Oliba-olioari BEZa kentzeak litroko 35 eta 75 zentimo artean aurreztea dakarrela dio OCUk

Ministroen Kontseiluak onartu zuen bezala, astelehen honetan sartu da indarrean oliba olioaren Balio Erantsiaren gaineko Zergaren (BEZ) salbuespena. Ondorioz, OCU kontsumitzaile eta erabiltzaileen elkarteak egindako kalkuluen arabera, litroko 35 eta 75 zentimo artean aurreztuko dugu, olio motaren arabera.

"Neurria onuragarria da, baina ez da nahikoa", esan du OCUko bozeramaile Enrique Garciak. Alabaina, onartu du elikagai honen kontsumoan prezioen igoerak izan duen eragina "arinduko" duela; % 20 inguru jaitsi baita oliba olioaren kontsumoa. Hain zuzen ere, Espainiako Gobernuak adierazi zuenez, neurriaren helburua "oliba-olioaren kontsumoa babestea eta sustatzea da, produktu osasungarria delako eta, lehortearen ondorioz, prezioa garestitu egin delako".

Era berean, OCUko bozeramailearentzat pena da neurri hori beste produktu batzuetara zabaldu ez izana, hala nola okelara eta arrainera, "inflazioaren ondorioz luxuzko elikagai" bihurtu baitira.

Bestalde, Facua kontsumitzaileen erakundeak ere uste du olioaren BEZa murriztearen eragina "oso arina" izango dela kontsumitzailearentzat. Ruben Sanchez bozeramaileak azpimarratu duenez, 2023ko urtarriletik olioaren prezioa jatorrian 2 euro igo da litroko, eta salmenta-puntuetan, berriz, 7 euro. "Zentimo batzuk murrizteak ez du produktua merkea izatea ekarriko", gaineratu du. Hori dela eta, "etekinen marjinetan esku hartzea" eskatzen du.

BEZa kenduta, % 0ko zerga duten oinarrizko produktuen zerrendan sartu da oliba olioa. Esnea, ogia, irina, arrautzak, gazta, frutak, lekaleak, zerealak eta barazkiak daude zerrenda horretan. Aitzitik, pasten eta gainerako olioen BEZaren % 5eko murrizketari ere eutsi dio Sanchezen gobernuak.

Edonola ere, produktu horien BEZa pixkanaka igotzen joango da datozen hilabeteetan. Urriaren 1etik aurrera, % 0ko BEZa duten produktuek % 2ko BEZa izango dute urtea amaitu arte, eta orduan ohiko % 4ko tasa berreskuratuko dute. Olioek eta pastek % 7,5eko BEZa izango dute urritik abendura bitartean, eta % 10era itzuliko dira urtarrilean.

Oinarrizko elikagaiei BEZa murriztea edo kentzea salbuespenezko neurria da; 2023ko urtarrilaren 1ean abiarazi zuen Estatuko gobernuak familiak erosketa-saskian jasaten ari ziren inflazio handiari aurre egiteko. Ordutik, luzapenak sei hilean behin onartu dira, eta azken horretan berritasuna oliba-olioaren tasa kentzea izan da.

% 10eko BEZa faktura elektrikoan

Gainera, argindarraren batez besteko prezioak ekainean, handizkako merkatuan, BEZaren jaitsiera eragingo du hurrengo fakturan, eta berriz ere % 10era murriztuko da.

Posible izango da, Espainiako Gobernuak tasa murriztu hori urte osorako ezarri zuelako, salbuespen bat ezarri bazuen ere: "pool" deritzonaren batez bestekoa hilabete jakin batean 45 euro/MWh baino handiagoa zenean, zerga % 21era arte igoko zitzaien kontsumitzaile guztiei, bai merkatu librekoei, bai araututakoei.

Neurri horretatik beti libratuko lirateke, hori bai, herritar zaurgarriak, zerga % 10ean mantentzen baitiete.

Espainiako Gobernuak aurreikusitako salbuespena, hain zuzen ere, martxoan, apirilean, maiatzean eta ekainean gertatu dena da, MWh 45 euroko mugatik behera geratu baita.

Merkatuaren uste orokorra da argindarraren batez besteko prezioak igotzen jarraituko duela datozen hilabeteetan. Horrela, uztailerako 75,9 euroan kokatzea espero da, eta hirugarren hiruhilekorako 78,4 euroan, nahiz eta 2025erako 67,7 eurora jaitsi.