Frankismoa
Biktimen ondorengoek eta Otxandioko Udalak sarraskiaren aitortza eskatu dute
Duela 90 urte, frankisten altxamendua izan eta lau egunera, Otxandio bonbardatu zuten. Gaur, eraso faxista hark hildako 61 pertsonak gogoratu dituzte herrian, horietako asko haurrak. Biztanleria zibilaren aurkako lehen aire-erasoa izan zen gerra hartan.
Perturren familiak erantzun eske jarraitzen du, desagertu zenetik 50 urte igaro direnean: "Zerbait dakienak esan diezagula"
Ines Morenok eta Lurdes Auzmendik, Eduardo Moreno Bergaretxe Perturren arrebak eta bikotekideak, ETA politiko-militarreko kidea desagertu zenetik 50 urte igaro direnean, haren memoria aldarrikatu dute, eta oraindik argitu gabe dagoen auzia argitzeko egia ezagutarazteko deia egin dute.
Otxandioko bonbardaketa frankistan hildako 61 lagunak gogoratuko dituzte gaur, sarraskiaren 90. urteurrenean
Herriko Andikona plazan Santa Marina jaiak ospatzen ari zirela, 61 auzokide hil zituzten frankistek. Euskadiko zibilen aurkako lehen aire-erasoa izan zen.
Duela 50 urteko alkateek diote Euskal Herriak oraindik ez dituela orduko helburuak bete
Bergaran bizi izan zuten egun historikoa gogoratu dute 1976ko alkateek. Urduri baina ilusioz itzuli dira orduko ekitaldiaren lekura, Euskal Herriaren historian mugarri izan zen une hura oroitzera. Orduko lorpenak nabarmendu dituzte, eta etorkizunari begira ere itxaropentsu agertu dira.
Altxamenduaren ondoren emakumeek jasan zuten jazarpena gogoratu du Ana Ollok
Nafarroako Gobernuko bigarren presidenteorde eta Memoria eta Bizikidetzako, Kanpo Ekintzako kontseilaria Lodosan izan da, 1936ko estatu-kolpearen ondoren fusilatutako 136 pertsonen omenaldian parte hartzen. Iruñearen ondoren, Lodosa izan zen Gerra Zibilean hilketa gehien jasan zituen udalerria.
Lourdes Herrasti eta Paco Etxeberria omendu dituzte, memoria demokratikoa berreskuratzeko egindako lanagatik
Gerra Zibilaren hasieraren 90. urteurrena dela eta, Gipuzkoako Foru Aldundiak ekitaldi instituzionala egin du ostiral honetan Aieteko Jauregiaren lorategietan, Giza Eskubideen Etxearen egoitzan.
Frankismoak Eltziegon eraildakoen senideek olibondo bat landatu dute euren omenez
La Pilastra Memoria eta Kultura Demokratikorako elkartea aurkeztu dute ekitaldian, biktimen memoria berreskuratzeko eta bizikidetzaren oinarri diren balioak sustatzeko lan egiteko asmoz sortu den ellkarte arabarra.
San Kristobal hilerrian ehortzitako presoak izan dituzte gogoan Ezkabako ihesaldiaren omenaldian
Aurten ere, frankismoan bertatik igaro ziren 6.000 presoak oroitu dituzte. Kartzela izan zen San Kristobal, eta inguru horretan 131 gorpu lurperatu zituzten, "Botilen kanposantua" deiturikoan. Omenaldian, lore eskaintzan egin diete presoei.
Voxen diputatu bat Kongresuko Osoko Bilkuratik kanporatu egin dute, Presidentetzako kideei aurre egiteagatik
Voxen Konstituzio Batzordearen bozeramaileak, José María Sánchez Garcíak, Kongresuko presidenteordeari eta letratu bati aurre egin die astearte honetan. Hainbat aldiz abisu eman diote, eta, azkenean, kanporatu egin dute. Sánchez García kexu zen ERCren diputatu batek, Jordi Salvadorrek, irain larriak egin zizkiola, hala nola “hiltzailea”, “ezjakina” eta “kriminala” esanez.
Zer aldatzen dute estatu-kolpearen agiriek?
Otsailaren 23ko paperen desklasifikazioak oihartzun handia sortu du, aurreikuspenak bete ez diren arren. Josu Chueca historialariak aztertu du zer neurritan aldatzen den estatu-kolpeari buruzko kontakizuna.
