EAJk 'kontzertu politiko' bat proposatu du, Estatuarekin harreman konfederala izateko
EAJk estatus politiko berri bat proposatu du, euskal autogobernua gaurkotzeko; estatus berri hori "kontzertu politiko bat" izango litzateke, "kontzertu ekonomikoarekin homologagarria" bera, eta xedea izango luke lortzea Estatuarekin "izaera konfederaleko aldebiko harremana".
Egungo Gernikako Estatutua erreformatzeko formulak aztertzen dituen Eusko Legebiltzarraren lantaldea asteazken honetan bildu da, eta taldeek euren proposamenak aurkeztu dituzte. EAJrenak helburua du estatus politiko berri bat erdiestea, "espainiar Estatuarekin beste lotura-mota gauzatzeko"; proposamena eskubide historikoetan oinarritzen da, "horietan bakarrik", "eta Konstituzioaren lehen xedapen gehigarriak babesten du". Itunean eta bi aldeen nazio-errealitatean oinarrituko litzateke Euskadi eta Estatuaren arteko harreman berezi eta aldebiko hori.
Espainiar Estatuarekin "elkarbizitza-akordioa" izatea proposatzen du; bi aldeek hitzarmena errespetatzeko konpromisoa hartu beharko lukete.
Legezkotasunaren printzipioari bai, baina demokraziaren printzipioa urratu gabe
EAJren iritziz, euskal autogobernuaren berritzeak legezkotasunaren printzipioa izan behar du kontuan, baina horrek ez du esan nahi demokraziaren printzpioa urratu behar denik.
"Hortaz, azken testuak euskal herritarrek duten eskubide demokratikoaren formulazioa izango da; eskubide hori da politika-egitura erabakitzekoa, bai eta elkarbizitza-erregimena ere. Hau da, euskal gizarteak eskubidea du bere etorkizuna nolakoa izango den erabakitzeko. Eta hori lortzeko, herritarrengan gehiengoa duen asmo horrek balio arauemailea izan beharko du".
Mahaigaineratu duenez, onartuko den azken testuak adierazi beharko du "Euskal Herriak berezko nortasuna duen herria" dela, hura "zazpi lurraldetan dagoela kokatuta", eta zazpi lurralde horiek, egun, "hiru eremu instituzionaletan daudela; hain zuzen ere, Euskal Autonomia Erkidegoan, Nafarroako Foru Erkidegoan, eta Ipar Euskal Herrian".
Hainbat izen, subjektu politiko-juridiko berriarentzat
EAJk hainbat izen proposatu ditu, gainera, subjektu politiko-juridiko berri horrentzat: adibidez, Euskal Foru Erkidegoa, Euskal Nazio Erkidegoa, Euskal Estatu Autonomoa, edo Foru Estatua.
Jeltzaleen iritziz, euskal herritarrek eskubidea dute "euren etorkizunak nolakoa izan behar duen" erabakitzeko; aldebiko harreman-eredu berri eta bereziak ardatz izango du bi aldeek aitortuko dutela "bestea ere subjektu politikoa dela".
"Harremana errespetuzkoa izango da, ez mendekotasunekoa; horretarako, aldebiko erlazio horrek akordioa eta ituna izango ditu oinarri", dio testuak.
Proposatzen du egungo Autonomia Estatutuak dakartzan eskumenek "bilakaera nabarmena" izan dezatela; horrela, "espainiar Estatuarekin itunpeko eremu bat zehaztuko litzateke, administrazio publikoen erregimen juridikoa eta harreman-erregimena kontuan izanik”.
Estatu espainiarraren barnean egin beharreko kooperazio aldeaniztunak, hala, ez du aldaketarik jasango formari dagokionez, ez eta zintzotasun instituzionalari eta lurralde-elkartasunari dagokienez ere.
1936ko Autonomia Estatutua
Arlo jakin batzuetan, EAJk 1936ko Autonomia Estatutua hartzen du abiapuntu; adibidez, Justizia administratzeko eskumena bere gain hartzeko. Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiak auzien bukaera hartuko luke bere gain, eta horrek ez luke urratuko Botere Judizialaren batasuna, ez eta Auzitegi Gorenaren nagusitasuna; Estatuak emandako legediaren gaineko doktrina-bateratzea izango luke muga.
Ekonomia-auziei dagokienez, EAJk dio estatus berriak beharrezkoak diren salbuespenak txertatu beharko lituzkeela, Estatuak ez izateko aukerarik Euskadiren finantza-autonomia murrizteko; hain zuzen ere, Estatuak erabakiak har litzake, bestela, defizitaren mugaren eta zorraren banaketaren gainean, "aurrekontuen oreka eta egonkortasuna bermatzea aitzakia hartuta".
Jeltzaleek nahi dute azken testuak jasotzea modu batzuk "euskal lurraldeen arteko harremanak bideratzeko (EAE, Nafarroa eta Ipar Euskal Herria), Europako araudiak eskaintzen dituen baliabideek babestuta".
