Ekonomia zirkularra, begi kolpe batean azalduta
Ficoba erakustazokak (Irun, Gipuzkoa) Basque Circular Summit kongresua hartu du hiru egunez. Ekonomia zirkularra hizpide, 600 aditu eta EAEko sektore ezberdinetako ordezkariak bildu dira egunotan, eredu horrek duen garrantziaz jakitun. Baina, zer da ekonomia zirkularra? Modu bisualean, grafikoen bidez, eta adibide praktikoen sorta bildu dugu, argitze aldera.
Ekonomia zirkularrak natura du inspirazio iturri: naturan ez dago hondakinik, bizidun batentzat soberakina dena beste batentzat baliabidea delako, bestela esanda, ezer ez dago soberan, dena eraldatzen da.
Zirkulartasun horri kontrajarriz, egun indarrean dagoen ekonomia eredu lineala dago. Horren arabera, Lurrean modu mugatuan dauden baliabide naturalak erabiltzen dira produktuak egiteko; behin erabilita, ordea, hondakin bihurtzen dira. Ikerketa batzuen arabera, berriztagarria ez den eta naturatik ateratzen dugunaren % 80-90 ez da inoiz produktu bihurtzen, eta produktu bilakatzen denaren % 60-80 hondakin bihurtzen da erabilera bakarrarekin eta batez beste sei hilabete igarota.
Ekonomia linealaren grafikoa
Ifrentzuan, ekonomia zirkularrak eredua goitik behera aldatzea proposatzen du, prozesua zikliko bihurtuta. Hainbat estrategia burutu behar dira: gaur egun ditugun material eta produktuak birpentsatu, murriztu, berrerabili, konpondu, berritu, birziklatu —ekonomia zirkularraren 7 'erre'ak deitu zazkie— behar dira sortutako hondakinak ia zero izan daitezen eta ahalik eta gehien berrerabili dadin. Hori horrela, produktuei bizitza luzatu edo beste bizitza bat eman ahal zaie.
Gezurra badirudi ere, herritarrok badugu egunerokoan ekonomia zirkularra aplikatzeko modua. Hona nola aplikatu ekonomia zirkularra 10 adibide praktikorekin.
Are gehiago, herritarrak ez ezik enpresak ere ekonomia zirkularraren bidea urratzen hasiak dira. Horren erakusle Ficoban, "Zirkularrak" izeneko erakusketan (hau ere Basque Circular Summit horren barruan), azaroaren 27ra arte erakusgai dauden 175 ekodiseinatutako produktuak. Ander Elgorriaga Ihobeko ekoberrikuntzako arduradunak bitxienak izan daitezkeen bost zertan diren azaldu digu:
Zure interesekoa izan daiteke
Tubos Reunidos: Trumpen muga-zergek bultzatutako krisiaren gakoak
Konpainiak produkzioaren % 40 galdu du, bere merkatu nagusia (% 45eko kuota) AEB baita. Txerra Molinuevo Amurrioko alkatea zuhur bezain kezkatuta agertu da, "Tubos Reunidos motor ekonomikoa baita eskualde osoan".
Nafarroako Volkswagenek ohartarazi du 93 langile finko egiteak lan-erregulazioko espediente batean amaitu dezakeela
Enpresak "legezkotasuna zorrotz beteko" duela ziurtatu dio batzordeari bilera batean, Lan Ikuskaritzak behin-behineko 93 langile finko egitea agindu ostean. Sindikatuek akordiorako proposamena egin dute.
32 urteko langile bat hil da Zumaiako enpresa batean, pieza handi batek jota
Estaños Matiena enpresan jazo da ezbeharra, LAB sindikatuak jakinarazi duenez. Enpresa horrek hainbat salaketa zituen prebentzio-araudia ez betetzeagatik, sindikatuak salatu duenez.
UGT, CC. OO. eta USO sindikatuek akordioa sinatu dute Arabako garbiketa-hitzarmenerako
ELA eta LAB sindikatuek, aldiz, baztertu egin dute aurreakordioa, "amore ematea" delakoan, eta "atzerakada nabarmena" dakarrela iritzita. Uste dute "langileak erosteko ahalmena galtzeko arriskuan" egongo direla, "azken bost urteetan gertatu den bezala".
Tubos Reunidosek enplegu-erregulazioko espediente bat proposatuko du Amurrio eta Trapagarango lantegietan
Tubos Reunidoseko zuzendaritza bi lantegietako enpresa-batzordeekin bildu da gaur goizean, lan-erregulazioko espedientea iragarri ondoren. Sindikatuetako iturrien arabera, bileran, zuzendaritzak planteatuko dituzten neurriak aurkeztu ditu. Kontsulta aldiak, paraleloak eta bi lantegietarako, otsailaren 9an hasiko dira, eta asmoa da negoziazioa bi enpresa batzordeekin negoziazio mahai bakar batean garatzea.
EAEn batez besteko soldata % 3,6 haziko da 2026an, KPIaren gainetik beste urte batez
LKS Nextek egindako ikerketa baten arabera, profil profesional teknikoak, industrialak, digitalak eta AAri eta datuen analisiari lotutakoak dira gehien behar direnak.
KPIa bost hamarren moteldu da espainiar estatuan urtarrilean, % 2,4raino
Hiru hilabetez jarraian jaitsi da KPIa, 2025eko urrian azken 16 hilabeteetan izandako igoerarik handiena ( % 3,1) jasan ostean.
Lanbide arteko gutxieneko soldata % 3,1 igotzea adostu du Espainiako Gobernuak CCOO eta UGT sindikatuekin
CEOE eta Cepyme patronalek ez dute igoera babestu. Lanbide arteko gutxieneko soldata hilean 1.221 eurokoa izango da (14 paga), 518 euro gehiago urtean, eta neurriak atzerako eragina izango du 2026ko urtarrilaren 1etik aurrera.
Traktoreak kalera atera dira gaur Bilbon, Iruñean eta Gasteizen, EBren eta Mercosurren arteko akordioaren aurka
Bilbon San Mameseko zabalgunean elkartu dira 10:00etan, Gasteizen 10:30ean irten dira Eusko Jaurlaritzaren egoitzatik, eta Iruñean manifestazioa egingo dute, 17:00etan, Baluarteko plazatik abiatuta.
Jose Antonio Jainagak Talgoren presidentetza hartu du Carlos Palacio ordezkatuta
Enpresaria Arabako konpainiako aholkularia zen euskal partzuergoak erosi zuenetik.