Polizia indarkeriaren 187 biktima aintzat hartuko dituzte gaur
Eusko Jaurlaritzak 1960 eta 1978 urteen artean polizia indarkeriaren eta giza eskubideen urraketen biktimak izan ziren 187 laguni izaera hori aitortuko die gaur, Donostian, Kursaalen, egingo duten ekitaldian. Hain justu, 1960 eta 1978 urteen artean giza eskubideak urratu zitzaizkiela, eta, ondorioz, 2012/107 Dekretuaren babesean, polizia indarkeriaren eta gehiegikeriaren biktima izaera aitortuko zaizkie, Iñigo Urkullu lehendakaria buru izango duen ekitaldian.
Aitorpen ekitaldi hori giza eskubideen urraketak jasan dituzten onartu gabeko biktimei ordaina emateko proposamenei buruzko jardunaldiaren esparruan egingo da. Biktima hauei egingo zaien lehen ekitaldi instituzionala izango da gaurkoa.
Jonan Fernandezek zuzentzen duen Eusko Jaurlaritzako Bakegintza eta Bizikidetzarako idazkazkaritzaren ekimenez egingo den ekitaldia 09:30ean abiatuko da. Ekimenak Donostia 2016 Europako Kultur Hiriburutzaren proiektuaren barruan daude, eta bere leloaren mamia hartzen dute: "Elkarrekin bizitzeko kultura". Programak aitormenezko hiru ekitaldi aurreikusten ditu: terrorismoaren biktimei, frankismoko biktimei eta 107/2012 dekretuaren babesean dauden biktimei. Fernandezez gain, Monika Hernandok, Josean Perezek, Sabino Ormazabalek, Ana Perez Machiok, eta Jon Mirena Landak hartuko dute parte.
Biktimen omenez, musika ekitaldia izango da eta lekukotzak entzun ahal izango dira. Lehendakariaren hitzaldiak emango dio amaiera ekitaldiari.
187 biktima
Eusko Jaurlaritzak 1960 eta 1978 urteen artean polizia indarkeriaren biktimak izan zirela aitortu die 187 pertsonari.
Balorazio Batzordeak Eusko Legebiltzarraren esku utzitako txostenaren arabera, 239 pertsonak eskatu dute polizia indarkeriaren eta gehiegikerien biktima izaera aitortzeko; 187 eskaera onartu egin dituzte; 52, berriz, atzera bota dituzte, dokumentazioa epez kanpo entregatzeagatik edo 1960 eta 1978 urteen arteko giza eskubide urraketak ez zirelako.
Duela zortzi hilabete inguru eskatu zion Egiari Zor elkarteak lehendakariari, ETAren biktimekin egin zuen bezala, Estatuaren eta poliziaren indarkeriaren biktimen aldeko ekitaldi publikoa egitea.
Hilketak, torturak eta sexu-erasoak
Donostian gogoratuko dituzten 187 biktimetatik 30, Estatuko segurtasun indarrek hil zituzten, tiroz; eta beste 55 balaz zauritu zituzten. Manifestazioetan, errepideetako kontrolguneetan eta bestelako liskarretan jazo ziren.
Gainera, 72 lagunek tratu txarrak eta torturak pairatu zituzten, Espainiako Poliziaren komisariatan edo Guardia Zibilaren kuarteletan atxilotuta egon zirenean. Bestalde, %7k zauritu egin zituzten, manifestazioetan gomazko pilotak eta ke-potoak jaurtita.
Testuinguruari dagokionez, indarkeria kasu gehienak (72) modu arbitrarioan egindako atxiloketetan eman ziren; beste 31, berriz, manifestazioetan.
Kontrolguneetan ere eskubide urraketak izan ziren, bereziki Guardia Zibilak modu indiskriminatuan tiro egiteagatik.
Aipatzekoa da, baita ere, komisariatan sexu-erasoak eman zirela, tartean bortxaketa bat gutxienez.
Inpunitatea
Francoren erregimenak 60ko hamarkadan praktikatuta errepresio bortitzak eskubide urraketa kasuen ugaritzea ekarri zuela dio txostenak.
Eraso gehienak 1975 eta 1978 urteen bitartean eman ziren, tartean daude 1976ko martxoaren 3ko gertakariak: bost langile hil zituen Poliziak Gasteizen.
Aipatu abusuak “indiskriminatuak” zirela, indarkeria kasuak “askotarikoak” zirela eta erantzuleek “inpunitatea” zutela azpimarratzen du dokumentuak.
Eusko Jaurlaritzak orain aurkeztu duen txostena, esan bezala, 1960 eta 1978 urteen artean polizia indarkeriaren biktimen inguruko da.
Joan den abenduan, berriz, 1979-1999 epealdian izandako polizia indarkeriak biktimak aintzat hartzeko lana hasi zuen, gaur aurkeztutakoari jarraipena emateko asmoz.