Zer dakite gazteek frankismoaz?
500 gazte baino gehiago bildu ditu Gogorak, frankismoaren inguruko mitoak desmuntatzeko. Diktadura idealizatzen duten diskurtsoen gorakadaren aurrean, memoria demokratikoa indartzea izan du helburu BEC!-eko jardunaldiak.
Espainiako Gobernuak O-23ari buruz duen dokumentazio "guztia" desklasifikatuko du, 153 dokumentu-unitate
Elma Saiz Espainiako Gobernuaren bozeramaileak azaldu duenez, asteazken eguerditik aurrera, interesa duen edonork kontsultatu ahal izango du 81eko estatu-kolpearen saiakerari buruz orain arte aurkitutako "dokumentazio guztia", hamarkada luzez sekretupean izan direnak. Era berean, espero du kongresuan aurrera ateratzea Informazio Klasifikatuaren Legearen proiektua, "horrelako erabakiak arau bihur daitezen, eta salbuespena izateari utz diezaioten".
Non eta noiz kontsultatu ahalko ditut O23ko dokumentu desklasifikatuak?
Asteazkenean egingo dituzte publiko agiriak, eguerditik aurrera.
Espainiako Gobernuak dio aitortu egin duela martxoaren 3ko sarraskia "Estatuaren errepresio basatia" izan zela
Gorka Elejabarrieta EH Bilduren senatariaren galderei erantzunez, Angel Victor Torresek esan du memoria historikoaren eta demokratikoaren legeek biktimak barne hartzen dituztela, eta Zaramagako eliza sarraskiaren 50. urteurrenean oroimen demokratikoaren leku izendatuko dutela.
EAJ "antifaxisten kontrako kriminalizazio kanpaina" egiten ari da, Gazte Koordinadora Sozialistaren aburuz
Euskadi Irratian egindako elkarrizketan Joanex Artola GKSko kideak adierazi duenez, falangistak Gasteizko kaleetan egon izana EAJren "ardura izan zen, eta hori ezkutatzeko estrategiatzat" jo du "antifaxistak kriminalizatzeko kanpaina".
Ezkabako gotorlekua Memoria Demokratikoaren Leku izendatu dute
Akordioaren helburua gizarteari "duela laurogeita hamar urte zer gertatu zen" erakustea da, adierazi du Angel Victor Torres ministroak.
Frankistek torturatutako Txomin Letamendiren oroimena gordetzearen alde mintzatu da Pradales
Imanol Pradales lehendakaria Txomin Letamendi gudariaren memoriaren alde mintzatu da astelehen honetan, frankismo garaian jasan zituen tortura basatien ondorioz hil zela 75 urte bete direnean.
Txomin Letamendi, frankismoan torturen ondorioz hildako gudaria, omendu dute ostiral honetan Ondarroan
Gogora Institutuak frankismoaren biktimatzat aitortu berri du; izan ere, Letamendi, orain 75 urte hil zuen polizia frankistak, Madrilen, torturatua. EAJko kide eta frankismoaren kontrako erresistentziaren ikur izan zen. Haren gorpua berreskuratu ondoren, Artxandan zabaldu zituzten bere errautsak.
Espainiako Gobernuak "legez kontrakotzat eta baliogabetzat" jo ditu 'Txiki' eta Otaegi epaitu zituzten gerra-kontseiluak eta bien exekuzioak
Familiek eskaera egin ondoren, eta Memoria Demokratikoari buruzko 20/2022 Legea aplikatuz, Jon Paredes Txiki eta Angel Otaegiren aldeko Aitorpen eta Erreparazio Pertsonaleko Adierazpena onartu du Espainiako Gobernuak, "arrazoi politikoengatik" jazarri zituztela, "bermerik gabeko" epaiketetan zigortu zituztela eta "giza eskubideen urraketen biktimak" izan zirela aitortuz.
Eusko Jaurlaritzak "frankismoa arintzen duten mitoak desegiteko" ekitaldia antolatu du gazteekin
Exekutiboa Alemaniako elkarte memorialista batekin elkarlanean ari da "faxismoaren eta nazismoaren zentzugabekeriaz" kontzientziatzeko egitasmo batean.