Adonis, Murakami, Ngugi eta Roth, Literatura Nobela jasotzeko faborito
Adonis siriarra, Ngugi wa Thiongo kenyarra, Philip Roth estatubatuarra eta Haruki Murakami japoniarra dira, berriz ere, Literaturako Nobel saria irabazteko kiniela guztietan azaltzen diren faborito nagusienak. Gaur jakinaraziko du irabazlearen izena Suediako Literatura Akademiak.
Adonis, bizirik dagoen poeta arabiar handiena, aspalditik dago hautagaien artean; gainera, albiste da egun hauetan bere azken lanarengatik (Islama eta indarkeriari buruzko saiakera bat). Lan horrekin, beste leku batzuen artean, Goteborgeko azoka bisitatu du, Suedian literatura arloan egiten den ospetsuena.
Ngugi, Roth eta Murakami ere ohiko hautagaiak dira, batez ere japoniarra, urtez urte ageri baita faboritoen artean, baina munduan zehar dituen salmenta ugariengatik izaten da gehiago, eta ez horrenbeste kritikak oso begiko izategatik.
Poetak diren Ko Un korearra, Anne Carson kanadarra, Adam Zagajewski poloniarra eta Doris Kareva estoniarra ere ondo daude kokatuta faboritoen artean, poeta batek (Thomas Transtromer suediarrak) literatura sari hori eskuratu zuenetik bost urte igaro ostean.
Joyce Carol Oates, Don DeLillo eta Cormac McCarthy AEBtako letra "ahaztuen" beste ordezkari sendo batzuk dira, ez baitute saririk jasotzen 1993an Toni Morrisonek eraman zuenetik. Alabaina, Suediako Akademiak beti nabarmentzen du ez duela ez literatura motarik, ez herrialderik saritzen, baizik eta autoreak saritzen dituela.
Akademiak hainbat urtez edota hamarkadaz bueltaka dabiltzan izenak erreskatatzea erabakitzen badu —Doris Lessing-ekin (2007) edo Mario Vargas Llosarekin (2010) gertatu zen legez—, Peter Handke austriarra, Antonio Lobo Antunes portugaldarra, Milan Kundera txekiarra, Amos Oz israeldarra, Cees Nooteboom herbeheretarra edota Claudio Magris italiarra sari ditzake.
Nahiz eta azken urteetan faborito garbi gisa heldu ziren zenbait autorek irabazi duten —Alice Munro kanadarra (2013) eta Svetlana Alexijevitx bielorrusiarra (2015), kasu—, ezustekoak ere izan dira, besteak besten Elfriede Jelinek austriarra (2004) edota Hertha Müller alemaniarra (2009).
Egile hispanoamerikarren artean, Cesar Aira argentinarra da apustu-etxeetan hoberen kokatuta dagoena, Javier Marias, Eduardo Mendoza eta Enrique Vila-Matas espainiarren aurretik.
Hautagaien zerrenda amaigabea izan arren, Jon Fosse norvegiarra, A.B. Yehoshua israeldarra, Ismail Kadare albaniarra, Mircea Cartarescu errumaniarra eta Peter Nadas hungariarra ere kontuan hartzeko moduko izenak dira.
Aurreko urteetan egin ez bezala, Nobel sarien irabazleen jakinarazpenak ez ziren astelehenean banatutako Ekonomiako Nobelarekin bukatu, gaur izango baita azken saria emango duten eguna.
Zure interesekoa izan daiteke
Literatura plazara aterako dute Oiartzunen ostera ere
Martxoaren 9tik 28ra, Literatura Plazara egingo dute Oiartzunen, laugarrenez, eta euskal literaturaren inguruko zortzi hitzordu jarri dituzte antolatzaileek, 1545 argitaletxeak.
