Iñaki Dorronsoro: 'Pertsonaiak dira nire pasioa'

Iñaki Dorronsororen (Gasteiz, 1969) film berria, "Plan de fuga", gaur, ostiralarekin, iritsiko da zinema aretoetara. Victor atrakatzaile profesionalaren (Alain Hernandez) istorioa kontatzen du pelikulak: gaizkile talde batean sartuko da, eta gela gotorra zulatzeko enkargua emango diote.

ETBren parte-hartzearekin Madrilen eta Bilbon filmatutako akziozko pelikula honetarako, aktore talde azpimarragarria izan du eskura zuzendariak: Alain Hernandez protagonista ez ezik, Luis Tosar, Javier Gutierrez 2014ko Zinemaldiko aktore onenaren Zilarrezko Maskorraren irabazlea, Itziar Atienza, Israel Elejalde eta Alba Galocha ere, besteak beste.

Hain zuzen ere, suspensearen, gisa horretako filmen oinarrizko entretenimenduaren, eta pertsonaien bilakaera zainduaren arteko oreka zaintzeko baliatu nahi izan du antzeztalde hori zuzendari eta gidoilariak.

Dorronsororekin egon gara, Malagako zinema jaialdian estreinatu eta Pascal Gaignek egindako musikari esker esparru horretako saria jaso zuen filmari buruz hitz egiten.

Akziozko thriller gisa ez ezik, pertsonaiei garrantzia ematen dien hainbat geruzako film gisa ere deskribatu dute "Plan de fuga". Oro har, faltan botatzen duzu sakontasun gutxieneko bat genero honetako filmetan?

Polizia generoko pelikula batzuetan, protagonisten arazoak, testuinguru politikoa edo beste elementu sakon eta konplexu batzuk trama bezain garrantzitsuak izaten dira; beste batzuetan, ordea, hiltzailea nor den argitzeko jolas bat besterik ez zaio proposatzen ikusleari.

Nire ustez, oso ondo dago bietatik egotea, eta publikoak erabakitzea sakontasun maila jakin bateko filma edo denbora-pasa bat ikusi nahi duen. Nolanahi ere, egia da, halaber, lehen estatubatuar zinema beltzean eta zinema polar frantsesean lehen talde horri zegozkion film asko egiten zirela, eta gaur egun horrelakoak ez direla horren ugariak. Nik faltan botatzen ditut.

Alain Hernandez eta Luis Tosar, 'Plan de fuga' filmean

Nola uztartu dituzu narrazio erritmo bizia eta pertsonaien bilakaeraren kontakizuna?

Egia esanez gero, "ahal izan dudan bezala" esan beharko nuke. Pertsonaien, gehien inporta zaidan alderdiaren, eta suspensearen, publikoa eserlekuan lot dezakeen elementuaren, arteko oreka arrazoizkoa zaintzen saiatu naiz.

Filmaren ikuspegi bikoitz hori hasieratik bertatik bilatutako zerbait izan da?

Bai, hasieratik bertatik pentsatutako zerbait izan da. Suspensea eta pertsonaien nolabaiteko entitatea uztartzen saiatu naiz.

Eta nola gauzatu duzu hori gidoian?

Erritmoari dagokionez, kontatzen dudan istorioak, kasu askotan, hainbat egoera paralelo ditu. Atrakatzaileen ekintzetatik polizienera lerratzen gara, gure protagonisten bizitza pribatutik beste istorio askoz pertsonalago eta ezkutuago batera… Bi planotan ibiltzeak kontakizuna aberastu eta azkartu du, nire irudiko.

Zein film erabili dituzu erreferentzia modura?

Thrillerren zale handia naiz, eta luze joko luke erreferentzia modura erabili ditudan filmak zerrendatzeak. Bat esango dizut, proiektu honetarako garrantzitsuena izan baita, agian: "Rififi", Jules Dassinena.

Alain Hernandez eta Javier Gutierrez aktoreak

Nondik abiatu zenuen istorioa? Zerk bultzatuta idatzi zenuen?

La Zona nire ekoiztetxearen bidez, Antena 3i proiektu bat helarazi genion, baina ez zitzaien nahikoa dramatiko iruditu, nahiz eta gustatu zitzaien nola zegoen idatzita. Hartara, publikoarengandik gertuago legokeen beste bat idazteko eskatu zidaten.

Geroago, hartu behar nuen bidea batere argi ez nuela, lagun batekin garagardo bat hartzen ari nintzela, honakoa esan zidan: "Zergatik ez duzu lapurreten inguruko bat egiten? Oso dibertigarriak dira!".

