Ben Sharrock: '‘Pikadero’ ez da entretenimendu hutsa'

Krisi gaitzizen eufemistikoaren mozorropean saldu nahi izan diguten iruzur anker eta lukurreria jarraitu honen ondorioak arlo guztietara zabaldu dira, mila besoko munstroa bailitzan; nora jo, han aurkitzen ditugu efektuok, errukirik gabe. Atzean utzi ezinezko itzal bihurtu zaizkigu beste batzuen lapurreten zamak, nola, noski, kontsumoarekin lotutako eremuetan (elikadura, osasuna, argindarra?) hala eguneroko bizimoduan, besteekin harremanak ezartzeko moduetan berbarako.

?Pikadero? Ben Sharrock eskoziarrak zuzendu duen eta gaur, ostiralarekin, Hego Euskal Herriko zinema aretoetan estreinatuko den filmak ere ideia hori azpimarratzen du, eta istorio zinez gertukoa kontatzen du Arratian filmatutako pelikulak: egoera ekonomikoaren gatibu, gurasoen habia utzi ezinik dabilen bikote gazte batek arazo larriak ditu gurasoen etxean ?bikote-eginbideak betetzeko?. Elkarrekin lasai egoteko gero eta gogo handiagoz eta hotel bat ordaintzeko dirurik gabe, toki publikoak bilatu behar dituzte elkarrekin egoteko: "txortalekuak". Haien arteko harremana kolokan geldituko da amiltzen ari den ekonomia batetik askatzen saiatzen direnean.

Zinemaldiko Zuzendari Berriak sailetik pasatu eta gero ?Pikadero? zinema aretoetan estreinatuko den egunean, Sharrockekin hitz egin dugu, pelikulaz, egoera ekonomikoak ezartzen dituen estutasunez, komunikazioaz eta beste hainbat konturi buruz.

?Pikadero?ren oinarria elkarren arteko harremana garatu ezinik bizi diren bi gazteren istorioa da, eta, bide batez, pairatu dugun ebaste bidegabearen ondorioetako batzuk pantailaratu dituzu. Aldatu ote du herstura ekonomikoak gure artean komunikatzeko modua?

Hara! Galdera zaila. Egia esan, teknologiak gure arteko harremanak horrenbeste aldatu dituenez, ez dakit krisi ekonomikoak ere horrekin zerikusirik izan duen. Baina gauzak are okerrago jartzera, plastikozko edalontzien eta hariaren garaira itzuli beharko dugu, agian!

Serio jarrita, horrenbeste jende jaioterritik oldeka alde egin izanak distantzia luzeko harreman asko eragingo zituela uste dut, eta, nahiz eta bikote harremanak ez izan, lagunekiko eta senideekiko komunikazioa distantzia luzekoa izaten da askotan.

Zaila izan liteke hori; eskerrak Whatsapp eta Skype dauzkagun!

Zer eragin izaten du oro har gure egoera sozioekonomikoak besteekin harremanak ezartzeko eta bideratzeko orduan?

Krisi ekonomikoaren ertz nagusietako bat Euskal Herritik eta Espainiatik joandakoen exodoa da. Horren ondorioz, harreman batzuk hautsiko ziren, eta beste batzuek aurrera egitea nekezago bihurtu. Horrek zaildu egiten ditu gauzak.

?Pikadero?n, noski, muturrera eraman dugu egoera hori, baina sentimendua benetakoa da: joan diren guztiek ez zuten joan nahi.

Gazte batzuk indar handiagoz borrokatzen dira karreraren alde erlazio baten alde baino, eta, hortaz, harreman horietako batzuk hasi ere ez dira egiten. Erlazioa hasitakoan ere, gainera, gazteak luzaroago bizi izaten dira gurasoen etxean, eta horrek presioa handitu besterik ez du egiten: bikotekideek ezin izaten dute bakarrik egoteko eta independentzia lortzeko urratsik egin.

Elkarrekin bizitza bat eraikitzea funtsezkoa da bikoteentzat, eta krisia kalte egiten ari zaio hori lortzeko aukerari.

Eskoziarra zara, baina ondo ezagutzen duzu Euskal Herria. Zer ezaugarri berezi ikusten dituzu egoera ekonomiko ankerrak Euskal Herrian utzitako zaurietan?

Euskal Herrian krisia nabarmenagoa dela esango nuke: Eskozian, eragina ez zen berdina izan eta ez da berdina izaten ari. Are gehiago: esan liteke Espainiako krisiak gogorrago astindu duela Eskozia, bertako krisiak baino. Edinburgok, adibidez, 30.000 espainiar hartu ditu azken urteetan.

Gure inguruko euskaldunen artean ikusi dut berton lana aurkitzea nekezagoa dela, eta jendeak atzerrira egiten duela, edo denbora gehiago ematen duela ikasten. Gainera, lana topatzen dutenek baldintza kaskarrak izaten dituzte edo ez dira beharlekuan gustura egoten.

