Magyarrek garaipen argia eskuratu du Orbanen aurrean, eta aurrekaririk gabeko gehiengoa lortu du Hungarian
Peter Magyar kontserbadorearen garaipenak aro politiko berri bat abiatu du herrialdean, urte luzez Europar Batasunarekin tirabirak izan ondoren, norabide europeista hartuta.
Peter Magyar, garaipena ospatzen. Argazkia: EFE
Hungariako oposizioak amaiera eman dio, igande honetan, Viktor Orbanen 16 urteko Gobernuari, Legegintzarako hauteskundeetan garaipen sendoa lortuta. Peter Magyar buruzagi kontserbadoreak garaipen argia eskuratu du bozketan, eta Parlamentuaren bi heren baino gehiago lortu ditu, buruzagi ultranazionalistak hamarkada bat baino gehiagoan bultzatutako politikak iraultzeko gehiengo nahikoa.
Botoen % 53,5 eskuratuta, Tisza alderdiak Parlamentuko 199 eserlekuetatik 138 eskuratu ditu, Ganberaren % 70 inguru, eta Orbanen Fideszek 54 diputatu eta % 38ko babesa lortu du.
Emaitza Orbanen hegemonia politikoaren amaiera da, eta haren botere eredua desegiteko atea ireki du. Eredua 2010az geroztik eraiki da, konstituzio eta hauteskunde-sisteman erreformak eginda. Bruselatik etengabeko kritikak jaso ditu, zuzenbide estatuaren narriadura egotzita, eta prentsa askatasuna eta independentzia judiziala urratzeagatik.
Parte-hartzea % 79,5era iritsi da, 1989an Altzairuzko Oihala jaitsi zenetik izandako handiena, eta aldaketa politikoa nahi zuten herritarren mobilizazioa islatu du.
Garaipena baieztatu ostean, Magyarrek, jarraitzaileen aurrean, esan du "elkarrekin Orbanen sistema bertan behera utzi" dutela, eta mezu europazale argia zabaldu du: "Gure aberriaren lekua Europar Batasunean zegoen, badago eta egongo da ".
Hauteslekuak itxi eta bi ordu eta erdira onartu du Orbanek galdu egin duela, eta aitortu du emaitza "mingarria" dela, eta ez dutela agintean jarraitzeko agindurik jaso. Orain arte lehen ministro izan dena populismo ultranazionalistaren erreferente nagusietako bat izan da Europan, baita Errusiaren gertuko aliatu bat ere.
Ursula von der Leyen Europako Batzordearen presidenteak adierazi duenez, Hungariak "Europaren alde bozkatu du", eta Emmanuel Macron Frantziako presidenteak Europako balioekin duen konpromisoa azpimarratu du. Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak ere bat egin du zorion mezuekin.
Agertoki politiko berriak ziurgabetasun aro bat ireki du Magyar bere promesak betetzeko eta gehiengo parlamentario zabal bat kudeatzeko gai ote den, Orbanen Gobernuaren urteetan eraldaketa sakona izan duen herrialdean.
Erreakzioak
HAUTESKUNDEAK
EBk ospatu egin du Hungariak "Europarako bidea" hartu izana, eta Errusiak harreman "pragmatikoa" espero du
Europako buruzagi ,ia guztiek ospatu dute Hungariako aldaketa politikoa, Europar Batasunaren proiektua indartuta ikusten dutelako. Kremlinek adierazi du harreman ona izan nahi duela agintari berriekin, Europako gainerako herrialdeekin bezalaxe.
Zure interesekoa izan daiteke
Abukeshek eta Avila deportatu dituztela baieztatu du Flotillak, Israelen atxilotuta "sei egun gogor" igaro ostean
Israelgo Atzerri Gaietarako Ministerioak iragarri du Abukeshek eta Avila deportatu dituztela, eta "probokatzaile profesional" deitu die.
Israelek Thiago Avila eta Saif Abukeshek aktibistak gaur bertan askatu, eta deportatu egingo dituzte
Israelgo inteligentzia zerbitzuak Adalah giza eskubideen aldeko erakunde eta laguntza legala ematen duen taldeari jakinarazi dionez, bi ekintzaileak "gaur bertan" askatuko dituzte, eta zaintzapean jarraituko dute, deportatuak izan arte. Adalahk egoera gertutik jarraitzen ari dela esan du, "askatzea gauzatzen dela, eta datozen egunetan deportazioa gertatzen dela ziurtatzeko".
Laboristen gainbehera Ingalaterran, Eskozian eta Galesen; populistak eta independentistak nagusi
Ingalaterran, Nigel Farageren Reform UK alderdia nagusitu da iparraldean eta erdialdean; Eskozian, SNP bosgarren agintaldia lortzeko moduan geratu da, eta Galesen, Plaid Cymruk aurrekaririk gabeko garaipena lortu du.
Europar Batasuna, nazioartean ahots bakarraren bila
Gerra hain gertu dauden eta aliantzak aldatzen ari diren honetan, Europak bere ingurura begiratzen du baina baita bere barrura ere. Izan ere, munduan izango duen lekua besteen baitan baino gehiago, bere esku dagoelako.
Putinek eta Zelenskik su-etena adostu dute maiatzaren 9tik 11rako
Era berean, herrialde bakoitzak 1.000 preso askatuko ditu.
EBren berrarmatzea: Alemaniak Europako armadarik handiena izan nahi du
Europar Batasuna berrarmatzeko moduaz eztabaidatzen ari da, AEBk kontinentean duen presentzia militarra murrizteko mehatxua egin ostean. Ane Irazabal EITBk Berlinen duen korrespontsalak egoeraren gakoak aztertu ditu EITBk ekoitzitako “Europa norabide bila” erreportaje sortako atal honetan.
AEBk eta Iranek elkarri eraso egin dioten arren, su-etenak indarrean jarraitzen duela ziurtatu du Trumpek
AEBko presidentearen arabera, bere Administrazioak Iranekin "negoziatzen" jarraitzen du Ekialde Hurbileko gatazkari amaiera emango dion akordioa lortzeko. Iranek, bere aldetik, "garaipena laster" ospatuko duela iragarri du, eta, aldi berean, Ormuzko itsasartearen "jabetza" aldarrikatu du.
Su-etena urratuta, Israelek Libano bonbardatu eta gutxienez hiru pertsona hil ditu
Israelgo eta Libanoko ordezkariek bake elkarrizketen hirugarren txanda egingo dute Washingtonen (AEB) maiatzaren 14an eta 15ean, AEBko Estatu Departamentuko funtzionario batek ostegun honetan jakitera eman duenez.
Energia nuklearra, berriztagarriak… Europa norabide bila ari da, energia-mendekotasunari aurre egiteko
Energia-mendekotasuna da Europar Batasunak aurrean duen erronka nagusietako bat. Kontsumitzen duen energiaren % 57 kanpotik dator, eta % 43 baino ez da Europan ekoizten. Frantzian, energia nuklearraren auzia eztabaida handia sortzen ari da, eta iritzi kontrajarriak eragin ditu. EITB ekoitzitako "Europa norabide bila" erreportaje-sortak aztertu duen gaietako bat da.
"Europa norabide bila" erreportaje-sortak kontinentearen egoera aztertuko du, egungo agertoki geopolitiko nahasian
Aldaketak etengabe ari dira gertatzen taula geopolitikoan, eta Europa norabide bila dabil. Mikel Reparaz EITBko Nazioarteko arlo-buruak zuzendu duen erreportaje-sorta berriak Europak aurrean dituen erronkak aztertu ditu, egungo bidegurutze geopolitikoan. Gaurtik aurrera izango da ikusgai.