Presoak

Pertsona erdigunean jartzen duen espetxe sistema propioa aldarrikatu du bertan Imanol Pradales lehendakariak, eta ETAk hil zituen espetxe funtzionarioei aitortza egiteko baliatu dute ekitaldia Pradalesek eta Fernando Grande-Marlaska ministroak.

ETAko presoen eskubideen aldeko Sare mugimenduaren bozeramaileak euskal Espetxe Batzordeak egiten ari diren lana defendatu du. ETAk indarkeria behin betiko utzi zuenetik 15 urte igaro direnean, konfrontazio aroa itxi beharko litzatekeela uste du, bizikidetza handiagoko etapa bati ekiteko, betiere indarkerien biktimen mina "erabat errespetatuz". 

Donostiako espetxeak euskal kartzelen degradazio eta saturazio handieneko garaia ere ezagutu zuen 80ko hamarkadan. 150 preso hartzeko diseinatu zuten, baina 350 inguru jaso zituen 80ko hamarkadan. Atzera begiratuz gero, espetxe sistemaren eraldaketa ikus dezakegu.

30.000 metro koadro baino gehiagoko azalera du, eta euskal espetxe-eredu berritzailea da, adeitsuagoa. Frontoia, kiroldegia, berdeguneak, liburutegia, gimnasioa eta presoen birgizarteratzea sustatzeko beste hainbat zerbitzu ditu.

Sare herritarrak ekitaldi jendetsua egin du gaur Arrasaten, sorreratik izandako ibilbidearen balantzea egin eta "etapa bati bukaera ematen hasteko" beharra aldarrikatzeko. "Sareren amaiera, gauzak ongi eginez gero, garaipen kolektiboa eta diskretua izango da", iragarri dute.

Dignidad y Justicia elkarteak eskatuta, Iñaki de Juana Chaos eta Eugenio Barrutiabengoari buruzko informazioa eskatu du.

Espetxea handia eta modernoa da, eta 400 plaza ditu, 360 gizonentzat eta 40 emakumeentzat. Gainera, prestakuntza-tailerrak eta erizainak kontsulta medikoekin ditu, baita kirol- eta kultura-guneak ere. Martuteneko espetxeari dagokionez, eraikina 2027ko lehen seihilekoan eraitsiko dute.

Biktimei zuzendutako hiru gutun dira publiko egin direnak, Iparragirreren bat eta Aspiazuren bi. Eragindako mina aitortzen dute ETAko buruzagi izandakoek. 

100.2 artikulua aplikatuta, joan den martxotik, lo egitera joaten zen espetxera, aste barruan eta asteburuetan. Erabaki horren ondorioz, espetxean gelditu beharko du. Iparragirreren abokatuak EITBri aurreratu dio helegitea aurkeztuko dutela.

Fernando Grande Marlaska Espainiako Gobernuko Barne ministroak esan du "nazkagarriak" iruditu zitzaizkiola azken Korrikan ikusitako hainbat irudi, besteak beste, ETAko preso baten argazkia soinean zeraman haurrarena. Azaldu du segurtasun indarrek adi jarraitzen dutela halako gertakarien aurrean, baina, legea eskuan, ekintza horiek ez direla delitua erantsi du. Senatuan egin ditu hitzok ministroak, UPNko Maria Caballerori, ETAk hil zuen Tomas Caballero Iruñeko zinegotzi izandakoaren alabari, erantzunez.

Bingen Zupiria Segurtasun sailburuak azpimarratu duenez, Eusko Jaurlaritzak "legea bete du" espetxe eskumenak bere gain hartu zituenetik, eta, nolanahi ere, Justizia da "azken hitza izango duena". Horrez gain, azken egunotan agertutako pintaketak gaitzetsi ditu.

UPNk jarri zuen salaketa, euskararen aldeko lasterketa Iruñeko Txantrea auzotik eta Nafarroako beste hainbat herritatatik igaro zenean erakutsi ziren irudiekin terrorismoa goratu eta biktimak umiliatu zirelakoan. 

Eusko Jaurlaritzaren bozeramaileak azaldu duenez, Iparragirrerekin gainerako presoekin jokatzen duten moduan jokatu dute, eta adierazi du dela inolako neurri berezirik hartu. Aipatu du ulertzen dutela ETAren biktimei eragiten dien mina. Hala ere, gogorarazi du neurri horrek gizarteratzea duela helburu. Marisol Iparragirre Martuteneko kartzelatik atera da astearte honetan, erdi-askatasuneko erregimenean: astean zehar egunez irten ahal izango da espetxetik, lan egiteko, eta gauean itzuli beharko du. Asteburuetan ez da aterako.

Erakunde terrorista "sostengatu eta legitimatu zuen sare politiko eta sozialetik banaezina" izaten jarraitzen duela ohartarazi du terrorismoaren biktimen kolektiboak.

Espetxe-araudiaren 100.2 artikulua aplikatu zaio, eta, hala, lanegunetan Martuteneko kartzelatik atera ahalko da, lo egitera itzuli beharko bada ere.

23 urteko gizonak bere buruaz beste egin du. Arazo psikiatrikoak zituen, eta bakarkako ziega batean zegoen preso.

ETAko presoei mesede-tratua ematea leporatu diete Javier De Andres Euskadiko PPko buruak eta Amaia Martinez Voxeko legebiltzarkideak Imanol Pradales lehendakariari eta Maria Jesus San Jose Justizia sailburuari. 

Otsailaren 3an espetxeratzeko agindua eman zuen Auzitegi Nazionalak 2022an ezarritako zigorra bete ahal izateko eta euren kabuz joan dira espetxera.

Eusko Jaurlaritzak erdi-askatasun erregimena eman dio Txerokiri, eta astelehenetik ostiralera espetxetik aterako da Garikoitz Aspiazu ETAko buruzagi ohia, eta horren gainean iritzia eman du Eneko Andueza PSE-EEren idazkari nagusiak.