ETA

Akusatuek ETAko buruzagitza osatzen zuten, eta 1995eko urtarrilean Donostiako PPko zinegotzia hiltzea erabaki zuten, Fiskaltzaren idazkiaren arabera.

Usabiaga garabi enpresaren jabea oso ezaguna eta estimatua zen herrian. Enpresariak "iraultza zerga" ordaindu zuen, baina ETAk Poliziari laguntzea leporatu zion. Milaka bizilagun irten ziren kalera atentatua gaitzesteko eta Usabiagaren senideei elkartasuna adierazteko. 

"Pertur. Egia nahi" lemapean, ETA politiko-militarreko buruzagi izandakoaren senideek gogorarazi dute kasua ez dela preskribatu, eta ikertzen jarraitzeko eskatu dute.

Mende erdiren pasata, Perturren desagerpena misterioz inguratuta dago oraindik. Giza Eskubideen Behatokiak gerra zikinaren hipotesiaren zilegitasuna indartu du; Gaizka Fernandez historialariaren ustez, berriz, teoria horrek "gezurrezko" jatorri du.

Ines Morenok eta Lurdes Auzmendik, Eduardo Moreno Bergaretxe Perturren arrebak eta bikotekideak, ETA politiko-militarreko kidea desagertu zenetik 50 urte igaro direnean, haren memoria aldarrikatu dute, eta oraindik argitu gabe dagoen auzia argitzeko egia ezagutarazteko deia egin dute.

Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.

40 orrialdeko txosten baten bidez, ondorioztatzen du Perturren desagerpena Estatuko aparatu polizial edo parapolizialen operazio baten ondorio izan zela, eta haren ingurune politikotik etorritako lankidetza batek erraztu zuela.

ETA politiko-militarreko buruzagi Eduardo Moreno Bergaretxe 'Pertur' desagertu zenetik 50 urte beteko dira datorren astean. Urteurrenaren harira, "Pertur auzia" izeneko hiru ataleko podcasta aurkeztu dute Terrorismoaren Biktimen Memorialaren Zentroak eta Gogorak elkarlanean. Egitasmoaren helburua da kasua eta biktimen testigantzak gizartera hurbiltzea, bereziki gazteen artean memoria kritikoa sustatzeko. Haren desagerpena oraindik argitu gabe dago, eta ikerketak talde parapolizialen nahiz ETAren beraren balizko erantzukizuna aipatu izan du.

Alderdi Popularrak omenaldia egin dio Miguel Angel Blanco zinegotziari Ermuan, ETAk hil zuela 29 urte betetzen direnean. Bertan izan dira Mari Mar Blanco arreba, Javier de Andres Euskadiko popularren presidentea eta Cuca Gamarra alderdiko idazkariordea. Gamarrak salatu du Pedro Sanchezek EH Bilduren botoei esker eusten diola botereari. Eta iragarri du PP gobernura iristen denean  Espetxeetako legea aldatuko duela ETAko presoak etxera ez ekartzeko.

29 urte dira ETAk Miguel Angel Blanco bahitu eta hil zuela, euskal gizartean sekulako astindua eman zuen gertaera. Gaur bere jaioterrian, Ermuan, omenaldia eskaini diote, eta mezu bat zabaldu horrelako gertaerak ahanzturan ez geratzeko.

2001eko maiatzaren 24an, ETAk Santiago Oleaga hil zuen, El Diario Vasco egunkariko finantza-zuzendaria. Hurrengo eguneko alea kaleratzea ahalbidetu zuen taldeko kideak izan ziren Jose Gabriel Mujika eta Alberto Surio. DVko langileek Euskadiko lankide eta erakundeen elkartasuna jaso zuten.

Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.

Fiskaltzak Espetxe Araudiaren 100.2 artikuluaren aplikazioa berrikusteko eskatu du; txostenak, baina, ez du Eusko Jaurlaritzaren erabakia eten.

Eusko Jaurlaritzaren bozeramaileak azaldu duenez, Iparragirrerekin gainerako presoekin jokatzen duten moduan jokatu dute, eta adierazi du dela inolako neurri berezirik hartu. Aipatu du ulertzen dutela ETAren biktimei eragiten dien mina. Hala ere, gogorarazi du neurri horrek gizarteratzea duela helburu. Marisol Iparragirre Martuteneko kartzelatik atera da astearte honetan, erdi-askatasuneko erregimenean: astean zehar egunez irten ahal izango da espetxetik, lan egiteko, eta gauean itzuli beharko du. Asteburuetan ez da aterako.

Espetxe-araudiaren 100.2 artikulua aplikatu zaio, eta, hala, lanegunetan Martuteneko kartzelatik atera ahalko da, lo egitera itzuli beharko bada ere.

Biolentzia eta demokrazia bateragarri zirela pentsatu zutenei ibilbide etikoa burutzeko eskatu die Eneko Anduezak. PSE-EEko kideak, Eusko Jaurlaritzako ordezkariak eta EH Bilduko zenbait kargudun izan dira omenaldian, Isaias Carrascoren ingurukoekin batera.

ETAk duela 26 urte hil zituen politikari sozialista eta Jorge Diez bizkartzaina. Urtero legez, lore eskaintza egin dute bien omenez jarritako monolitoan. Haien senide eta lagunez gain, ordezkaritza instituzional eta politiko zabala izan da ekitaldian. 

Besteak beste, Bateragune auzian eta 18/98 makroepaiketan egin zen ezagun. 30 urte luzeko ibilbidean, ETAko kide zirelakoan epaitutako akusatu batzuekin izandako aurrez aurrekoengatik eta inpartzialtasun faltagatik egin zen mediatiko Murillo.

Euskal erakundeak CEDAW Emakumearen aurkako Diskriminazioa Ezabatzeko Nazio Batuen Erakundearen Batzordeari eskatu dio “tortura delituaren preskribaezintasuna berariaz jaso dadila nazioarteko betebehar eta konpromiso gisa”.