Emakume idazleek presentzia irabazi dute: ahots, gorputz eta gai berriak ekarri ditu feminismoak
Feminismoak aldaketa sakonak ekarri ditu azken urteotan, baita literaturan ere, eta gai, begirada, ahots, gorputz eta narratiba berriak ekarri ditu. Duela mende erdi emakumezko idazle gutxi zeuden, eta bigarren maila batera baztertuta zeuden, gainera. Orain, berriz, oso garrantzitsua da horien presentzia, eta, besteak beste, sariak eta bekak irabazten ikusten ditugu.
António Lobo Antunes portugaldar idazlea zendu da
Portugalgo literaturaren izen erraldoiak, inkontzientearen eta memoriaren biltzaile eta idazkariak, 83 urte zituen. Euskaraz, “Gauzen ordena naturala” irakur daiteke.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles sarituko ditu
Gaur, asteartearekin, hasiko da Bilboko literatur jaialdia, eta hilaren 28ra arte iraungo du. Aurten, Gerediaga Elkarteari, Durangoko Azoka antolatzaileari, eta Valerie Miles idazle eta editore estatubatuarrari eskainiko dizkie ohorezko sariak.
Euskaltzaindiak eta EIEk hitzarmena sinatu dute, idazle gazteei laguntzeko
Euskaltzaindiak eta Euskal Idazleen Elkarteak (EIE) lau urterako akordioa adostu dute. Euskaltzaindiak urtean bi ikastaro emango dizkie EIEren bazkideei, bekak deituko ditu eta mentoretza programa abiatuko du. Andres Urrutia euskaltzainburuak, Mikel Ayllon EIEko zuzendaritza batzordeko kideak eta Miren Agur Meabe idazle eta Euskaltzaindiaren idazkariak hartu dute parte ituna sinatzeko ekitaldian.
Hitza erdigunean jarriko du Gutun Zuriak berriz, 19. edizioan
Bernardo Atxagak, Alana S. Porterok, Karmele Jaiok, Layla Martinezek, Harkaitz Canok, Mario Obrerok, Miren Agur Meabek eta beste hainbat idazlek parte hartuko dute letren Bilboko nazioarteko jaialdian.
Xabier Montoiak "Bakea, bakea" eleberria aurkeztu du
Inazio Osa 43 urteko donostiarrak hondamendia biziko du ama hiltzean, "baina laster ikasiko du oker dagoela oso, deskalabrurik handienean ere beti baita posible zuloan beherago erortzea, are eta zoritxar handiagoak etortzea".
'Lauaxeta, ametsen egilea' erakusketa Euskal Abertzaletasunaren Museora iritsi da, Bilbora
Sabino Arana Fundazioaren Euskal Abertzaletasunaren Museoak Lauaxeta, ametsen egilea erakusketa ibiltaria izango du ikusgai Sabin Etxean, Bilbon, martxoaren 12ra arte. Bizkaiko Foru Aldundiak antolatu du erakusketa, museoarekin lankidetzan, Esteban Urkiaga Lauaxeta euskal olerkari eta idazlearen jaiotzaren 120. urteurrena gogoratzeko.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles idazlea sarituko ditu
Gutun Zuria Bilboko Letren Nazioarteko Jaialdiaren 19. edizioa otsailaren 24tik 28ra egingo dute. Literatura eta argitalpen esparruko hogeita hamar bat sortzailek parte hartuko dute, eta “datozen egunetan” iragarriko dute programazioa.
Doinuelek 2026ko hitzorduak aurkeztu ditu
Euskarazko Plazen Sareak aurten egingo dituzten euskarazko literatura azokak aurkeztu ditu, Iruñean: Baztango (H)ilbeltza, Oiartzungo Literatura Plazara, Azokitiko Gure Gelatik, Zarauzko Literaturia, Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azoka, Hernaniko Liburu eta Disko Azoka, Sarako Ikusi Mikusi, Oiartzungo Hitzen Lihoa eta Lazkaoko Liburu eta Disko Azoka.