Zure interesekoa izan daiteke
Hauteskunde eguna dute Aragoin, PP-Vox lehia nola geratuko den ikuskizun
Hauteslekuak 09:00etan zabaldu dituzte, eta ez da aparteko gorabeherarik izan. 1,03 milioi pertsonak eman ahalko dute botoa. Inkesten arabera, PPk irabaziko ditu berriro hauteskundeak, baina aurrekoetan baino babes gutxiagorekin, eta, ondorioz, ultraeskuina beharko du gobernatzeko.
Hauteslekuak zabaldu dituzte Aragoin
Guztira 1.036 325 herritarrek dute boto eskubidea. Igande honetako hauteskundeek Aragoiko Gorteetako osaera berria zehaztuko dute.
Ruben Mugicak "memoria galdu izana" egotzi dio Sanchezi "gaizkileen oinordekoak bazkide bihurtzeagatik"
ETAk duela 30 urte hildako Fernando Mugica Herzog buruzagi sozialistaren senitartekoek, erakundeetako ordezkariek eta PSE-EEko kideek omenaldia egin diote gaur Donostiako Polloe hilerrian. Ekitaldian, Ruben Mugica semeak Pedro Sanchez kritikatu du "memoria galdu izana" eta "gobernuaren ekintza merkatu txiki bat bihurtu izana" egotzita. Horren ustez, "gaizkileen oinordekoak bazkide" egin ditu Sanchezek, eta ezberdin pentsatzen dutenei "faxista" deitu. Era berean, terrorismoaren biktimak berdin tratatzeko eskatu du, eta ezker abertzaleari "ezagutzen dituzten terroristen izen-abizenak jakinaraztea".
EH Bilduk salatu du Espainiako Estatuak ez duela oraindik aitortu Martxoaren 3an izan zuen parte-hartzea
EH Bilduk martxoaren 3ko sarraskiaren 50. urteurrena gogoratzeko antolatu duen kartelen erakusketa inauguratu du Gasteizko egoitzan. 1976ko langileen erreibindikazioek egun ere erreibindikazio izaten jarraitzen dutela salatu, eta garai hartan bezala gaur ere diktadoreak daudela esan dute, besteak beste Trump eta Milei aipatuz. Egia, justizia eta erreparazioa aldarrikatu, eta Espainiako Gobernuari ardurak aitortzeko eskatu diote berriz ere.
Juntsek ezkutu sozialaren aldeko botoa ematea espero du EAJk
Berrerorle eta etxegabetzeen inguruan EAJk Madrilen itxi dituen akordioek populismoaren aurrean politika egiteko beste modu bat badagoela erakusten dutela adierazi du Maribel Vaquero Kongresuko bozeramaileak. Jeltzaleek moderazioa eta zentraltasuna ordezkatzen dutela esan du, eta Podemosek azkenik babes sozialaren alde bozkatuko duela jakin eta gero, Junts ezezkotik ateratzea espero duela gaineratu du.
Aberri Egunaren aldeko ekitaldian parte hartzeko deia egin du Euskal Herria Batera ekimenak; martxoaren 28an, Lizarran
Aberri Eguna jai ofizial eta ospakizun egun bihurtzea eskatu dute antolatzaileek. "Nazio bat gara eta nazioek nazio izaera ospatu eta aldarrikatu behar dute. Gainerakoek bezala, guk ere gauza bera egin behar dugu", aldarrikatu dute.
Iriarte, zerga turistikoaz: "Berandu iritsi den neurri bat da, baina aztertu eta erantzukizunez jokatuko dugu"
EH Bilduren Gipuzkoako bozeramaileak esan du koalizio abertzaleak aspaldi eskatu zuela neurri hori. "Dena den, zerga turistiko bat ez ezik, turismo ereduari buruzko hausnarketa bat ere behar dugu", nabarmendu du.
Sailburuak alarmismoetan ez erortzeko eskatu du, eta iraungitako txertoak segurtasunerako mehatxu ez direla ziurtatu du
Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak EH Bilduk eta Voxek egindako galderei erantzun die ostiral honetan Eusko Legebiltzarrean egindako kontrol saioan.
Garikoitz Aspiazu 'Txeroki' ETAko buruzagi ohia astelehenetik ostiralera aterako da espetxetik
2008an atxilotu zuten Frantzian, eta 400 urtetik gorako zigorra betetzen ari da hainbat atentaturengatik. 2024an, Frantziako Lannemezango espetxetik Martuteneko espetxera eraman zuten.
Pradalesek eta Sanchezek adostuta, aurki goi mailako bilerak egingo dituzte Aldebiko Lankidetza Batzordeak eta Kontzertu Ekonomikoaren Batzorde Mistoak
Urtarrilaren 27ko bileran Espainiako presidentearekin adostutako bi hitzordu horiek Aste Santua heldu baino lehen izango direla iragarri du lehendakariak, eta errespetuan eta erantzukizunean oinarritutako politika egiten jarraituko dutela erantsi du.