Eta horrela jaio zen. Nahiago nuke arrazoi intelektualago eta arrazoituagoa eman, baina, egia esan, horrela izan zen, kasualitatez.

Gidoiari buelta asko eman dizkiozu?

Bai, beti berridazten da asko. Lehenik, mundu osoa zeureganatu nahi izaten duzu. Gero, film bat egitera mugatzen zara. Pazientzia eta doiketak.

Madrilen eta Bilbon filmatu duzue pelikula. Zer eskaini dizu Bizkaiko hiriburuak?

Eskuzabaltasun handia, batik bat erdiguneko kaleak ixteko orduan. Hiri handi bat behar genuen, eta Madril (pelikularen zati handi bat bertan filmatu zen) toki zaila da baimenak lortzeko. Bilbok eman egin zizkigun.

Gainera, beste hainbat toki zoragarri erabili genituen filmatzeko, erdiguneko kaleez gain: Albia lorategia, Gurutzetako ospitalea, Olabarri jauregia, Zorrotzaurre… Hiri ikaragarria da filmatzeko.

Zein zailtasuni egin behar izan zenieten aurre filmatzeko orduan?

Ohikoez haratago, filmaren akziozko eszenek eragindakoak azpimarratuko nituzke. Tiroak, jazarpenak, sua eta jendetza daudenean, gauza zaildu egiten da, mantsotu. Horrela izaten da, eta onartzea besterik ez zaizu gelditzen.

Aktore talde azpimarragarriarekin lan egin duzu: Luis Tosar, Javier Gutierrez, Israel Elejalde, Itziar Atienza… Zer aukera eman dizkizu horrek?

Pertsonaiak dira nire pasioa, eta, hortaz, aktoreekiko lana. Zorte handia izan dut antzeztalde osoarekin.

Zer deritzozu haien lanari?

Gehienetan, nirea baino hobea: istorioa hazi egin da beraiei esker, eta idatzita zeuden paperak haratago eraman dituzte. Une jakin batetik aurrera, gidoilari eta zuzendaria ni izanda ere, nik baino hobeto ezagutzen dute gorpuzten ari diren pertsonaia.

Beraz, besterik gabe, dena harmoniaz bideratzen ahalegindu naiz; bigarren mailako aktore bat, oso paper txikia izan arren, orekaz uztartzea aktore protagonistaren lanarekin.

Martxoaren 23an, filma Malagako zinema jaialdian erakutsi zenuten. Zer harrera izan zuen?

Malagakoa oso jaialdi atsegina da, eta erantzuna bikaina izan zen. Publikoaren eta kritikaren harrera apirilaren 28tik aurrera ikusiko dugu.

Pascal Gaignek egindako musika saritu zuten jaialdi horretan. Zure ikuspegitik, zer eman dio konpositoreak filmari?

Pascalekiko harremana bikaina izan zen lehen unetik bertatik. Berak esker onez hartu zuen egin ohi dituen filmek baino akzio gehiago zuen film batean lan egitea, eta nik beti eskertuko diot horren partitura eder eta pertsonala sortu izana.

Eszena oso dinamikoei funtzionalitatea emateaz gain, beste musikari batengan nekez aurkituko genuen originaltasunez jantzi zuen filma.

Konpositore handia da, eta oso erraz egiten da lan berarekin. Ezin dut gehiago eskatu.

Proiekziotik irten berri den ikusle batek zer pentsamendu edo sentimendu izatea gustatuko litzaizuke?

"Ordu eta erdi atsegina pasatu dut". Oinarrizkoa irudituko zaie batzuei, baina nire lehen helburua da, ikuslea eserlekuan jartzen denean.

"Baduzu bestelako helbururik? Zure lana ikusten duenaren bihotzera heldu nahi duzu?". Jakina! Horrek bereizten ditu onak eta erdipurdikoak.

Ona izan nahiko nuke, baina, oroz gaindi, ez dut erdipurdiko aspergarria izan nahi. Norbaitek zure istorioarekin denbora atsegin bat igarotzea nahikoa sari da ahaleginak merezi egin duela pentsatzeko.

Baduzu beste proiekturik esku artean? Istorio berririk lantzen ari zara?

Bai, beti egoten da proiektu bat: ideia berriak, berreskuratu nahiko zenituzkeen ideia zaharrak…

Zailena ez da hori, ekoizleek eta publikoak eskatzen dutena zer den asmatzea baizik. Ea zortea dugun!