Zerbitzu publikoen eta langileen balioa nabarmendu dute sindikatuek
Koronabirusaren krisiaren erdian heldu da aurten Maiatzaren Lehena, Langileen Nazioarteko Eguna, eta "pandemiak agerian utzi dituen hutsuneak" lau haizetara zabaltzeko aprobetxatu dute sindikatuek. Ekitaldi bakan batzuk kalean egin badituzte ere, sare-sozialen bidez zabaldu dituzte mezuak zentral guztiek, eta balkoietara eraman dituzte protestak.
Milaka Aldi Baterako Lan Erregulazio Txosten indarrean direla ospatu da aurten maiatzaren 1a, eta, hain zuzen, txosten horiek langileen bizi baldintzetan ahalik eta eragin txikiena izatea eskatu dute sindikatuek.
Bakoitzak bere erara antolatu badu ere eguna, Euskal Herriko sindikatu abertzaleek (ELA, LAB, ESK, Steilas, Hiru eta Etxalde) irudi bera partekatuko dute gaur, eta irudi hori balkoietan eta leihoetan erakusteko deia egin diete euskal herritarrei.
ELA
Telematikoki egin duen agerraldi batean, Mitxel Lakuntza ELAko idazkari nagusiak "austeritate politikarekin" amaitzea eskatu du. Kritika zorrotza egin die Eusko Jaularitzari eta Nafarroako Gobernuari, osasun krisi baten erdian patronalaren interesak lehenetsi dituztelako. Halaber, deseskalatze fasea sindikatuen iritzia aintzat hartu gabe antolatzea leporatu dio Lakuntzak Iñigo Urkullu lehendakariari: " baina soilik patronalari begira egoteaz gainera, alde bakarreko kudeaketa izan da bere bidea. Kargu hartzen dio Madrili aginte bakarra ezarri duelako, baina lehendakariak lanera itzultzeko erabakiak hartzerakoan modu berean jokatu du, sindikatuekin ezer adostu gabe".
ELA sindikatuaren arabera, koronabirusaren pandemiak inoiz baino ageriago utzi ditu "sistema kapitalista honen hutsuneak". "Argiago ikusi dugu zebitzu publikoek duten garrantzia", esan du.
Beste eredu sozio-ekonomiko bat eraikitzeko premia nabarmendu du ELAko idazkari nagusiak, eta horretarako ezinbestekotzat jo du "babes sozialerako politiketan" eta "trantsizio sozial eta feministan" sakontzea. Izan ere, horren iritzian, pandemiek ez dituzte herritar guztiak berdin zigortzen, eta oraingo honetan ere "argi geratu da klase irakurketa dagoela". "Gizarteak bizirauteko behar dituen sektoreak feminizatuta eta prekarizatuta daude, eta hori erabaki politiko bat da", salatu du.
'Bizitza gara' leloa aukeratu du ELAk aurtengorako, eta Lakuntzak zergatia azaldu du: "oso agerikoa da zerk eta nortzuk sostengatzen duten bizia. Gaur are argiago ikusi dugu zein arlo den ezinbestekoa gure bizimodurako: zaintza, osasuna, garbitasuna, elikadura ... Langile hauen beharra aitortzea ezin da txaloak isiltzearekin batera amaitu: asko zor diegu. Horregatik gure gobernuek hitz eman behar dute aitortza sozial orokor hori lan baldintzetan ere islatuko dutela".
Ekonomian eta gizarte-politiketan lidergo publikoaren garaia iritsi dela esan du ELAk. "Hori da bide bakarra zerbitzu publikoak sendotzeko, oinarrizko sektoreetako lan baldintzak hobetzeko edota enplegua sustatzeko", zehaztu du.
LAB
LABek ere sare-sozialen bidez zabaldu du bere mezua, eta ildo beretik mintzatu da. Garbiñe Aranburu LABeko idazkari nagusiaren hitzetan, bizitzen ari garena osasun krisi bat baino askoz gehiago da, "sistema bera delako krisian dagoena, sistema delako gaixo dagoena". Zaintza krisia, krisi ekologikoa, krisi soziala eta krisi ekonomikoa, horiek guztiak utzi ditu agerian COVID-19aren krisiak, LABen ustez.
