Poliki-poliki haizetan, agudo-agudo sareetan
Izkribu hau noiz irakurtzen duzun arabera, 24 ordu baino gutxiago izango duzu komentatu behar dizudan dokumental itzela ikusi ahal izateko. Bai, "Loving Highsmith" filmak muga-data, iraungitze-data badu Filmin plataforman eta gaur beteko da. Gaurko gauerdian. Ordu txikiak hasten diren momentu berean.
Ni zu izango banintz esku artean, buruan, bihotzean, hezurretan dudan guztia utziko nuke bertan eta piztuko ordenagailua. Edo telebistako pantaila. Edo egongelako home zinemakoa (norberaren harrikada eta kontu korronte egoeraren arabera, hor ere). Baina ez galdu. Ez baituzu denbora soberan. Ez baduzu minutu bat ere galdu behar.
Bai, badakit. Koro Navarrok euskarara ekarri zuen "Slowly, Slowly in the Wind" nobela hartako izenburuak "poliki-poliki haizetan" esan nahi du. Alta, guk ez dugu gaur patxadan ibiltzerik. Ordu gutxi barru, akabo. Betiko (edo ia betiko, postariak beti deitzen duelako bitan...) galduko duzu/dugu.
Eta hitzematen dizut, zin egiten dizut, Suitzakoa den Eva-Vitija-Scheidegger zinemagilearen arte/maisulana galduz gero, penatuko zara in sipula sipolorum Amen. Betiereko damutuko. Are gehiago inoiz Josu Barambonesek euskaraturiko Lardaska, Igela argitaletxeak plazaratutako Ripley trebea eta Ripleyeren jokoa (biak Asun Garikano Iruretagoienak itzuliak) irakurri badituzu.
Infinitua izango da zure tristezia zure zeluloidezko oroipen-kutxan Hitchocken "Strangers in a train", Alain Delonek antzezturiko "Plein Soleil, Wendersen Der Amerikanische Freund", Minghellaren "The Talented Mr Ripley" (Matt Damonekin) eta Todd Haynessen "Carol" gordeta badituzu altxor.
Bai. Asmatu duzu. Ziztu batean, segundo bat ere galdu barik (ez baitugu segundorik galtzeko gaur), bihar ikusterik izango ez duzun filma Patricia Highsmith idazleaz da. Bai, Beraz. Baina ez pentsa, ez da literaturaren inguruko mintegi filmatu bat. Baina zaude lasai, ez da kamera aurrean mugimendurik gabeko plano motz batean isildu gabe mintzatzen diren adituen bilkura aspergarria. Ez izan beldur, ez da bere lanetan oinarritutako filmen "ebatsi eta itsatsi" bat. Ezta bere liburuen entresaka ere. Ez. Tronuen Jokoan Tartheko Brienne gerlari noble eta garaiezina antzezten duen Gwendoline Christie aktorea narratzaile dela, dokumentalak ardatz, oinarri, amets, abiapuntu eta zimendu hartzen ditu Patricia Highsmithek intimitatean idatziriko egunkariak eta dotorezia handiz zirriborraturiko koadernoak (bada gaztelaniazko edizio bat, Anagramakoa, "Diarios y cuadernos personales" izenburupean) eta oroigarri ederra sortzen du. Ez ordea oroigarri hilik, harrizkoa. Inolaz ere. Bizia dario filmari. Amodioa. Sexua. Argirik ikusten ez duten gauen zaporea. Bikote baten hausturaren usain samina. Nostalgia. Tabakoaren gustua. Alkoholak eragindako aje ez hain mingarria. Filmari literaturari zor zaion errespetua dario, bai, baina Patriciaren larru azal eta erraietan erakusten du literaturak bere maitaleengan utzitako orbanen isla.
Ez, ez dira adituak mintzatuko pelikula honetan, Patricia maitatu, Patricia abandonatu, Patricia ulertu edo ez ulertu, Patriciarengandik babestu behar izan zuten horiek baizik…
Baina denbora gehiago ezin dugu galdu lerro hauetan. Bota begirada bat "Poliki poliki haizetan" horren hasierari Taylor Cheeverek liburuak buruan idazten zituen, inoiz ez paperean. Hil zen garairako, hirurogeitabi urte zituela, hamalau liburu zituen idatziak eta ehun eta hogei pertsonaia sortuak, berak behintzat gogoan oso zehatz zituenak guzti-guztiak….) eta zoaz, azkar! "Loving Highsmith" alokatzera zure plataforman. Berandu da eta.
