Eusko Jaurlaritzak Garaikoetxea, "Euskadiko arkitektoa", omendu du

Carlos Garaikoetxea lehendakariak gogora ekarri du 1980tik aurrera demokraziako lehen Eusko Jaurlaritzak izan zituen zailtasunak, baina nabarmendu du Euskadi gizarte "ausarta eta langilea" dela, erronkak gainditu dituena eta, "elkartuta eta aniztasuna errespetatuz", etorkizuneko erronkak gaindituko dituela.

Eusko Jaurlaritzak 87 urteko Garaikoetxeari egindako omenaldia izan da astelehen honetan Gasteizko Ajuria Enea Jauregian. Bertan izan dira gobernuko hiru sailburu: Pedro Miguel Etxenike Hezkuntza sailburua, Javier Lasagabaster Lurralde Politika eta Herri Lan sailburua eta Pedro Luis Uriarte Ekonomia eta Ogasun sailburua.

Garaikoetxeak 1985ean utzi zion lehendakari izateari, EAJ utzi eta Eusko Alkartausna sortu zuenean (gaur aipatu ez den zatiketa). Omenaldia eta errekonozimendua egiteko ekitaldia egungo lehendakariak antolatu du, eta Iñigo Urkullu eta Juan Jose Ibarretxe ere bertan izan dira.

Garaikoetxea lehendakariak eskerrak eman dizkio Imanol Pradalesi ekitaldia Ajuria Enean deitzeko "eskuzabaltasuna" izateagatik, "ekitaldi maitagarria baita, eta, gainera, atsegin handiz partekatzen dut hiru sailburu lagunekin", esan du. "Ajuria Enea nire etxea izan zen sei urtez, eta denbora igaro ez balitz bezala da, denborak ez baitu gure adiskidetasuna eta oroitzapenak desagerrarazten", gaineratu du.

"Gaur esker onez begiratzen diogu atzera, elkarrekin eraiki duguna ospatzeko. Ziur nago iragan zurrunbilotsua nota onarekin gainditu eta gero, Euskadik arrakastaz aurre egingo diela etorkizuneko erronka konplexuei eta bere alde moldatuko dituela", gaineratu du Garaikoetxeak.

Lehen gobernu hartako lehendakariaren hitzetan, "etorkizuneko erronkak handiak dira, baina horiek gainditzeko gaitasun handiagoa dugu. Nazio ausarta eta langilea gara. Elkartuta, lankidetza leiala eta aniztasunarekiko errespetua oinarri hartuta, Euskadi hobea, oparoagoa eta iraunkorragoa eraikiko dugu", azpimarratu du.

Garai hartatik, 1980tik, zailtasun eta une oso mingarriak gainditu behar izan zirela gogoratu du Garaikoetxeak. "Ezin dut memoriatik ezabatu bere ikastetxean (Ortuellan) haurrak hil zituen leherketa hura, uholde haiek... Eroritako guztia berreraikitzen jakin genuen, baina betirako arrastoa utzi zuen gure memorian", gogorarazi du.

Garaikoetxeak honako mezuarekin agurtu bere ondorengoa: "Imanol, zorte on, eta animo eta eutsi gogor".

Imanol Pradales lehendakariak demokraziaren lehen Eusko Jaurlaritza goraipatu du, Euskadiri "oparotasunean eta ongizatean hazteko" aukera eman dioten tresnak martxan jartzeagatik, eta bereziki eskertu du Carlos Garaikoetxea lehendakariaren ondarea, "Euskadiko arkitekto aparta" dela esan baitu.

Pradalesek ohoretzat jo du guztiak bertan izatea, eta eskerrak eman dizkie egindako lanagatik, batez ere Garaikoetxeari. Duela gutxi Iruñeko etxera egindako bisita bat ekarri du gogora. Bertan, Manuel de Irujo Nafarroako EAJko buruzagi izandakoak "diktaduraren zurrunbiloetan" igorri zion eskutitz baten zatiak irakurtzeko aukera izan zuen. Gutun horretan, euskal erakundeen "eraikuntza antolatzeko gai diren pertsonengan" pentsatzeko deia egin zion.

"Gutun profetikoa izan zen, bost urte geroago edukia egia bihurtu zelako. Garaikoetxea lehendakariak planoak diseinatu zituen eta irudikatu zuen etorkizuneko Euskadiren arkitekto bikaina zela erakutsi zuen. Gaur denok ezagutzen duguna. Lehendakariak eta bere gobernuak ez zuten lo hartu. Alderantziz, egunero mugitu ziren", azpimarratu du.

Pradalesek lagun izan zituenen ondarea ere aitortu du, eta haren lorpenetako batzuk errepasatu ditu, hala nola Euskararen Erabilera Normalizatzeko Legea eta Euskal Unibertsitate Publikoarena, Kontzertu Ekonomikoa, Ertzaintza, EITB eta HABE edo Osakidetza. "Euskal nazionalismo demokratikoaren dream team bat izan ziren", azpimarratu du.

Hezkuntza sailburu izandako Pedro Miguel Etxenikek, Lurralde Politika eta Herri Lan sailburu Javier Lasagabasterrek eta Ekonomia eta Ogasun sailburu Pedro Luis Uriartek Eusko Jaurlaritzan sartu zireneko pasadizoak partekatu dituzte.

Gernikako Estatutua eta Kontzertu Ekonomikoa bezalako Euskal Autonomia Erkidegoko zutabe instituzional handiak alde batera utzita, hirurek hunkituta errepasatu dituzte euren bizipen batzuk Lasagabasterrek egin duen bezala, azpiegitura handietatik harago bidegorrien aita bezala aldarrikatu baita.

"Ni nintzen euskaraz ez zekien bakarra, eta izena niri bururatu zitzaidan Erresuma Batuko hiri bat bisitatu ostean", azaldu du Lasagabasterrek; nostalgiko eta hunkituta agertu da Ajuria Eneara itzultzeagatik, eta, aldi berean, Euskadik bizi duen "bake eta aurrerapen" unea nabarmendu du.

Etxenikek eskerrak eman dizkio Garaikoetxeari "euskara batuaren arrakastagatik", eta bere "ausardia" nabarmendu du bere gobernuko beste kide bat bezala apustu egin zuelako.

Horrez gain, Ajuria Eneara itzultzean "ez daudenengatik" tristura sentitu duela esan du, eta, tonu politikoagoan, Estatutua aldarrikatu du, baita "Estatuarekin harreman berezia eta bereizia" lortu izana ere, eta botere judizial propioa izatea.

Uriartek, bere aldetik, eskerrak eman ditu Ekonomia eta Ogasun sailburu izateko "hain lanpostu garrantzitsua" betetzeko proposatu izanagatik. "Lorategi hau eta atzean dagoena (Ajuria Enea Jauregia) nik erosi nuen, eta beste gauza batzuk ere bai", aldarrikatu du.

Kontzertu Ekonomikoaren garrantzia eta hori lortzeko Garaikoetxearen papera goraipatu ostean, Ajuria Eneako lorategietan landatutako Gernikako arbolaren kimuari erreparatu dio Uriartek, eta "etorkizuneko promesa" gisa definitu du. "Euskadik aurrera jarraitzen du eta Euskadik aurrera jarraituko du", gaineratu du.