"Konfinamendu eredu hau kapitalaren, enpresa handien interesen arabera diseinatua izan da, hartzen ari diren erabakietan pertsona eta osasuna ez daude erdigunean. Eta horrek, gu guztiok, herritarrok, konfinamendu gogor bat pairatzera eraman gaitu. Era berean ere, egoera hau baliatzen ari da Estatuen aldetik zentralizazioaren aldeko apustua egiteko, militarizazioan sakontzeko, kontrol soziala areagotzeko. Gure askatasun indibidualak urratuak izan dira, baita eskubide zibil, sozial eta politikoak ere", esan du Aranburuk.
Eredu berri baterako bideari ekiteko prest agertu da LAB. "Orain da momentua bide horri ekiteko. Orain da momentua, geroz eta jende gehiagok ikusten duelako, gehiengo zabal batek ikusten duelako, lan eta bizi duina bermatu behar zaiela herritar orori. Gehiengo zabal batek ikusten du sektore publiko indartsu bat behar dugula, osasun sistema publiko indartsua izango duena. Orain da momentua, gehiengo zabal batek argi duelako zaintza eredu hau aldatu behar dela, zaintza lanak aitortu eta berrantolatu behar direla", gaineratu du
LABek deituta, auto-karabanak egin dituzte Euskal Herriko hainbat herritan, eta lantokien atarietatik igaro dira:
Nafarroan ez dute auto-karabanarik egiterik izan, asteon, Espainiako Gobernuak Foru Erkidegoan duen ordezkaritzak aurrena, eta Nafarroako Justizia Auzitegi ondoren, ekimen hori debekatu dutelako. LABen iritzian, eskubide politikoen eta zibilen kontrako urraketa larria izan da debekua. "Beste behin, Espainiako Gobernuak eta Nafarroako Justizia Auzitegiak mobilizaziorako eskubidea urratu dute, osasun berme guztiak bete arren", esan du Imanol Karrera LABek Nafarroan duen eledunak.
CCOO
Zerbitzu publikoak jarri ditu erdigunean Loli Garcia Eukadiko CCOOko idazkari nagusiak ere, eta langile guztiei omenaldia egiteko aprobetxatu du Maiatzaren Leheneko mezua. Horren hitzetan, langileak izan dira osasun-krisi honetan herriari eutsi diotenak.
Osasunerako eskubidean eta osasun langileen funtsezko lanean jarri du azpimarra Garciak, eta bereziki zaintza lanetan ari direnak izan ditu gogoan. Langile horiei merezi duten aitortza eta balioa emateko eskatu dio gizarte osoari CCOOko kideak.
Zerbitzu publikoen garrantzia inoiz baino ageriago geratu dela ere esan du Garciak, eta austeritate politikak behin betiko atzean uztea eskatu die agintariei.
UGT
UGT Euskadiko Raul Arzak, bere aldetik, langileen osasuna eta segurtasuna aldarrikatu ditu Langileen Nazioarteko Egunean. Osasun langile guztientzako babes neurriak zorrotz bete daitezela exijitu du.
Babes sozialerako bide-orria aldarrikatzearekin batera, langileen segurtasuna bermatuko duten neurriak berehala martxan jarri behar direla nabarmendu du. Halaber, indarrean diren Aldi Baterako Lan Erregulazio Txostenen bidez, ahalik eta lanpostu gehienei eustea eskatu du.
ESK eta Steilas
Elkarrekin ospatu dute Maiatzaren Lehena ESK eta Steilas sindikatuek; 'Kapitala VS Bizitza' lelopean, bizitza erdingunean jartzea eskatu dute.
Mobilizazioak, Ipar Euskal Herrian
Ipar Euskal Herrian ere, zenbait herritarrek aldarrikapena kalera eraman dute. Irteteko duten ordubeteko baimena baliatuta, Bionako Udaletxe parean elkartu dira. Poliziak agiriak eskatu badizkie ere, ez die isunik jarri.
