Bi ekimen martxan, Txomin Letamendiren aitortza instituzional eta judiziala lortzeko
Alde batetik, 1950ean torturatuta hil zuten EAJko militantearen familiak Eusko Jaurlaritzari eskatu dio izaera instituzionaleko biktima gisa aitortzeko. Bestetik, borondatezko jurisdikzioaren bideari ekin diote.
Imanol Pradales Alfredo Espinosa sailburuaren aitortzaren ekitaldian. Argazkia: Irekia.
Euskal Herriko Giza Eskubideen Behatokiak eta 1950ean Madrilen "torturen ondorioz hildako" EAJko militante Txomin Letamendiren senideek ekimenak sustatuko dituzte haren ohorea berrezartzeko eta gogobetetze moral justua lortzeko.
Txomin Letamendi Muruak Jose Antonio Agirre lehendakariarentzat egin zuen lan, informazio zerbitzuko agente gisa, hura erbestera joan zenean. 1946an Donostian atxilotu zuten lehen aldiz, eta urtebete geroago Bartzelonan atxiki zuten berriz ere. Bigarren atxiloketaren ondoren, gerra-kontseilua egin zioten, eta bost urteko espetxe-zigorra ezarri zioten.
GEBehatokiak azaldu duenez, "garai hartako atxiloketek, galdeketek eta torturek eta ondorengo Guadalajarako espetxeratzeak kalte fisiko eta psikiko larriak eragin zizkioten, eta aske utzi zuten”. Hala ere, 1950eko abenduaren 20an hil zen, Madrilen, Juan anaiaren zaintzapean zegoenean.
Gaur egun, Letamendik ez du inolako aitorpen ofizialik. 2024ko abenduan, haren ondorengoek prozesu judizial bat hasi zuten Donostian, galdeketetan parte hartu zuten bi polizia frankistek zer erantzukizun izan zuten zehazteko. Epaileak horietako bat hilda zegoela egiaztatu zuen, eta bestearen berririk ez zegoenez, kasua itxi egin zuen.
Orain, heriotzaren 75. urteurrenari begira, familiak, GEBehatokiaren bultzadarekin, bi ekimen jarri ditu martxan. Alde batetik, eskaera bat erregistratu du, Eusko Jaurlaritzak "izaera instituzionaleko aitorpen pertsonalizatua egin diezaion, bere ohorea babesteko eta gogobetetze moral justua lortzeko".
Aitorpen hori Euskadiko Memoria Historiko eta Demokratikoari buruzko 9/2023 Legeak babesten du. Elkarteak onartu du gaia oraindik ez dela arautu, baina gogorarazi du Imanol Pradales lehendakariak prozedura hori erabili zuela lehen Eusko Jaurlaritzako sailburu Alfredo Espinosa Orive aitortzeko, joan den apirilaren 1ean.
Bestalde, 20/2022 Memoria Demokratikoaren Legeak arautzen duen borondatezko jurisdikzioaren figuraren bidezko aitortza judizialerako izapideak ere hasi dituzte. Prozedura horrek ez ditu egileak zigortzen, "egitateen egiaztapen judiziala” soilik egiten du.
GEBehatokiaren hitzetan, "hau da Borondatezko Jurisdikzioaren bidea zabaltzen den lehen aldia Euskal Herrian, eta bide hori ireki nahi dugu, gaur egun erreakzio judizialik gabe dirauten beste hainbat gertakariri atea irekitzeko helburuarekin".
Zure interesekoa izan daiteke
Epaileak ukatu egin dio Begoña Gomezi NATOren goi-bilerara joatea, baina Londresera bidaiatzeko baimena eman dio
Gomezen defentsak uztailaren 7tik 10era Espainiatik irtetea eskatu zuen, NATOk Turkian egitekoa duen goi-bilerara joateko eta, ondoren, Londresera, alabaren graduaziora.
Hamasek Gazako gobernua utzi du eta Palestinako batzorde teknokrata bati eman dio boterea
Hamas desegin ondoren, organo horrek eskualdea kudeatu beharko du, su-etenean jasotako jarraibideei jarraituz.
Lehendakari bat aurrenekoz txupinazoan: "Beste herritar bat bezala, kalean ibiltzea da nire helburua"
Lehen aldia da jardunean dagoen lehendakari bat San Fermineko txupinazoan udaletxean dagoela gonbidatu gisa eta ETBko saio berezian izan da. "Jendeak gozatzea, bakean eta errespetuz", hori espero du Imanol Pradalesek.
Juanma Morenok Andaluziako presidente kargua hartu du hirugarrenez
Juanma Moreno Andaluziako Alderdi Popularreko buruak hirugarrenez hartu du Juntako presidente kargua. San Telmo Jauregian egin da ekitaldia eta bertan izan da Manuel Gavira presidenteordea, Voxen Andaluziako burua. Karguaren zina egin ostean Andaluziako presidentea "harro" agertu da. Aipamena egin die Andaluzian jaio zirenei eta baita "gaur egun kanpotik etorri eta berea den lurrarekin konpromisoa hartu dutenei" ere. Voxekin koalizioan abiatu duen legealdia "emankorra" eta "luzea" izatea espero duela gaineratu du.
Matutek, Sanchezen gobernuaren "egoera delikatuari" buruz: "Gobernatzea ez da eustea"
EH Bilduk Kongresuan duen diputatu eta bozeramaile ondokoak uste du gobernu bat zuzentzeari "helburu bat" eman behar zaiola, eta kasu honetan "eskubide sozial, demokratiko eta nazio anitzen agendan aurrera egitea" dela.
Ehunka lagun kalera atera dira Iruñean preso eta iheslaririk gabeko jaiak aldarrikatzeko
Sare taldeak adierazi duenez, presoak eta iheslariak Euskal Herrira itzultzeko prozesua "eskailerako azken mailan" dago, eta hori gainditzeko ohiko espetxe-legedia aplikatzeko eta mobilizazio sozialarekin jarraitzeko deia egin du, sanferminen hasierarekin bat eginez.
Transferentzien akordioa ez betetzea "errespetu falta onartezina" dela ohartarazi dio lehendakariak Sanchezi
"Beti 'ezetz' esaten duen eta proposamenik egiten ez duen horma baten aurka egin dugu talka", azaldu du Imanol Pradalesek, Jaurlaritzak asteon zenbait Ministeriorekin egindako bilerei buruz. Horregatik, aldeen arteko konfiantza "gero eta txikiagoa" dela ohartarazi dio Espainiako Gobernuko presidenteari.
EAJk berretsi egin du Bilboko Alkatetzarako Mikel Hidalgoren hautagaitza
Bilboko 33 urteko politikaria hautagai bakarra izan zen, eta aho batez babestu dute EAJren 13 udal batzarrek.
Albiste izango dira: Imanol Pradales lehendakaria Madrilen, beroa bueltan eta irteera operazioa
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Lonjetan etxebizitzak eraikitzeko ordenantza amaitzear du Gasteizko Udalak, prezio mugatuekin eta espekulazioa saihesteko neurriekin
Maider Etxebarria alkateak politika orokorreko osoko bilkuraren lehen eguna aprobetxatu du, besteak beste, Udal gobernuaren hiru urteen balantzea egiteko, besteak beste, etxebizitza arloan. Osoko bilkurak oposizioaren erreplikekin jarraituko du ostiralean, baina hiru alderdiek, EH Bilduk, PPk eta Podemosek, dagoeneko adierazi dute euren atsekabea eta "etsipena".