Frantziako hauteskundeak: nor da nor Eliseorako lehian?
2022ko apirilaren 10ean, frantziarrak hautetsontzietara deituta daude, datozen bost urteetan nork gobernatuko dituen erabakitzeko. Bi itzuliko sistema dute, kontsentsuko hautagaiei mesede egiten diena, eta, printzipioz, Emmanuel Macron egungo presidentea da faboritoa.
Jarraian, kanpainaurreko protagonista nagusiak aztertuko ditugu, hauteskundeak egiteko bi hilabete falta direnean:
Emmanuel Macron
Macron 2017an sartu zen politikaren lehen lerroan, zentroko mugimendu liberal berri batekin. Frantziako Konstituzioak elkarren segidako bi agintaldi baimentzen ditu presidentearentzat; beraz, Macronek beste bost urtez errepikatzeko eskubidea dauka. Faborito azaldu da zundaketa guztietan, eta lehen itzulirako boto-asmoaren arabera, botoen % 20tik gora jasoko dituen hautagai bakarra da.
Valérie Pecresse
Pecressek Frantziako eskuin klasikoa ordezkatzen du, Jacques Chiracen eta Nicolas Sarkozyren mugimenduen oinordeko. Polemiken ondorioz François Fillonen eskutik 2017an bigarren itzulitik kanpo geratu ziren Errepublikarren burua da. Bigarren ageri da boto-asmoan, eta, gorenera iristekotan, lehen emakumea litzateke Frantziako Presidentetzan.
Marine Le Pen
Jean Marie Le Penen alaba eta oinordeko politikoa da presidente izateko beste hautagaietako bat. Oraingoan, Le Pen bere irudia moderatzen ahalegindu da, neurri handi batean Zemmour aurkeztuta eskuin muturreko benetako hautagai gisa. Halere, Pecressen ezusteko sarrerarekin topatu da, eta jada ez dauka hain ziurtatuta 2021eko zundaketek aurreikusten zuten bigarren itzulirako pasea.
Éric Zemmour
Zemmour ultraeskuineko ideiengatik egin zen ezagun hedabideen aurrean, eta Reconquista proiektu politikoarekin eman die forma orain ideia horiei. Gorakada azkarra izan zuen inkestetan, baina azken asteotan laugarren posturaino jaitsi da.
Hautagaitza aurkezteko bideoan esan zuen Frantzia "salbatu" egingo duela migrazioak, segurtasunik ezak eta LGTBI kolektiboaren eskubideen aldarrikapek eragin dituzten erronken aurrean. Bere adierazpen polemikoek epaitegietara eraman dute, eta arrazakeria sustatzeagatik zigortu zuten urtarrilean.
Jean-Luc Mélenchon
Jean-Luc Mélenchon, Frantzia Intsumisoko liderrak ezkerrik borrokalariena ordezkatu du azken hamarkadan, bere burua Alderdi Sozialistaren ustezko zentrismoaren aurreko alternatiba gisa azalduta. Inkesten arabera, duela bost urte lortutako botoen erdiak eskuratuko ditu. Datorren hitzordua azken aukera izan liteke 70 urteko hautagai honentzat.
Yannick Jadot
Yannick Jadot eurodiputatuak Europa Ekologia-Berdeak ordezkatzen ditu, Frantziako ekologismoaren bandera politikoa. Melenchon du aurkari nagusi, ezkerraren hautagai nagusia, baina ez batak ez besteak ez omen dute botoen % 10 baino gehiago eskuratuko.
Christiane Taubira
Christiane Taubirak urtarrilaren erdialdera berretsi zuen bere hautagaitza, hilabeteetako espekulazioen ostean. Justizia ministro ohiak gainerako taldeek lekua hartuta zutenean egin zuen sarrera, ezkerrari plataforma independente batetik bultzada berria emateko asmoz.
