Mainetik datorren artista bat naiz ni…
Bada film bat gure karteldegian zinema negozioa, industria, merkatua dela agerian uzten duena, argi eta garbi erakusten duena zelako eta nolako tratutan jarduten duten ekoizleek, estudioetako abokatuek eta inbertitzaileek.
Huskeria dirudi, baina zin degizuet garrantzi handiko afera dela kontatzera natorkizuen hori. Longlegs beldurrezko pelikula igualik gabea egin zuen Osgood Perkinsek izuzaleok aldareetan dugun Stephen Kingen The Monkey kontaketa egokitu zuen pantailarako. Denok ginen emaitza ikusteko grinaz, desiraz, txirrintaz. Bai Stephen bai Osgood miresten baititugu. Eta, aitor dezagun, panpina eta muñeko hiltzaileak gogoko ditugulako. Begiko. Gure kuttunak dira. Gure pertsonaia maite-maiteak. Ez dizuet egingo zerrenda luzerik, baina, batzuk aipatzeagatik, hona hemen Chucky, Tiffany, bere amorantea, M3GAN, Blade Runner-eko erreplikante ederrak edo La acompañante-ko Iris, sentimenduak eta maitasuna (baita joko sexualak ere) eskaintzen dituzten robot gaurkoen sublimazio erabatekoa.
Era berean (badakit zuetako askok ez duzuela gure gustua partekatzen. Zilegia da. Eta egokia), danborra jotzen zuenero heriotza eragiten zuen tximinoaren ipuina gure plazer ezkutuetako bat izan da. 1980an Gallery izeneko aldizkarian kaleratu zutenetik. Beraz, hotzikara sumatu genuen hezur, bihotz, burmuin eta erraietan Osgood Perkinsek egokitu zuela jakinarazi zigutenean. Konfiantza osoa genuen berarengan, eta desioak akabaturik pasa genituen egunak, gauak, asteak, hilabeteak… Ziur geunden: kontakizunari darion umore iluna gehiago belztuko zuen Osgoodek.
Ohikoa denez, filma estreinatu baino askoz lehenago irudiak hasi ziren agertzen sarean eta gure poltsikoko aplikazio guztietan. Biral bilakatu ere. Zinema engainua dela jakitun garenez, istorioa Kingen aberri txikia den Maine estatuan kokatua bada ere Kanadan filmatu izanak ez gintuen harritu. 'Iparreko Hollywood' deitzen diete Vancouver ondoko paraje horiei. Ziento bat pelikula errodatzen dira bertan zergak asko txikiagoak direlako eta bertako agintariek erraztasun handiak eskaintzen dizkietelako ekoizleei (antzeko proposamen interesgarriak egin zizkien zineman aritzen diren inbertsio-funtsei Zineuskadik Berlinalen izan zen Film Merkatuan). Onar genezake, bai horixe, inolako dolurik gabe The Monkey Columbia Britainiarrean filmatu izana; denboraren eta Stephen Kingekiko atxikimenduaren poderioz Maineko hiritarrak sentitzen bagara ere.
Arraroagoa, ulergaitzagoa (kasik onartezina, esango nuke nik) egiten zitzaigun tximu muñekoak txindatarik ez izatea esku artean. Izan ere horiek ziren seinalea. Jotzen zituen bakoitzean norbait hiltzen zen. Ez, ez galdetu zergatik. Badira munduan azalpenik ez duten kontuak. Are gutxiago terrorezko unibertsoan. Baina txindatak ziren pelutxe eta metalezko muñeko horren armak (edo). Pantailan, aldiz, danborra jotzen zuen. Errezeloa hartu genien irudiei. Esan berri dut badirela izuzko munduan erantzunik gabeko aferak baina… nolatan danborra? Zer gertatu ote zen txindatekin? Ba ote zen erabaki artistikoa? Ez genuen uste, ez.
Galdezka hasi, ikertzeari ekin eta azkenean aurkitu genuen zioa. Ez zen ez arte kontua, negozioarena baizik. Harrigarria bezain izugarria gertatu zitzaigun esplikazioa, The Monkey-ren Atomic Monster eta Black Bear ekoiztetxeek ezin izan dute txindatarik erabili Disneyk baititu musika tresna hori erabiltzen duen tximino panpinaren eskubideak!!!!
Benetan? Egiatan? Horrelakorik existitzen al da? Badirudi baietz. Normala oso, Zinema Zazpigarren Artea izateaz gain, merkatua, industria eta negozioa baita. Disney Toy Story film guztien jabea da Badakizue bost direla. Orain arte. 2010ean, hirugarrena agertu zen gure eta mundu osoko aretoetan eta bertan bazen txindatak jotzen zituen tximinoa. Horrexegatik du Disneyk bere gaineko jabegoa. Izatekotan, erabiltzeko aukera izan dezakeen bakarra jostailuak (baita Toy Story-n ikusten ditugun denak ere) merkaturatzen dituen Mattel konpainia erraldoia litzateke, eta ez prezio onean, ez, baizik eta dirutza pagatuz…
Hori guztia dela eta, gutako askok maite dugun, defendatzen dugun, The Monkey-n tximuak danborra jotzen, eta ez txindatak. Ez zen erabaki artistikoa. Ezta teknikoa ere. Ez zen zuzendaria danbolin-jolea izan zelako txikitan. Ez danborrak egiten duen soinuak txindatenak baina beldur handiagoa eragiten duelako. Ez. Merkataritza auzia izan zen. Zinemak Wall Streeteko Burtsan kotizatzen baitu. Eta ez bakarrik Cannesko, Berlingo, Veneziako edo Donostiako epamahaikideen eta ikusleen aurrean.
