Eusko Jaurlaritzak biktima gisa aitortu ditu 1972an hildako ETAko bi kide

Eusko Jaurlaritzak giza eskubideen urraketen biktimatzat aitortu ditu Joxe Benito Mujika Xenki eta Mikel Martinez de Murgia Murgi, 1972an Guardia Zibilak Lekeition (Bizkaia) egindako operazio batean hildako ETAko bi kideak.

Haien heriotzaren bertsio ofizialak polizia-kidego horretako agenteekin izandako liskar bati egiten zion erreferentzia, baina Balorazio Batzordeak uste du 1978tik 1999ra bitartean polizia-abusuen euskal legea deiturikoaren arabera biktima gisa aitortzeko aurkeztutako eskaerak "heriotza horiek bateragarriak direla exekuzio arbitrario edo judizioz kanpokoak izatearekin".

Kasuaren frogak aztertu eta 1972ko irailaren 2an Lekeition gertatutakoari buruzko informazioa biltzeko hainbat testigantza entzun ondoren, Balorazio Batzordeak erabaki du heriotzak "bateragarriak" direla lege horren 2. artikuluan jasotako "giza eskubideen urraketekin".

Poliziaren indarkeriaren biktimak eta senideak biltzen dituen Egiari Zor Fundazioa pozik agertu da erabakiarekin, eta ekitaldi bat iragarri du irailaren 2rako Lekeition, "Egia jakiteko garaia da" lelopean.

Polizia-indarkeriaren biktimatzat jotzeko aitorpen hori Balorazio Batzorde honen urteko jarduera-txostenean jasota dago, eta ekainean aurkeztu zuen Eusko Legebiltzarrean, baina une horretan ez ziren biktimatzat hartu ziren 46 pertsonen izenak jakinarazi.

Batzordeak 2021eko irailetik 2022ko ekainera bitartean egindako lana biltzen duen txostenean zehazten denez, hilabete horietan 573 espediente ebatzi zituzten; horietatik, lau atzera bota eta 46 aldeko ebazpena jaso.

46 kasu horietatik 28 tortura eta tratu txar larriei dagozkie, sei heriotzei, bost balak eragindako lesioei, lau gomazko pilotek eragindako lesioei, bi erasoko lesio larriei eta bat integrazio moral eta psikikoko urraketari.

Erasotzaileak Guardia Zibila, Espainiako Polizia Nazionala, Ertzaintza, Fuerza Nueva, Triple A, Batallón Vasco Español eta Guerrilleros de Cristo Rey izan ziren.