Ismail Kadaré albaniar idazlea hil da
Ismail Kadaré albaniar idazlea zendu da gaur goizean, astelehenarekin, France Presse albiste agentziak iragarri duenez. Tiranan hil da, 88 urte zituela, bihotzeko krisi baten ondorioz.
Olerkiak idazten hasi zen Kadaré, baina eleberrigintzak eman zion nazioarteko ospea. Berrogei nobela inguru idatzi ditu, tartean "Ametsen jauregia", "Apiril urratua", "Hiru arkuko zubia", "H. dosierra"… Euskaraz, "Hiru arkuko zubia" (Juan Mari Arzallusek itzulia) eta "H. dosierra" (Juan Mari Arzallusek eta Antton Olanok itzulia) irakur daitezke.
Kadareren eta Enver Hoxhak Albanian 1944an ezarritako erregimen komunistaren arteko harremanek zeresan handia eman dute; Kaderek totalitarismoaren aurka idatzi zuen (Ametsen jauregia da horren adibiderik behinena), baina Hoxharen erregimen zorrotzak lasai samar jokatu zuen haren obrarekin, halere.
Hoxha hildakoan, Kadare Frantzian erbesteratu zen 1990ean eta Albaniara joan-etorrian ibili zen, harik eta 1999an bere jaioterrian ezarri zen berriz. "Diktadura eta benetako literatura ez dira bateragarriak. Idazlea diktaduraren berezko etsaia da", esan zuen.
Kadareren literatura lotuta dago errealitatearekin, benetako gertakariekin (Kosovoko lurralde afera edo Stalinek Boris Pasternaki 1934an egindako telefono deia, esaterako), baina errealismo sozialistatik oso urrun dago, bere jatorria (Maksim Gorki Literatura Institutuan, Moskun, ikasi zuen, 1961ean Albaniak SESBekiko harremanak hautsi arte) gorabehera; Kadareren liburuetan, dena gertatu ohi da lurralde lauso batean, mitoetatik eta kondairetatik edaten duen unibertso batean.
Zure interesekoa izan daiteke
Astiberri Bilboko argitaletxeak Edizio Lan Kultural Onenaren Espainiako saria irabazi du
Astiberrik 25 urteko bidea du atzean, eta “komikigintza goi literaturaren mailara igotzeko egin duen ezinbesteko ekarpena” saritu dio epaimahaiak.
Ramon Saizarbitoria: "'Ene Jesus'en ez dago moderno izan nahirik"
Erein argitaletxeak Ene Jesus Ramon Saizarbitoriak 1976an argitaratu zuen eleberria berrargitaratu du. Joxean Muñozen hitzaurre eta ilustrazio sail batek laguntzen du "amari buruz" diharduen istorioa, Muñozen hitzetan, "zaila baino gehiago, gogorra den kontakizuna".
Marjane Satrapi "Persepolis" komikiaren egilea hil da, 56 urte zituela, "tristurak jota"
Senideek zabaldutako oharraren arabera, Satrapik ezin izan du senarraren heriotza jasan.
Joseba Sarrionandiak "Leturiaren egunkari ezkutua" eleberriaren irakurketa abiatu du
Iurretar idazleak ireki du Bilbo Zaharra euskaltegiak antolatzen duen Klasikoen Irakurraldi Jarraitua. Leturiaren egunkari ezkutua Txillardegiren liburua irakurriko da aurten.
Zuzenean: Klasikoen XIX. Irakurketa Jarraitua
Bilbo Zaharra euskaltegiaren ekimenez, "Leturiaren egunkari ezkutua" Txillardegiren eleberria irakurriko dute aurten etenik gabe jendaurrean.
Ehunka Joxeba Leturia, ostegunean Arriagan
Hilaren 4an, “Leturiaren egunkari ezkutua” Txillardegiren eleberria irakurriko dute jendaurrean etengabe, Bilbo Zaharra euskaltegiak antolatzen duen Klasikoen Irakurraldi Jarraituaren 19. edizioan.
Literaturia, literaturaren erritmoan dardarka
Euskal Letren Plaza zabalduko da Zarautzen maiatzaren 29tik 31ra, “Dar-dar” lelopean: liburu azoka, aurkezpenak, perfomancea, mahai inguruak, ikastaroak, musika, kontzertuak…
Pamielak "Lehoikumea" berrargitaratu du, 1948an Orixek euskaratuta erbesteko Jaurlaritzaren eskariz
Lehoikumea album ilustratuak Jacques Preverten testuak eta Ylla argazkilariaren irudiak biltzen ditu, eta Nikolas Ormaetxea Orixek euskaratu zuen 1948an. Erbestean zen Eusko Jaurlaritzaren eskariz euskaratu zen, aberritik kanporatutako haur euskaldunek zer irakurri izan zezaten. Ia 80 urte geroago, Pamiela argitaletxeak moldatu eta berriz argitaratu du.
Egileekin topaketak, azokak eta ibilbide literarioak protagonista, Liburuaren Egunean
Liburuaren Egunaren ospakizuna Hego Euskal Herriko plaza, liburutegi eta kultur etxeetan zentralizatuko da, publiko guztientzat pentsatutako ekimenekin.
Espainiako Kritikarien Elkarteak Eider Rodriguez eta Ane Zubeldia sarituko ditu
Gipuzkoar idazleek lortu dituzte euskarazko sariak: Rodriguezek, narratiba atalean, Dena zulo bera zen lanagatik, eta Zubeldiak, poesian, Kontra liburuari esker.