Presoak

Sarek salatu du erabaki horrek ez duela zerikusirik "Justizia irizpideekin"

SAREk agerraldia egin du Bilbon, azken urte hauetan elkarteko kide izan diren hainbat lagunekin batera, urtarrilaren 9ko manifestaziora deitzeko. Aurrerapauso garrantzitsuak egon dira, SAREren ustez, eta Legebiltzarrean onartutako espetxe-eredua nabarmendu du, baina egoera kezkagarriez ere ohartarazi du, Administrazioak onartutako erabakiei ezarritako helegiteak eta prozedura judizial berrien bultzada aipatuz.

Dagoeneko astean zehar ateratzen zen kartzelatik, espetxe-araudiaren 100.2 artikulua aplikatuz.

Sarek gogora ekarri du, halaber, gaur egun 112 preso daudela zigorra betetzen. Bilboko ekitaldia igarota, beste hainbat hitzordu deitu dituzte aste honetarako, "Helmuga denak etxera" lelopean: asteazkenean Baionan egingo da; ostegunean, Gasteizen, eta ostiralean, Iruñean eta Donostian.

Henri Parot eta Marisol Iparragirreren gradu progresioaren kontra Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzak jarritako helegitea kritikatu du Sarek igande honetan Gasteizen egin duen agerraldian. Legean oinarritu beharrean, mendeku gisa hartutako erabakia dela deritzo Sarek.

Zubietako espetxeko Tratamendu Batzordeak  "aho batez" proposatuta, Jaurlaritzak 100.2 artikulua aplikatu eta erdi-askatsuneko erregimena eman zion presoari bigarren aldiz irailaren 2an. 

Adierazi du ez dela nahikoa denbora igaro boluntariotza-zereginetara ateratzeko aukera ematen dion erdi-askatasuneko erregimena aplikatu ziotenetik.

Covitek deitoratu du "39 pertsona hiltzeagatik zigortutako terrorista bati" eman izana erregimen hori.

Justizia Sailak baimen hori eman zion aurten aurretik ere, baina Auzitegi Nazionalak ukatu egin zion.

Ehunka pertsonak euskal presoen aldeko manifestazioa egin dute ostiral honetan Bilbon, Aste Nagusiko egun handian, eta espetxe-legedi arrunta aplikatzeko eskatu dute. Sarek gogorarazi du bere aldarrikapenen defentsan egutegian "gorriz markatutako hitzordu bat" dagoela, urtarrilaren 9an Bilbon urtero deitzen duen martxarena, eta azpimarratu du bere ibilbidearen amaiera gisa azkena izatea espero duela.

Sarek eta Bilboko Konpartsek Etxera Eguna deitu dute abuztuaren 28rako, Aste Nagusi betean, “euskal preso, iheslari eta deportatuak etxera itzultzea” aldarrikatzeko. Horretarako, manifestazioa eta herri-bazkaria egingo dute. Halaber, gaurko agerraldian, 2027ko jaiak presorik eta errepresaliaturik gabeko lehenak izatea jarri dute helburutzat.

Ehunka pertsona bildu dira Bizkaiko eta Gipuzkoako 11 hareatzetan, oraindik ere erregimen itxian dauden presoei espetxe politika arrunta aplikatzea eskatzeko. 

Salhaketa Araba elkarteak gertatutakoari buruzko gardentasun handiagoa eskatu du, eta zalantzan jarri du hil aurretik 60 urteko presoari emandako arreta. Elkartearen esanetan, gertatutakoa "ezin da gertaera isolatu gisa ulertu".

Elkarteek defendatu dutenez, espetxe-politika arrunta ezartzeak ETAko presoen gradu-progresioa ahalbidetuko luke eta, ondorioz, baita erregimen itxitik behin betiko ateratzea ere. Halaber, bizikidetza baketsuarekiko konpromisoa berretsi dute.

Alderdi Popularrak omenaldia egin dio Miguel Angel Blanco zinegotziari Ermuan, ETAk hil zuela 29 urte betetzen direnean. Bertan izan dira Mari Mar Blanco arreba, Javier de Andres Euskadiko popularren presidentea eta Cuca Gamarra alderdiko idazkariordea. Gamarrak salatu du Pedro Sanchezek EH Bilduren botoei esker eusten diola botereari. Eta iragarri du PP gobernura iristen denean  Espetxeetako legea aldatuko duela ETAko presoak etxera ez ekartzeko.

Sare taldeak adierazi duenez, presoak eta iheslariak Euskal Herrira itzultzeko prozesua "eskailerako azken mailan" dago, eta hori gainditzeko ohiko espetxe-legedia aplikatzeko eta mobilizazio sozialarekin jarraitzeko deia egin du, sanferminen hasierarekin bat eginez.

Ertzaintzaren konboi batek 230 preso eraman ditu asteazken honetan Martutenetik Zubietako espetxe berrira, segurtasun neurri zorrotzekin. Operatibo honekin amaitutzat eman da espetxe zaharraren huste historikoa.

Pertsona erdigunean jartzen duen espetxe sistema propioa aldarrikatu du bertan Imanol Pradales lehendakariak, eta ETAk hil zituen espetxe funtzionarioei aitortza egiteko baliatu dute ekitaldia Pradalesek eta Fernando Grande-Marlaska ministroak.

ETAko presoen eskubideen aldeko Sare mugimenduaren bozeramaileak euskal Espetxe Batzordeak egiten ari diren lana defendatu du. ETAk indarkeria behin betiko utzi zuenetik 15 urte igaro direnean, konfrontazio aroa itxi beharko litzatekeela uste du, bizikidetza handiagoko etapa bati ekiteko, betiere indarkerien biktimen mina "erabat errespetatuz".