Zure interesekoa izan daiteke
Musika proiektuei bideratuko diete Durangoko Azokaren Sormen Beka aurten
Euskarri fisiko zein digitalean bi lan baino gutxiago argitaratu dituztenek hartu ahalko dute parte deialdian, irailaren 21a baino lehen. 15.000 euroz lagundutako lana euskarazkoa izango da, hitzik badauka, eta 2027ko Durangoko Azokan aurkeztuko da emaitza.
"Fantasia eta arrazoia": Goyaren artelan handiak biltzen dituen erakusketa, Arte Ederren Gasteizko Museoan
Gerraren hondamenak, Tauromakia, Burugabekeriak eta Kapritxoak dira, besteak beste, Francisco de Goyaren lau sail nagusietakoak. Erakusketa 2027ko otsailera bitarte egongo da Arte Ederren Gasteizko Museoan. Bestetik, Donostiako San Telmo museoan Goya protagonista duen erakusketa bat dago.
Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azokak “arnas-unea eta sorkuntzaren plaza” irekiko ditu
Ekainaren 6an, Euskal Liburu eta Disko Azoka egingo da Lapurdiko udalerrian, zazpigarrenez, Baltsan elkartearen eta Argia komunikabidearen ekimenez. Beñat Oihartzabal hizkuntzalaria omenduko dute.
Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa Humanitateak, Kultura, Arteak eta Gizarte Zientzien Saria
Donostiar artistaren “nazioarteko proiekzioa eta arte garaikidearen berrikuntzan egindako ekarpen erabakigarriak” aitortu ditu sariaren epaimahaiak. Uztailean emango diote golardoa, Maddi Alberdi San Martin Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa Gazte Sariaren irabazleari bezala.
Alejandro Gonzalez Iñarrituren hitzaldia astelehenean BBK Aretoan, 'Carne y Arena' erakusketaren inguruko jardueren barruan
Hitzaldia 19:00etan izango da, eta sarrerak eskuragarri daude jada, doan. Mexiko eta AEB arteko mugako migratzaileen eta errefuxiatuen esperientzia eta testigantzetan oinarritutako 'Carne y Arena' murgiltze esperientzia EITBko 5. platoan dago ikusgai martxoaren 16tik ekainaren 20ra arte.
2028rako Veneziako Biurtekoan espazio propioa izateko lanean ari da Euskadi
Hala iragarri du Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariordeak eta Kultura sailburuak Venezian egindako ekitaldi instituzionalean. "Aurrera egin nahi dugu, eta gure helburua da euskal sorkuntza artistikoa nazioarteko erakusleiho horretan etengabe proiektatzea", gaineratu du.
"RESET" izango da Getxophotoren 20. urteurrenaren leloa, maiatzaren 28tik ekainaren 21era
Urteurrena ospatu, jaialdia birpentsatu, eta berrabiatu: horiek dira RESET 20. edizioaren helburuak. Ekimenen artean, 20 urteotako historia biltzen duen artxibo digitala, Alejandro Acinen El último lunes erakusketa eta aurreko edizioetako 7 proiektu berreskuratuta, begi berriz aurkezteko. Horrez gain, Portu Zaharreko Sirenoarekin photocalla antolatuko dute: izaera hibridoko pertsonaiaren agurra izango da.
Urrats historikoa eman du euskal ikus-entzunezkoen sektoreak: Zinemaren Akademia eratuko du
Etorkizuneko akademia espazio "inklusiboa eta anitza" izatea nahi dute, sektorearen garapena bultzatzeko balioko duena. Euskal Herriko 150 profesionalen baino gehiagoren babesa du ekimenak.
Euskal artea Veneziara itzuliko da 50 urte geroago
1976an, Franco hil eta urtebetera, Bienalak lekua egin zion euskal artistek bultzatutako programari, eta maiatzaren 6tik 8ra “I Baschi alla Biennale 1976/2026” programa instituzional, akademiko eta artistikoa garatuko du Italiako hirian Eusko Jaurlaritzak eta hainbat aditu eta artistak.
Ikus-entzunezkoen euskal sektorea zinema akademia propio bat eratzeko aukera lantzen hasi da
Sektoreak aitortu du apirilaren 23rako dutela hitzordua jarrita, gogoeta prozesuari ekiteko. Nolanahi ere, "topaketa itxia eta erabat profesionala" izango dela argi utzi dute, eta horregatik, prozesua "errespetatzeko" eskatu diete komunikabideei. "Kanpoko dinamikek" ekimena "baldintzatzea" saihestu nahi dute.