Oroimenerako eta erreparaziorako eguna Gernikan

Frank-Walter Steinmeier Alemaniako presidentea Gernikan izango da gaur, 1937an Francisco Franco Espainiako diktadorearen aliatuak ziren Kondor Legio alemaniar naziak eta Italiako Abiazio Legionarioak egindako bonbardaketaren biktimei omenaldia egiteko.

Steinmeier eta Elke Büdenbender Alemaniako lehen dama goizean iritsiko dira Forondara, eta Imanol Pradales lehendakariak harrera egingo die Ajuria Enea jauregian. Handik Gernikara joango dira, eta han Felipe VI.a Espainiako erregearekin elkartuko dira.

Gernikan, Alemania, Espainia eta Euskadiko ordezkariekin egingo diren ekitaldiak 11:45etik aurrera hasiko dira, bonbardaketaren biktimei Zalloko hilerrian egingo zaien omenaldiarekin. Lore-eskaintza eta minutuko isilunea izango dira, besteak beste, ekitaldi solemne horren muina.

Handik, agintariak Gernikako Bakearen Museora joatea aurreikusten da. Museo hori bonbardaketaren, Gerra Zibilaren eta gerraostearen memoriari buruzko eduki eta dokumentazio ugariren gordailu da.

Gainera, Alemaniako estatuburua bonbardaketatik bizirik atera ziren 95 urteko bi emakumerekin ere elkartuko da: Crucita Etxabe eta Mari Carmen Agirre, eta arratsaldean Bilboko Guggenheim Museoa bisitatuko du.

Lehendakariarekin eta Eusko Jaurlaritzako kargu instituzionalekin batera, Espainiako Gobernuko ordezkari gisa parte hartuko dute Marisol Garmendia Gobernuak Euskadin duen ordezkariak eta Fernando Mariano Sampedro EBko Estatu idazkaria.

Euskal alderdi nagusietako ordezkariak ere bertan izango dira, besteak beste, Aitor Esteban EAJko presidentea eta PSE-EEko, Alderdi Popularreko eta Sumarreko buruak —Eneko Andueza, Javier de Andres eta Alba Garcia, hurrenez hurren—.

EH Bilduk iragarri duenez, “norabide oneko urratsa” den heinean Alemaniako presidentearen “keinua ospatzen” badu ere, ez da hitzordura joango, bere ustez “bereziki mingarria delako Felipe Borboikoaren presentzia”. Alderdiak ohar batean azaldu duenez, "Gernika bonbardatu zutenek erregimen frankista eraikitzen lagundu zuten, eta horrek, aldi berean, Felipe VI.a erregea oinordeko duen monarkia borboiarra berrezarri zuen". "Felipe VI.a erregeak Gernikako herriari barkamena eskatzeko aukera du. Hori ez egitea Francok berrezarritako Estatu baten buru gisa dituen erantzukizunei ihes egiten jarraitzea litzateke", adierazi dute.

Garrantzia historikoko bisita

Ez da lehen aldia Alemaniak Gernikan egindako kaltea aitortzen duena, 1997an Roman Herzog presidente germaniarrak barkamena eskatu baitzuen gutun bidez Gernikako bonbardaketagatik, eta hainbat ekimen babestu zituen; besteak beste, Gernikan kiroldegi baten eraikuntza ordaindu zuen Alemaniak eta Pforzheim hiriaren eta Gernikaren arteko senidetzea bultzatu zuen, baita kalte-ordain moral izaerako beste hainbat jarduera ere.

Hori horrela izanik ere, Steinmeier presidentearen bisita garrantzi historiko eta sinboliko handiko gertaera bat da, izan ere, lehen aldia da Alemaniako estatuburu batek Gernika bisitatuko duena, bere herrikideek egindako krimenak gogoratzeko, aitortzeko eta erreparatzeko borondate argiarekin egin ere.

Atzo, Espainiako errege-erreginek Errege Jauregian eskaini zuten gala-afarian, Steinmeierrek aitortu zuen alemaniarrek “krimen larriak” egin zituztela Gernikan, “eta izugarrikeriak eta doluak bizirik dirauela gaur egun oraindik euskal familia askotan”.

Alemaniarrei zuzenduta, gertatutakoa ez ahazteko eskatu zien: “Hilketa hau alemaniarrek egin zuten. Gernikak bakea, askatasuna eta giza eskubideak defendatzeko beharra gogorarazteko balio du. Oroimen honetan neurria eman nahi dugu, orain eta etorkizunean”, azpimarratu zuen.