CGT eta LAB sindikatuek eta Bizi, Aintzina eta EBA elkarteek dei bateratua egin dute aurten, leihoak eta balkoiak aldarrikapenez jantziz.
Zure interesekoa izan daiteke
2026rako pentsioen igoera onartu du Ministroen Kontseiluak, dekretu bakar batean
Kotizaziopeko pentsioak % 2,7 igoko dira, gutxienekoak % 7 baino gehiago, eta familia-kargak dituzten alarguntza-pentsioak, kotizazio gabekoak eta Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera % 11,4 igoko dira. Igoera horiek Errege Lege Dekretu batean jaso dira, eta azkenean "gizarte-ezkutua" deitutakotik bereizi da, Kongresuan onartu eta pentsiodunek erosteko ahalmena bermatu zezaten.
Erregai sintetikoak ekoizteko Petronorren instalazioa 2027an egongo da martxan, 170 milioiko inbertsioarekin
Instalazioan erregai sintetikoak sortuko dira, hala nola diesela, SAFa eta nafta, gasolinaren osagai nagusia. Urtean 2.000 tona ekoizteko moduko planta izango da. Erregai horiek kamioiak, itsasontziak eta hegazkinak hornitzeko erabili ahal izango dira.
Iñaki Lopez Gandasegui hil da, Aernovaren sortzailea
Bermeotarra jaiotzez, ingeniari industriala zen, eta aeroegituren enpresa ezaguna sortu zuen. 2025era arte enpresa horren presidentea izan zen.
Langabeziak gora egin du urtarrilean Hego Euskal Herrian: 108.140 langabe EAEn eta 29.614 Foru Erkidegoan
706 lagun gehiago daude langabezian Euskadin, eta 131 gehiago Nafarroan, abenduarekin alderatuta, nahiz eta bi erkidegoek urtearteko beherakadari eutsi dioten.
Hernani, Tolosa eta Lezo etxebizitza-eremu tentsionatu izendatu dituzte
Izendapen horiekin, Euskadin dagoeneko 14 udalerri daude tentsionatuen zerrendan, eta litekeena da laster Arrasate, Zestoa, Pasaia eta Basauri ere gehitzea.
Bi greba egun deitu dituzte Amurrioko Tubos Reunidosen
Amurrioko eta Trapagarango lantegietako beharginen batzordeak Bizkaiko egoitzan bildu dira, otsailaren 9an zuzendaritzarekin egingo den lehen bileraren aurretik jarrera bateratua finkatzeko. Negoziazio mahaiko ordezkaritza adostu dute, baina, lanuzteei dagokienez, Amurrioko plantan bakarrik egingo dira. Trapagarango langileek ez dituzte babestu grebak.
Urrearen eta zilarraren prezioak behera, pasa den astean markak hautsi ostean
Pasa den urtarrilaren 29an ezarri zuen urreak bere azken marka (5595,47 dolar), eta zilarrak ere bai (121,65 dolar).
Tubos Reunidoseko Amurrioko eta Trapagarango batzordeek bilera egingo dute gaur, EEEaren inguruan zer jarrera hartu erabakitzeko
Enplegu-erregulazio espedienteak bi lantokiri eragiten dien arren, enpresak espediente bakar gisa negoziatu nahi du. Horregatik, jarrera komun bat ezarri nahi dute bi batzordeek.
Tubos Reunidos: Trumpen muga-zergek bultzatutako krisiaren gakoak
Konpainiak produkzioaren % 40 galdu du, bere merkatu nagusia (% 45eko kuota) AEB baita. Txerra Molinuevo Amurrioko alkatea zuhur bezain kezkatuta agertu da, "Tubos Reunidos motor ekonomikoa baita eskualde osoan".
Nafarroako Volkswagenek ohartarazi du 93 langile finko egiteak lan-erregulazioko espediente batean amaitu dezakeela
Enpresak "legezkotasuna zorrotz beteko" duela ziurtatu dio batzordeari bilera batean, Lan Ikuskaritzak behin-behineko 93 langile finko egitea agindu ostean. Sindikatuek akordiorako proposamena egin dute.