Memoria Historikoa
Gorde
Kendu nire zerrendatik

Frankismoko presoen esklabotza kasuak salatzeko lehenengo kereila jarri dute nafar batzuen senideek

Igari, Bidankoze eta Erronkari lotzen dituen errepidea eraiki zuten presoen senideak dira. Esklabotza baldintzetan aritu zirela eta, "gizateriaren kontrako krimenen biktima" gisa aitortzeko eskatzen dute.
Esklabutzan eduki zituzten frankismoko preso nafarren senideak. Argazkia: Efe
Esklabutzan eduki zituzten frankismoko preso nafarren senideak. Argazkia: Efe

Frankismoan preso hartu zituzten 12 nafar errepublikanoren senideek kereila bat aurkeztu dute Agoizko Epaitegian, euren senideak esklabotzan izan zituztela aitor dezaten. Horrelako lehenengo kereila da, eta Espainiako Justiziak "gizateriaren aurkako krimenen biktima" gisa aitortzea du helburu, "Nazioarteko Zuzenbideak" egiten duen moduan.

Horixe jakinarazi dute Iruñean emandako prentsaurreko batean Balen Esteban kereila jarri dutenen bozeramaile eta presoetako baten semeak, Sabino Cuadra Ceaqua Argentinan jarritako kereila babesteko taldearen bozeramaileak, Ana Barrena Memoriaren Bideak elkartearen ordezkariak eta Jacinto Lara abokatuak.

Larak aitortu du lehenengo urratsa Agoizko Epaitegiak kereila tramitera onartzea dela, eta orduan hasiko direla ikertzen zenbat kargudun frankista dauden tartean: "Batzuk identifikatuta ditugu, baina ikertu beharreko puntuetako bat da".

"Kereilaren ibilbidea ez da jakina, eta esperientziak esaten digu zuhurrak izan behar dugula. Espero dugu tramitera onartzea, zeren ez da soilik kontu judizial bat, politikoa ere bada", gaineratu du.

Igari, Bidankoze eta Erronkari lotzen dituen errepidea egin zuten presoetako batzuen familiak dira kereila jarri dutenak, eta haien "duintasuna" defendatzeko eta egitura militar frankista zigortzeko egin omen dute.

17 kilometro ditu Erronkaribar eta Zaraitzu ibarrak lotzen dituen aipatu errepideak, eta guztira 15.000 preso izan omen ziren zeregin horietan eta bestelako eraikin militarrak egiten aritu zirenak.

Memoriaren Bideak elkartearen ordezkariaren esanetan, preso horiek gaizki elikatzen zituzten, lan gogorrak jartzen zizkieten eta utzita zeuden eraikinetan pilatzen zituzten, edo egurrezko etxoletan, eta muturreko tenperaturak jasaten zituzten. "Gainera, jipoiak eta exekuzioak" ere ohikoak omen ziren, Ana Barrenak azaldu duenez.

"Gutxienez hiru preso hil zituzten ihes egiten saiatzea leporatuta, beste 9 Iruñeko Ospitale Militarrean hil ziren, gaixotasunengatik edo istripuengatik, eta beste heriotza bat argitu gabe dago", gehitu du.

Senideek errespetua eta aitortza eskatzen dute, egia jakin dadila, "baita egia judiziala ere": "Gure gizarteak zor bat du preso horiekin eta babesten omen dituen balio demokratikoekin. Ez da onargarria egungo inpunitateak jarraitzea. Senideok egia, justizia eta erreparazioa behar ditugu, gizateriaren aurkako krimen hauek ez daitezen errepikatu".

Memoria berreskuratzeko ahalegin horretan, Memoriaren Bideak kolektiboak 2004tik omendu ditu errepidean lanean aritu ziren esklaboak, eta monolito bat jarri zuen Igari-Bidankoze gainean.

Zure interesekoa izan daiteke

PAMPLONA, 14/09/2026.- Los grupos que sustentan al Gobierno de Navarra han reclamado este lunes una solución urgente que permita garantizar la continuidad de las obras de duplicación de los túneles de Belate con plena seguridad jurídica y sin un coste adicional injustificado para las arcas públicas. Representantes de PSN, Geroa Bai y Contigo-Zurekin se han reunido con el Gobierno foral para conocer la situación de las obras y las alternativas que se estudian después de que quedara descartada la posibilidad de abonar mediante la figura del enriquecimiento injusto unos sobrecostes por valor de 8,5 millones de euros. Geroa Bai ha sido el grupo más duro con la acción del Gobierno y su portavoz, Pablo Azcona, ha asegurado haber salido de su reunión con el Ejecutivo "más preocupado" de lo que había entrado, ante una obra que considera "trascendental" y que se encuentra en una situación de "impás". En la imagen, la presidenta de Navarra, María Chivite, y el consejero de Cohesión Territorial, Oscar Chivite, tras finalizar la reunión en el Parlamento foral. EFE/Villar López
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Chivitek hauteskunde kutsua ikusi dio Geroa Bairi, Belateko lanen bileratik "sartu baino kezkatuago" atera zela esan ostean

Ezustean eta harriduraz hartu ditu Nafarroako presidenteak Geroa Baik atzoko bileraren ostean egindako adierazpenak. Izan ere, Gobernuko bazkideek Belateko tunelen egoera aztertzeko bart egindako bileraren ostean, Pablo Azcona bozeramaileak "sartu baino kezkatuago" atera zela esan zuen. Azpiegituraren etorkizunari buruz esan du "oraindik ez dagoela ezer itxita".

Gehiago ikusi
Publizitatea
X