Zure interesekoa izan daiteke
Musika proiektuei bideratuko diete Durangoko Azokaren Sormen Beka aurten
Euskarri fisiko zein digitalean bi lan baino gutxiago argitaratu dituztenek hartu ahalko dute parte deialdian, irailaren 21a baino lehen. 15.000 euroz lagundutako lana euskarazkoa izango da, hitzik badauka, eta 2027ko Durangoko Azokan aurkeztuko da emaitza.
"Fantasia eta arrazoia": Goyaren artelan handiak biltzen dituen erakusketa, Arte Ederren Gasteizko Museoan
Gerraren hondamenak, Tauromakia, Burugabekeriak eta Kapritxoak dira, besteak beste, Francisco de Goyaren lau sail nagusietakoak. Erakusketa 2027ko otsailera bitarte egongo da Arte Ederren Gasteizko Museoan. Bestetik, Donostiako San Telmo museoan Goya protagonista duen erakusketa bat dago.
Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azokak “arnas-unea eta sorkuntzaren plaza” irekiko ditu
Ekainaren 6an, Euskal Liburu eta Disko Azoka egingo da Lapurdiko udalerrian, zazpigarrenez, Baltsan elkartearen eta Argia komunikabidearen ekimenez. Beñat Oihartzabal hizkuntzalaria omenduko dute.
Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa Humanitateak, Kultura, Arteak eta Gizarte Zientzien Saria
Donostiar artistaren “nazioarteko proiekzioa eta arte garaikidearen berrikuntzan egindako ekarpen erabakigarriak” aitortu ditu sariaren epaimahaiak. Uztailean emango diote golardoa, Maddi Alberdi San Martin Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa Gazte Sariaren irabazleari bezala.
Alejandro Gonzalez Iñarrituren hitzaldia astelehenean BBK Aretoan, 'Carne y Arena' erakusketaren inguruko jardueren barruan
Hitzaldia 19:00etan izango da, eta sarrerak eskuragarri daude jada, doan. Mexiko eta AEB arteko mugako migratzaileen eta errefuxiatuen esperientzia eta testigantzetan oinarritutako 'Carne y Arena' murgiltze esperientzia EITBko 5. platoan dago ikusgai martxoaren 16tik ekainaren 20ra arte.
2028rako Veneziako Biurtekoan espazio propioa izateko lanean ari da Euskadi
Hala iragarri du Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariordeak eta Kultura sailburuak Venezian egindako ekitaldi instituzionalean. "Aurrera egin nahi dugu, eta gure helburua da euskal sorkuntza artistikoa nazioarteko erakusleiho horretan etengabe proiektatzea", gaineratu du.
"RESET" izango da Getxophotoren 20. urteurrenaren leloa, maiatzaren 28tik ekainaren 21era
Urteurrena ospatu, jaialdia birpentsatu, eta berrabiatu: horiek dira RESET 20. edizioaren helburuak. Ekimenen artean, 20 urteotako historia biltzen duen artxibo digitala, Alejandro Acinen El último lunes erakusketa eta aurreko edizioetako 7 proiektu berreskuratuta, begi berriz aurkezteko. Horrez gain, Portu Zaharreko Sirenoarekin photocalla antolatuko dute: izaera hibridoko pertsonaiaren agurra izango da.
Urrats historikoa eman du euskal ikus-entzunezkoen sektoreak: Zinemaren Akademia eratuko du
Etorkizuneko akademia espazio "inklusiboa eta anitza" izatea nahi dute, sektorearen garapena bultzatzeko balioko duena. Euskal Herriko 150 profesionalen baino gehiagoren babesa du ekimenak.
Euskal artea Veneziara itzuliko da 50 urte geroago
1976an, Franco hil eta urtebetera, Bienalak lekua egin zion euskal artistek bultzatutako programari, eta maiatzaren 6tik 8ra “I Baschi alla Biennale 1976/2026” programa instituzional, akademiko eta artistikoa garatuko du Italiako hirian Eusko Jaurlaritzak eta hainbat aditu eta artistak.
Ikus-entzunezkoen euskal sektorea zinema akademia propio bat eratzeko aukera lantzen hasi da
Sektoreak aitortu du apirilaren 23rako dutela hitzordua jarrita, gogoeta prozesuari ekiteko. Nolanahi ere, "topaketa itxia eta erabat profesionala" izango dela argi utzi dute, eta horregatik, prozesua "errespetatzeko" eskatu diete komunikabideei. "Kanpoko dinamikek" ekimena "baldintzatzea" saihestu nahi dute.