Eskozian eta Erresuma Batuan, egoera bestelakoa da: ekonomia hazten ari da, eta, ondorioz, etxebizitzaren prezioak gora egiten du etengabe. Jendeak lana dauka, baina etxe bat erosteko aukerak ihes egin die askori, eta toki merkeagoetara aldatu behar izaten dute.

Hori arazo handia da askorentzat; izan ere, alokairuzko etxe batean betiko bizitzen dira, eta ezin dute etxe bat erosteko beste diru aurreztu.

Gurearen aurreko belaunaldi askorentzat, bazegoen etxea erosteko aukera, gehienek egin ahal zuten. Hori ez da horrela dagoeneko, eta baliteke aurrerantzean inoiz ez izatea berriro.

Nola gidatu duzue lantaldeko kideen arteko hizkuntza talka filmatzeko orduan?

Euskara nahiko ondo ulertzen dut? Arratiako euskara, behinik behin. Hala ere, oso ondo hitz egiten ez dudanez, hizkuntza nahasketa bitxia izan genuen filmatzen ari ginela.

Gidoi osoaren euskarazko bertsioa buruz ikasi nuen, elkarrizketak ingelesekoak balira bezala jarraitu ahal izateko. Irune (Gurtubai, ekoizlea) ondoan izan nuen une oro, eta itzulpenekin lagundu zidan. Horrek lagundu egin zigun, noski.

Batetik bestera ibiltzen zen, aldi berean milaka lan egiten!

Bidegabekeria batek eragindako istorio dramatikoa kontatzen duzu, baina umorez zipriztintzen duzu. Beti gelditzen zaigu errekurtso hori, ezta? Zer bide zabal ditzake umoreak?

Hori da. Batzuetan, umorearen bidez, gai zailak era interesgarriago batean jorra ditzakegu. Audientzia erlaxatzea errazten du, eta, horrela, eragin handiagoa izan dezakezu beraiengan, tonua aldatuz.

Film onek emozio ezberdinak piztu behar dituzte, nire ustez, eta ez bakarrik tristezia, dibertsioa edo beldurra hasieratik bukaeraraino. Ikusleek pelikula berean irri eta negar egitea lortzen baduzu, oso gauza berezia erdietsi duzu.

Noiz jarri zenituzten mahai gainean Barbara Goenagaren eta Joseba Usabiagaren izenak protagonistak izateko? Zer nahi zenuen beraiengandik?

Hasieratik bertatik. Irunek gidoia irakurri, eta berehala erabaki zuen Barbara Goenaga eta Joseba Usabiaga izango zirela Ane eta Gorka. Nortzuk ziren erakutsi zidan, eta ez nuen dudarik izan. Entseguetan konektatu egin zuten, eta zerbait berezi eta desberdina zutela jakin genuen.

Filma estreinatu aurretik, ibilbide luze eta oparoa egin duzue jaialdiz jaialdi. Zelan egingo diozue aurre publikoaren epaiari?

Herrialde askotako jaialdietan ondo hartu dute pelikula, bai audientziak bai kritikariek. Nire ustez, horrek nolabaiteko babesa ematen du, norbaitek gustuko ez duenerako, film honetarako ikusle egokia ez zela pentsa baitezakezu.

Ezinezkoa da filma denoi gustatzea. Are gehiago: nire ustez interesgarriagoa da batzuei zure lana ikaragarria iruditzea eta beste batzuei ez gustatzea, mundu osoak filma ?ondo dagoela? pentsatzea baino.

Pelikulak zer pentsatua ematea nahi dudala esango nuke. Ikusleari ez diogu dena mamurtuta, irensteko prest, aurkezten, eta jendeak, zinematik irtetean, zerbait ezberdina ikusiz gozatu egin duela pentsatzea nahiko nuke.

?Pikadero? ez da entretenimendu hutsa, zer pentsatua ematen du, baina pelikularen erdigunean bihotz bat dago, eta espero dut jaialdietatik kanpo ere audientziak hori igartzea.

Nola ikusi ahalko da filma gure zinemetan eta hemendik kanpo?

?Pikadero? euskaraz, jatorrizko bertsioan, ikusi ahalko da, gaztelaniazko azpidatziekin, bai Euskal Herriko aretoetan bai Espainian. Atzerrian ere, euskaraz erakutsi da beti, normalean ingelesezko azpidatziekin, nahiz eta Alemanian, Frantzian eta beste herrialde batzuetan azpidatziak beren hizkuntzan nahiago izaten dituzten.

Behin ?Pikadero? estreinatuta, beste proiekturik baduzu buruan? Zertan ari zara lanean?

Batetik bestera ibili gara filmarekin, jaialdietan eta, batik bat 2015eko amaieran. Zaila izan dut, beraz, arreta beste proiektu bati ematea.

Azkenaldian, Joseba (Usabiaga) gehiago ibili da promozioan, eta nik hainbat iragarki zuzendu ditut Londresen. Denbora apur bat gehiago daukat film berri batean lan egiteko.

Pare bat ideia ditut, garapen fasean, horietako bat euskarazkoa gainera, baina batik bat Erresuma Batuan egingo den film batean jarri dut arreta gehien, nahiz eta, egia esan, denbora asko pasatuko dudan Euskadin.