Eskumen guztiak estatus berria onartu eta hiru hilabetera hartuko lituzke bere gain subjektu berriak.
Zure interesekoa izan daiteke
Hauteskunde eguna dute Aragoin, PP-Vox lehia nola geratuko den ikuskizun
Hauteslekuak 09:00etan zabaldu dituzte, eta ez da aparteko gorabeherarik izan. 1,03 milioi pertsonak eman ahalko dute botoa. Inkesten arabera, PPk irabaziko ditu berriro hauteskundeak, baina aurrekoetan baino babes gutxiagorekin, eta, ondorioz, ultraeskuina beharko du gobernatzeko.
Hauteslekuak zabaldu dituzte Aragoin
Guztira 1.036 325 herritarrek dute boto eskubidea. Igande honetako hauteskundeek Aragoiko Gorteetako osaera berria zehaztuko dute.
Ruben Mugicak "memoria galdu izana" egotzi dio Sanchezi "gaizkileen oinordekoak bazkide bihurtzeagatik"
ETAk duela 30 urte hildako Fernando Mugica Herzog buruzagi sozialistaren senitartekoek, erakundeetako ordezkariek eta PSE-EEko kideek omenaldia egin diote gaur Donostiako Polloe hilerrian. Ekitaldian, Ruben Mugica semeak Pedro Sanchez kritikatu du "memoria galdu izana" eta "gobernuaren ekintza merkatu txiki bat bihurtu izana" egotzita. Horren ustez, "gaizkileen oinordekoak bazkide" egin ditu Sanchezek, eta ezberdin pentsatzen dutenei "faxista" deitu. Era berean, terrorismoaren biktimak berdin tratatzeko eskatu du, eta ezker abertzaleari "ezagutzen dituzten terroristen izen-abizenak jakinaraztea".
EH Bilduk salatu du Espainiako Estatuak ez duela oraindik aitortu Martxoaren 3an izan zuen parte-hartzea
EH Bilduk martxoaren 3ko sarraskiaren 50. urteurrena gogoratzeko antolatu duen kartelen erakusketa inauguratu du Gasteizko egoitzan. 1976ko langileen erreibindikazioek egun ere erreibindikazio izaten jarraitzen dutela salatu, eta garai hartan bezala gaur ere diktadoreak daudela esan dute, besteak beste Trump eta Milei aipatuz. Egia, justizia eta erreparazioa aldarrikatu, eta Espainiako Gobernuari ardurak aitortzeko eskatu diote berriz ere.
Juntsek ezkutu sozialaren aldeko botoa ematea espero du EAJk
Berrerorle eta etxegabetzeen inguruan EAJk Madrilen itxi dituen akordioek populismoaren aurrean politika egiteko beste modu bat badagoela erakusten dutela adierazi du Maribel Vaquero Kongresuko bozeramaileak. Jeltzaleek moderazioa eta zentraltasuna ordezkatzen dutela esan du, eta Podemosek azkenik babes sozialaren alde bozkatuko duela jakin eta gero, Junts ezezkotik ateratzea espero duela gaineratu du.
Aberri Egunaren aldeko ekitaldian parte hartzeko deia egin du Euskal Herria Batera ekimenak; martxoaren 28an, Lizarran
Aberri Eguna jai ofizial eta ospakizun egun bihurtzea eskatu dute antolatzaileek. "Nazio bat gara eta nazioek nazio izaera ospatu eta aldarrikatu behar dute. Gainerakoek bezala, guk ere gauza bera egin behar dugu", aldarrikatu dute.
Iriarte, zerga turistikoaz: "Berandu iritsi den neurri bat da, baina aztertu eta erantzukizunez jokatuko dugu"
EH Bilduren Gipuzkoako bozeramaileak esan du koalizio abertzaleak aspaldi eskatu zuela neurri hori. "Dena den, zerga turistiko bat ez ezik, turismo ereduari buruzko hausnarketa bat ere behar dugu", nabarmendu du.
Sailburuak alarmismoetan ez erortzeko eskatu du, eta iraungitako txertoak segurtasunerako mehatxu ez direla ziurtatu du
Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak EH Bilduk eta Voxek egindako galderei erantzun die ostiral honetan Eusko Legebiltzarrean egindako kontrol saioan.
Garikoitz Aspiazu 'Txeroki' ETAko buruzagi ohia astelehenetik ostiralera aterako da espetxetik
2008an atxilotu zuten Frantzian, eta 400 urtetik gorako zigorra betetzen ari da hainbat atentaturengatik. 2024an, Frantziako Lannemezango espetxetik Martuteneko espetxera eraman zuten.
Pradalesek eta Sanchezek adostuta, aurki goi mailako bilerak egingo dituzte Aldebiko Lankidetza Batzordeak eta Kontzertu Ekonomikoaren Batzorde Mistoak
Urtarrilaren 27ko bileran Espainiako presidentearekin adostutako bi hitzordu horiek Aste Santua heldu baino lehen izango direla iragarri du lehendakariak, eta errespetuan eta erantzukizunean oinarritutako politika egiten jarraituko dutela erantsi du.