Nafarroako Parlamentuak 2018ko Kontu Orokorrei buruzko Legea onartu du

Nafarroako Parlamentuaren Bilkurak Foru Erkidegoaren 2018ko Kontu Orokorrei buruzko Legea onartu du ostegun honetan. Legeak 4.179,67 milioi euroko gastuak jasotzen ditu, eta 4.102,66 milioiko aitortutako eskubide garbiak. PSNk, Geroa Baik, EH Bilduk, Podemosek eta I-Ek aldeko botoa eman dute; Navarra Sumak, aldiz, aurkakoa eman du.

Elma Saiz Ogasun kontseilariak legea babestearen alde egin du, bereziki kontuan izanik Nafarroako Kontuen Ganberak aldeko iritzia eman duela horien "finantza-arloari eta legezkotasunari" dagokienez. Kontuen Ganberak nabarmendu duenez, "Aurrekontu Egonkortasunaren eta Iraunkortasun Finantzarioaren Legea bete egiten da", baina, hala ere, hobetzeko moduko hainbat arlo zehaztu ditu. "Gobernu hau lanean dabil, horiek zuzentzeko asmoz", adierazi du Saizek.

Txostenaren arabera, Nafarroako 2018ko Kontu Orokorrek Foru Administrazioaren egoera ekonomiko-finantzarioaren gaineko ikuspegi orokorra eskaintzen dute. Nafarroako Gobernuaren kontuak eta haren erakunde autonomoenak ere jaso dituzte bertan: Nafarroako Kontseiluarenak, sozietate eta fundazio publikoenak, eta Parlamentuarenak eta haren menpeko organoenak (Kontuen Ganbera eta Nafarroako Arartekoa).

Nafarroako Gobernuaren kontuei dagokienez, 2018an 4.025,57 milioi euro ordaindu zituen, eta 3.857,58 milioiko diru-bilketa garbia izan zuen. Gastuetako kapitulu nagusia transferentzia arruntena da (1.513,87 milioi), bigarren garrantzitsuena langileen gastuen kapitulua da (1.253,17 milioi), ondasun eta zerbitzuetan egindako gastu arruntak daude ondoren (629,42 milioi) eta inbertsioen atala ere nabarmen dute (152,46 milioi).

Diru-sarrerei dagokienez, zuzeneko zergen bidez 1.739.788 milioi bildu ziren, eta zeharkakoen bidez, berriz, 1.870,16 milioi. Hirugarren finantzaketa-iturri garrantzitsuena zorpetzea izan zen, 208,058 milioi finantzatu baitzituzten.

Fiskalizazio-organoaren txostenak dioenez, Foru Komunitateko Administrazio Publikoak 2018an finantzaketa-beharren bolumenarekin lotutako eskakizun guztiak bete zituen, baita gastu-araua eta finantza-iraunkortasunarena ere.

Nafarroako Foru Erkidegoko Administrazioaren eta haren erakunde autonomoen egoera ekonomiko-finantzarioaren azterketatik ateratako ondorioa da "nolabaiteko okertze bat gertatu dela adierazleetako batzuetan, eta horrek berekin ekarri duela diru-sarrera arruntak nahikoak ez izatea, funtzionamendu-gastuei eta finantza-zamari aurre egiteko, nahiz eta zorrarekin lotutako adierazleek hobera egin duten".

Alderdien iritziak

Aldeko botoa eman arren, PSNko Ainhoa Unzuk hainbat "kezka" agertu ditu; adibidez, zorraren amortizazioa, "oztopatzen gaituelako", eta "Ikerketa eta Garapeneko gastuan izandako % 36ko murrizketa zorrotza". Dena den, nabarmendu du Hitzarmenerako Estatuarekin adostutako akordioak eragin ona izango duela kontu publikoetan.

Geroa Bairen aldetik, Mikel Asiainek azpimarratu du kontu hauek, txostenak hainbat arazo agerian uzten baditu ere, "zerikusi txikia dutela 2014koekin". Orduan, Kontuen Ganberak eskatu zuen, premia handiagoarekin, horiek orekatzeko neurriak: "2018ko kontuek", esan du, "batzuek iragarri zuten apokalipsia ez dela bete frogatzen dute".

EH Bilduko Adolfo Araizek arloz arlo ibili da, eta nabarmendu du hobekuntza izan dela Nafarroak zuzenean kudeatzen dituen gaietan. Araizen iritziz, kontuek islatzen dute "egoera finantzarioa onbideratuta dagoela", eta gauzak "beste modu batean egin daitezkeela". "2015ean oinordetzan hartutako egoerak ez du inolako zerikusirik 2018-19an utzi denarekin", gaineratu du.

Mikel Builen (Podemos) esanetan, aurreko legealdian "kontuak onbideratzea lortu dugu, enpleguak gora egin du eta 2015ean geunden shock-egoeratik irten gara". Alde txar batzuk ere aipatu ditu: "Sozietateen gaineko Zerga", adibidez, eta "inbertsioetan egindako inbertsio oso urria", besteak beste. Hortaz, sentsazioa "gazi-gozoa" dela esan du.

Izquierda-Ezkerrako diputatu Marisa de Simonen arabera, "egungo egoera 2015ekoa baino askoz ere hobea da, eta ez bakarrik kontuak onbideratuta daudelako; izan ere, 4 urte hauetan, gizarte-gaiei berebiziko arreta eman dieten aurrekontuak izan dituzte euren esku herritarrek".

Maria Jesus Valdemorosek (Navarra Suma), berriz, kontrako botoa eman du. Deitoratu du baldintza ekonomiko desberdinetako datuak alderatuak izatea, UPNren kalterako, "datuak ez direlako zuzenak", eta aurreko gobernuaren "analisi triunfalista" baliogabetzea babestu du; izan ere, beste erkidego batzuetan izandako emaitzekin alderatzeko eskatu du, bai eta aurreko gobernuko alderdiek hainbat boto galdu zituztela ere.