30 milioi euroko isuna jarri die Europak aldundien 'opor fiskalei'
Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak 30 miloi euroko isuna jarri dio Espainiari, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiek euskal 'opor fiskalak' izenpean emandako legez kanpoko laguntzak denboraz kanpo berreskuratzeagatik.
Espainiak laguntza horien % 100 berreskuratu du jada (500 milioi euro inguru), baina zati handi bat denboraz kanpo bueltatu ziren (12 urterainoko atzerapenaz), Europako erakundeen arabera.
Hala ere, isuna Auzitegiko abokatuak proposatutako 50 milioi euroak baino txikiagoa da. 2001ean, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako aldundiek enpresei emandako laguntzak legez kanpokoak zirela erabaki zuen Europako Batzordeak, eta laguntza horiek bueltatzea exijitu zuen. 2006.ean erabaki hori epai batek berretsi zuen.
Orotara, 300 enpresa inguruk jaso zituzten laguntzak. Laguntza horiek hiru ardatz nagusi zituzten, baina gaurko erabakiak horietako biri bakarrik eragiten die: elkarteen gaineko zergaren oinarriaren murrizketari eta zenbait inbertsioen kopuruari % 45eko mailegua emateari.
Hirugarren ardatza, elkarteen gaineko zerga ez ordaintzeko baimena, hain zuzen, aurretik egindako prozesu batean aztertu zuten.
Prozesua, pausoz pauso
Prozesua 1999. urtean hasi zen, Europak Espainiaren kontrako ikerketa formala abian jarri zuenean.
2001ean, emandako laguntzak Europako merkatuaren araudiarekin baterazinak zirela adierazi zuen, eta, ondorioz, neurr horiek indargabetu eta dirua berreskuratu egin behar zela.
Espainiak eskaera horiei erantzuten ez ziela ikusita, 2003ko azaroan Europako Batzordeak sei errekurtso aurkeztu zituen.
2006an, Europako Justizia Auzitegiak konfirmatu egin zuen Espainiak eskaerari erantzunik eman ez ziola eta dirua berreskuratzeko exijitu zion berriro.
Bost urte geroago, Espainiak eskatutakoa bete barik jarraitzen zuela erabaki zuen Europako Batzordeak eta isun bat ordaintzeko errekurtsoa aurkeztu zuen.
'Opor fiskalak'
'Opor fiskalek' elkarteen gaineko zerga ez ordaintzeko baimena ematen zieten hamar urterako 1993 eta 1994 artean EAEn sortzen ziren enpresei.
Neurri hori 1996ean osatu zuten zerga kredituaren bitartez. Horri esker, euskal enpresek elkarteen gaineko zergaren bitartez inbertsioen % 45 berreskura zezaketen, inbertsioa 15.025.303 eurotik gorakoa bazen.
1993 eta 2000 artean, EAEn aipatu laguntza indarrean zegoenean, 300 enpresa inguruk aprobetxatu zuten.
Nork ordainduko du isuna?
Aldundiak ez datoz bat isuna nork ordaindu beharko duen zehazten. Bizkaiak lurralde bakoitzak itzuli beharreko diruaren arabera ordaintzea proposatu zuen. Araba, berriz, horren kontra agertu da, banaketa horrela eginez gero kalte handiena berari egingo diolako.
Hala ere, Gipuzkoak ere ez du irtenbide hori begi onez jo, eta "ardura politikoak" eskatu ditu, 'opor fiskalak' indarrean jarri zirenean EAJk agintzen zuelako Araban.
EBko abokatu nagusiaren arabera, 322,3 milioi euro ziren itzuli beharrekoak: Arabak 212,4 (% 65,89), Bizkaiak 68,7 (% 21,31), eta Gipuzkoak 41,2 (% 12,8).
Zure interesekoa izan daiteke
Euriborra % 2,267ra igo da abenduan, baina jaitsi egin da urteko bilakaeran, Espainiako Bankuaren arabera
Martxotik izan duen tasarik altuena lortu du urte amaieran. Hala ere, urteko beherakadari esker, urtero berrikusten diren hipoteka aldakorren kuotak merkatuko dira, nahiz eta aurreko hilabeteetan baino apalago.
Autoen salmenta % 16,4 handitu da Euskadin 2025ean, baina dieselen salmentak % 45 murriztu dira
Abenduan, matrikulazioak % 5,7 murriztu dira Euskadin, 2.728 autoraino. Horien artean, 448 gasolina-auto (-%32,9) eta 65 diesel-auto (-%49,2). Beste erregaienak, berriz, % 5,58 handitu dira, 2.215 unitateraino.
Guggenheim Bilbaok 1,3 milioi bisitari baino gehiagorekin itxi du 2025a
Museoak 3.660 bisitari gehiago izan ditu, 2024ko datuekin alderatuta, eta bertaratutakoen % 90 atzerritik etorritakoak izan dira.
Eusko Jaurlaritzak 928.000 euro bideratuko ditu Euskadiko mahastiak modernizatzeko
Dirulaguntzak 105 hektarea baino gehiago berregituratzen eta birmoldatzen lagunduko du, "mahastizaintza- eta ardogintza-sektorearen lehiakortasuna eta iraunkortasuna hobetzeko".
Alokairuko etxebizitzen prezioa % 3,8 igo da Euskadin 2025ean, eta % 5,6 Nafarroan
Azken urtean, alokairuko etxebizitzen hileko errentek gora egin dute Hego Euskal Herria osoan. Nafarroa igo dira gehien (% 5,6), ondoren Bizkaia (% 4,5), Araba (% 4) eta, azkenik, Gipuzkoa (% 1,9). Batez besteko prezioaren koadroan, zerrendak bueltaerdi ematen du eta eta Gipuzkoa dago prezio-gailurrean (16,4 euro/m2); ondoren, Bizkaia (14,7 euro/m2), Araba (12,1 euro/m2) eta Nafarroa (11,1 euro/m2).
Talgok Uzbekistanen duen kontraturik handiena ziurtatu du, 80 milioikoa
Konpainiak hamar urteko akordioa sinatuko du herrialdeko trenbideen enpresa publikoarekin, sei Talgo 250 trenen mantentze integrala egiteko.
40 urte Espainia eta Portugal EEEn sartu zirenetik
Gaur 40 urte, 1986ko urtarrilaren 1ean, Espainia eta Portugal Europako Ekonomia Erkidegoan sartu ziren, gaur egungo Europar Batasunean. Zer ekarri zuen aldaketa horrek Euskadin? Nola bizi izan zen prozesua?
Bizkaiak 13.000 zergadun berri baino gehiago ditu Batuz sistema ezarri zenetik
Kontrol fiskal integraleko sistemak 69 929 pertsona eta erakunde ditu jada, iruzurraren aurkako borroka indartuz eta zergadunei laguntza erraztuz.
2026an, zer garestituko da, zer merkatu?
Urtea hastearekin batera eguneratu dituzte hainbat produktu eta zerbitzuren prezioak. Zenbait salneurriren kasuan, hala nola elikagaiena edo etxebizitzena, zaila da aurreikuspenak egitea, baina beste batzuen gorabeherak jakinak dira. Honatx azken horien laburbilduma.
Euskal partzuergoak Ayesa Digital erosteko operazioa itxi du, 480 milioi euroren truke
Operazioaren ondorioz, Ibermatica zenaren erabaki zentroa Euskadira itzuliko da. Transakzioa datozen hilabeteetan itxiko dute, agintari eskudunen onespena lortu ondoren.