Tigre-eltxoa dagoeneko Euskadiko 120 udalerritan dago, eta Osasun Sailak zaintza aktiboari eutsiko dio azarora arte

Tigre-eltxoa Euskadin hedatzen ari da, udazkeneko tenperatura epelek lagunduta. Intsektu hori dagoeneko 120 udalerritan dago, 2025eko azaroan zenbatutako 90 udalerritan baino gehiagotan. Hedapenari aurre egiteko, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak zaintza eta kontrol programa aktibo mantentzen du, azaroaren erdialdera arte.

Espezie inbaditzaile hori osasun publikoko kezka da, dengea, zika eta chikungunya bezalako gaixotasunak transmititzeko gai delako. Euskadin kutsatzeko arriskua oso txikia den arren, aurten gaixotasun horien 37 kasu inportatu erregistratu dira, hau da, gaixotasuna Euskaditik kanpo hartu duten pertsonen kasuak. 2025 osoan baino zazpi gehiago dira; iaz, guztira, 30 kasu zenbatu ziren.

Aurten atzemandako 37 kasuetatik 23 Bizkaian izan dira, zortzi Gipuzkoan eta sei Araban. Eltxo tigrea 2014an detektatu zuten Euskadin lehen aldiz, eta ordutik ez da bertan kutsatutako kasurik erregistratu.

Tigre-eltxoa dagoeneko Euskadiko 120 udalerritan dago

Osasun Sailak Neikerrekin eta udalekin elkarlanean garatzen duen zaintza-programa uztailean hasi zen, eta azaroaren erdialdera arte luzatuko da. Aurtengo kanpainan, arrautzak jartzeko 3.300 taulatxo edo obitranpa baino gehiago aztertu dituzte 47 udalerritan: 13 Araban, 21 Bizkaian eta 13 Gipuzkoan.

Emaitzen arabera, tigre-eltxoa 120 udalerritan dago. Horietako 81etan finkatuta dago dagoeneko: 45 Bizkaian, 34 Gipuzkoan eta bi Araban. Beste 39 udalerritan ere atzeman dute intsektua, baina oraindik ez dago bertan finkatuta dagoela esaterik.

Hedapena nabarmena izan da 2025arekin alderatuta. Iazko azaroan, 90 udalerritan zegoen eltxo tigrea; 72 udalerritan finkatuta zegoen, eta beste 19tan sartu zela detektatu zuten.

Horrez gain, bost zaintza-gune zentinela ditu Osasun Sailak, intsektuaren presentzia eta jarduera urte osoan goiz detektatzeko: Bilbo, Trapagaran, Gernika-Lumo, Donostia eta Irun.

Tigre-eltxoa beltza da, eta marra zuri bat du buruan eta toraxean. Egunez egiten du zizt egiteko joera, eta ohikoa da hainbat aldiz jarraian ziztatzea. Haren ziztadak mingarriak izan daitezke.

Ziztada gertatuz gero, Osasun Sailak eremua urarekin eta xaboiarekin garbitzea eta hotza aplikatzea gomendatzen du, hantura eta azkura arintzeko. Garrantzitsua da hazka ez egitea, infekziorik ez sortzeko. Erreakzioa oso handia bada, ondoeza eragiten badu edo arnasa hartzeko zailtasunak agertzen badira, osasun-langileengana jo behar da.

Ziztadak saihesteko, mahuka luzeko arropa, praka luzeak eta oinetako itxiak erabiltzea gomendatzen da, baita baimendutako uxagarriak ere. Adingabeen eta haurdun dauden emakumeen kasuan, neurri fisikoak lehenetsi behar dira, hala nola eltxo-sareak erabiltzea.

Bestalde, birus horiek transmititzen diren eremuetatik itzultzen direnek bereziki zaindu behar dute eltxoen ziztadak saihestea bidaia amaitu eta hurrengo 15 egunetan. Sukarra, mina edo ondoeza izanez gero, lehenbailehen jo behar dute osasun-zentrora.

Tigre-eltxoaren kontrola "Osasun Bakarra" (One Health) ikuspegiaren barruan kokatzen da. Euskadiko Osasun Itunean jasotako ikuspegi horrek gizakien, animalien eta ingurumenaren osasunaren arteko lotura aitortzen du.