Biktimak, itxaropenaren eta eszeptizismoaren artean
2011ko urriaren 20an ETAk "ekintza armatuen behin betiko etena" iragarri zuenetik, terrorismoaren biktimen elkarteek jarrera ezberdinak agertu dituzte: batzuk, eszeptizismoz hartu dituzte ETAren eta ezker abertzalearen azken erabakiak; beste batzuek, ordea, itxaropenez ikusi dute bake-eszenario berriaren sorrera.
ETAk iragarpena egin eta ordu batzuetara, Terrorismoaren Biktimen Elkarteak (AVT) iragarpena "hauteskundeei begira egindako amarrua" zela adierazi zuen. "Erakunde demokratikoetara bueltatzeko azpikeria maltzurra da. Itxurak egin eta demokraziari iruzur egitea da ETAren helburua", esan zuten hedabideetara bidalitako idatzian.
Terrorismoaren Biktimen Fundazioak (FVT) ere, Maite Pagazaurtundua buru zuela, bat egin zuen AVTaren adierazpenekin, eta "ETAk egin behar duen gauza bakarra" "desagertzea" zela gaineratu zuen. Era berean, biktimen elkarte horien artean, gertatutakoaren kontaketa historiko bat egiteko beharra sortu zen, "garaileak eta galtzaileak dituen kontaketa". Garaileen eta galtzaileen behar horrek, eztabaida ugari sortu ditu biktima horien eta zenbait alderdi politikoren artean.
Hala ere, ETAren biktima guztiek ez dute mesfidantza agertu ekintza armatuaren etenaren aurrean. Badira ETAren su-etena finkatzearen alde hitz egin dutenak, baina kalteen ordaina eta justizia baztertu barik. Horren alde egin dute, besteak beste, Rosa Rodero, Joseba Goikoetxea ertzainaren alargunak; Josu Elespe, Froilan Elesperen semeak eta Iñaki Garcia, Juan Manuel Garcia Corderoren semeak.
Glenncree, inflexio-puntua
Adiskidetzearen aldeko prozesuak bultzada handia jaso zuen 2012ko ekainaren 17an. Egun hartan "Glenncree ekimena" delakoa aurkeztu zuten azken hamarkadetan alde ezberdinetako indarkeriaren biktima izandako 25 pertsonak. Biktima horiek adierazpen bat sinatu zuten egindako minaren aintzatestea, egindakoaren ardurari aurre egitea eta egian, justizian, oroimenean, aintzatestean eta egindako kalteen ordainketan oinarritutako bakea eskatzeko.
Glenncree bost urtetan egindako topaketen emaitza zen, ETAren, GALen eta Batallon Vasco Español delakoaren biktimen arteko topaketena, alegia. Bilera horiek diskrezio osoz egin ziren, Eusko Jaurlaritzako Biktimen Zuzendaritzaren laguntzarekin. "Gure arteko aintzatespenetik, empatiara eta aurrean daukagunaren aintzatespenera bitarteko bidea egin dugu, hasierako oztopoak eta estereotipoak gaindituta", esan zuten.
Biktimen eta presoen arteko bilerak
Bestelako topaketa batzuk ere izan dira: biktimen eta euren familiakoak hil zituzten terroristen artekoak.
Consuelo Ordoñez Gregorio Ordoñezen arrebarena eta Valentin Lasarte ETAko presoarena, eta Roberto Manrique, Hipercorreko atentatuan bizirik ateratakoarena, eta Roberto Caride ETAko kidearen artekoa izan dira, besteak beste, hedabideetan agertu direnak, nahiz eta biktimen eta presoen arteko topaketak urtebete aurrerago hasi.
Aintzatespena eta barkamena
Azken hilabeteetan, ezker abertzaleak lehen aldiz onartu du ETAren biktimen sufrimenduaren aurrean izandako sentsibilitate falta. Kursaalen otsailean aurkeztutako dokumentuan, "gatazkaren unerik latzenetan, zenbait biktimari beste batzuei erakutsitako elkartasuna agertzea falta izan zaigu".
Arnaldo Otegik ere antzerako hitzak esan zituen kartzelan egindako elkarrizketa-liburu batean: "Bozeramaile lanetan egindako adierazpenekin (eta Batasuneko bozeramaile guztien izenean ari naiz) ETAren biktimen familien mina, sufrimendua edota iraina areagotu baditut, barkamena eskatu nahi diet, bihotz-bihotzez".
Presioa Gobernuari
Josu Uribetxebarriaren kasuaren harian, eta osasun arazoengatik hirugarren gradua ematen zitzaiola ikusita, biktimen zenbait elkartek ETAko presoei espetxe aringarriak ematearen kontra agertu dira. AVTa Barne ministroarekin ere bildu zen, Gobernuak larri gaixo dauden ETAko gainontzeko 13 presoei aringarririk ez emateko, nahiz eta ezker abertzaleak preso horiek kartzelatik ateratzeko eskaera egin.
Halaber, Maite Pagazaurtundua FVTko presidentea biktimen balizko "mendekuaz" aritu zen, ETAren amaierak terroristen "inpunitatea" ekarriz gero eta biktimak "umiliatuta" sentituz gero. Horrez gain, ETAren amaiera horrek garailerik eta galtzailerik ez izateari uko egin zion.
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.