Hautatze-prozesua
Gorde
Kendu nire zerrendatik

Nola hautatzen da Nobel sari baten irabazlea?

Nobel sariak osatzen dituzten sei kategorietako irabazle bakoitza nor den hautatzeko prozesuak ia urtebete irauten du.
1994ko Nobel sariaren irabazleak: Yasser Arafat, Simón Peres y Yitzhak Rabin. EFE
1994ko Nobel sariaren irabazleak: Yasser Arafat, Simón Peres y Yitzhak Rabin. EFE

Nobel sarien zeremonia abenduaren 10ean egiten da urtero; izan ere, egun horretan hil baitzen sariei izena ematen dien Alfred Nobel asmatzaile suediarra.

Sariak sei kategoriatan daude banatuta: Fisikako Nobel Saria, Kimikako Nobel Saria, Medikuntzako Nobel Saria, Literaturako Nobel Saria, Ekonomiako Nobel Saria eta Bakearen Nobel Saria. Azken horrek piztu ohi du jakin-min handiena, saridunen artean jendartean ezagunak diren pertsonak egoten direlako.

Nahiz eta sari guztiak egun berean banatzen diren, guztiak ez dira leku berean ematen. Bakearen Nobel Saria Oslon (Norvegia) banatzen dute, eta gainerakoak Stockholmen (Suedia) ematen dituzte, Bakearena banatu eta ordu batzuk geroago. Hori horrela da sariak sustatu eta dinamita asmatu zuen Alfred Nobelek berak hala jaso zuelako bere testamentuan.

Alabaina, sari-banaketa izan aurretik, kategoria bakoitzeko sarien irabazleen hautatze-prozesua dago, eta horrek ia urtebete irauten du:

Iraila: gonbidapenak bidaltzen dira

Irailean, sari bakoitza emateaz arduratzen diren batzordeek isilpeko gonbidapenak bidaltzen dizkiete esparru bakoitzeko pertsona adituei, esparru horretako Nobel sarirako hautagaiak proposa ditzaten. Aditu horiek ezin diote euren buruari bozik eman. Aipatu adituen proposamenak urtarrilaren 31 baino arinago bidali behar dira zaizkie batzordeei.

Otsaila: hautagaitzak jasotzen dira

Batzorde bakoitzak urtarrilaren 31ra arte jasotako hautagaien artean egiten du bere aukeraketa. Data horretatik aurrera jasotako izenak hurrengo urterako ebaluaketan hartuko dira kontuan.

Otsaila-martxoa: zerrenda motzak

Batzordeek hautagaien ibilbidea aztertzen dute, eta zerrenda labur bat prestatzen dute saria jaso dezaketenekin.

Martxoa-abuztua: adituen gainbegirada

Adituek aipatu zerrenda gainbegiratzen dute. Aditu horietako batzuk iraunkorrak dira, eta beste batzuk hautagai zehatzen gainean dituzten ezagupenengatik kontratatzen dituzte. Adituek ez dituzte hautagaitzak zuzenean ebaluatzen eta ez dute gomendio espliziturik ematen.

Urria: irabazleak hautatzen dituzte

Urria hasieran batzorde bakoitzak bere esparruko Nobel sariaren irabazlea nor izango den hautatzen du, bozen gehiengo sinplea nahikoa izanik horretarako. Erabakia behin betikoa da, eta ez dago horren aurkako apelaziorik egiterik. Ondoren, saridunen izenak jakinarazten dituzte.

Abenduak 10: sari-banaketa

Nobel sarien banaketa-ekitaldia abenduaren 10ean izaten da. Bakearen Nobel saria Oslon ematen dute, eta gainerakoak Stockholmen. Saria Alfred Nobelen irudia duen dominaz, diploma batez eta sarian zenbatekoa jasotzen duen agiri batez dago osatuta.

Iturria: nobelprize.org

Zure interesekoa izan daiteke

GRAFCAV2882. VITORIA, 05/05/2026.- Este martes se ha celebrado en la Audiencia Provincial de Álava la segunda sesión del juicio con jurado popular contra el presunto asesino de Maialen Mazón, la mujer de 32 años que estaba embarazada de gemelos en el momento de su asesinato en mayo de 2023. EFE/ L. Rico
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Maialen Mazon hiltzeagatik akusatutako gizonak biktimaren odol orbanak zituen arropetan

Ostiral honetan egin da Arabako Probintzia Auzitegian ustezko hiltzailearen aurkako epaiketaren bosgarren saioa. Auzipetuaren arroparen hainbat lagin aztertzeaz arduratu ziren Ertzaintzako bi adituk deklaratu dute gaur. Zehazki, haren galtzetan zegoen orban bat, eta alkandoran eta zapatiletan zituen orban batzuk ikertu dituzte, eta ondorioztatu dute odol orbanak zirela eta odol hori Mazonen DNArekin bat zetorrela. 

homenaje-Lukas-Agirre-efe
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Lukas Agirre hiltzeaz akusatutakoen "errugabetasun presuntzioa suntsitzeko zantzu nahikoak" ikusten ditu fiskalak

2022ko Gabonetan gertatu zen krimenaz akusatuta, hiru pertsona eseriko dira aulkian: hilketaren ustezko egilea, beharrezko laguntzailea (hiltzaileari labana eman ziona) eta krimena estali zuen neska bat. Gaur osatuta geratuko da herri epaimahaia, eta astelehenean hasiko da epaiketa bera, aurretiazko gaiak aztertuta. Fiskaltzak eta akusazio partikularrak 22 eta 25 urte arteko kartzela zigorra eskatzen dute.

18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Eusko Jaurlaritzak Gaixotasun Infekzioso Emergenteen Aholku Batzordea aktibatu du hantabirusak eragindako alerta hurbiletik jarraitzeko

Gontzal Tamayo Osasun sailburuordea buru duen organoak bere lehen azalpenak eman ditu MV Hondius ontziaren egoera aztertu ondoren, eta lasaitasunerako mezua helarazi nahi izan du, Euskadin arriskua oso txikia dela goraipatuz; Osakidetzak, berriz, Donostia Unibertsitate Ospitaleko Goi Mailako Isolamendu eta Tratamenduko Unitatea operatibo eta prest du edozein gorabeherari aurre egiteko.

Gehiago ikusi
Publizitatea
X