopedia aske eta kolaboratiborik handiena, 60 milioi artikulu baino gehiago dituela, 25. urteurrena ospatzen ari da. Era berean, euskarazko Wikipedia nabarmendu da, hazkunde iraunkorragatik, komunitate aktiboagatik eta euskara Interneten zaintzen eta zabaltzen laguntzeagatik.
Datuak Babesteko Agentziak inoren irudiak zabaltzeak dakartzan ondorioez ohartarazi du, penalak ere izan daitezke eta, egiazkoak zein AArekin sortutakoan izan
Datuak Babesteko Espainiako Agentziak ohartarazi du tresna horiek zuhurtziarik gabe erabiltzeak oinarrizko eskubideak urra ditzakeela eta legezko erantzukizunak ekar ditzakeela, batez ere eduki intimoa, sexualizatua edo adingabeei buruzkoa den kasuetan.