Anne Hidalgo
Alderdi Sozialistak urrian izendatu zuen Hidalgo hautagai, Parisen bi garaipen izan ostean. Ezkerreko beste hautagaiei elkarrekin plataforma bat osatzeko proposatu die, baina ez du arrakastarik izan. Edonola ere, hiriburuko alkateak ez du amore emango, datozen bi hilabeteetan gerta daitekeenaren esperoan.
Zure interesekoa izan daiteke
Informatzaile batek CESIDi jakinarazi zion Juan Carlos I.a militar kolpistekin bildu zela, epaiketak Errege Etxea kaltetu ez zezan
Dokumentuak jasotzen duenez, erregea Milans del Bosch kolpistarekin bildu zen. Zerbitzu sekretuak sinesgarritasuna ematen dio informazioari, eta “goi-mailako ezagutza” mailara igo zuen.
Dokumentu desklasifikatuek agerian utzi dute CESIDeko sei agente O23an inplikatuta egon zirela
Defentsa Ministerioak argitaratutako txostenen arabera, unitate berezi bateko kideek kolpe-saiakeran parte hartu zuten, eta haien jarduna estaltzen saiatu ziren.
Tejeroren elkarrizketak eta CESIDen oharrak, desklasifikatutako O23ko dokumentuen artean
Dokumentazioa Moncloako webgunearen bidez eskura daiteke, eta hainbat ministeriotatik datozen 153 dokumentu biltzen ditu, estatu-kolpe saiakeraren aurrekoa eta ondorengoa barne.
Yolanda Diazek iragarri du ez dela hautagai izango 2027ko hauteskunde orokorretan
Espainiako Gobernuko bigarren presidenteordeak Bluesky sare sozialean argitaratutako mezu baten bidez eman du erabakiaren berri, eta Lan Ministerioan izandako agintaldiaren balantzea egin du.
Karmele Tubillak ostegunean utziko du Santurtziko alkate kargua
EAJk oraindik ez du baieztatu nor izango den Tubilla ordezkatzeko hautagai jeltzalea.
O23ko paperekin herritarrekiko zor bat kitatu dela adierazi du Sanchezek
Kongresuko kontrol saioan, Mertxe Aizpurua EH Bilduren Kongresuko bozeramaileak ontzat jo du erabakia, baina, haratago joateko eta GALen eta Mikel Zabalzaren hilketaren inguruko sekretuak ere altxatzeko eskatu dio presidenteari, "euskal jendartearentzat garrantzia handiko" kasuak direlako.
Euskadiko PPren ustez, ez da beharrezkoa M3aren eta Mikel Zabalzaren heriotzaren inguruko dokumentuak desklasifikatzea: "Badago ekintza horiei buruzko informazioa"
Horretaz gain, Laura Garrido PPk Legebiltzarrean duen bozeramaileak EAJren estrategia kritikatu du, ETAko presoei espetxe onurak eman baitie. "Argi dago EH Bildu zuritzen ari direla", gaineratu du.
Nor izan zen nor otsailaren 23an? Estatu-kolpeari buruzko agirietan kokatzeko gida
Tejerok gidatu zuen pasarte ilun hura eta bera izan zen protagonista nagusia, baina bigarren mailako rola hartu zuten beste hainbat aktore izan ziren.
Fiskaltzak Txeroki erdi-askatasunean jartzea babestu du, baina Frantziako biktimei barkamena eskatzeko exijitu du
Uste du “bidezkoa” dela erregimen hori ETAko buru ohiari aplikatzea, espetxean izan duen “bilakaera” kontuan hartuta.
Martxoak 3 elkarteak Espainiako Gobernuari eskatu dio 1976ko martxoaren 3ko krimenetan Estatuaren erantzukizun nagusi eta zuzena aitortzeko
Elkarteak “adierazpen ofizial bat” eskatu du, “bertsio ofizial frankista gezurtatzeko eta Espainiako Erresuma poliziaren jarduera kriminalaren erantzule dela aitortzeko”.