Euskal ekonomia boskoiztu egin da 4 hamarkadatan
Euskadiko Autonomia Erkidegoak sortutako barne produktu gordina (BPG) bost aldiz biderkatu da azken 40 urteetan eta 100.000 milioira gerturatzen ari da igande eta astelehen honetan argitaratuko den EITB Data azterlanaren arabera.
Pertsonako aberastasuna (BPG per capita), berriz, zortzi aldiz biderkatu da biztanleria modu apalagoan joan delako hazten. 1985ean 5.591 €-koa bazen, 2024an 43.674 €-koa izan da. Hazkunderik handiena 1985 eta 2005 artean izan zen eta aberastasunaren handitzean eragina izan zuen, besteak beste, euroa indarrean sartzeak. Ondorengo urteetan ere hazten joan da, baina maila leunagoan.
EAEn dauzkagun sektore ekonomikoak kontuan hartuta, aberastasunik handiena zerbitzuenak sortzen du. Sektoreak garapen handia bizi izan du eta zati handi bat industriari zerbitzua emateaz arduratzen da.Industriak, berriz, pisua galdu du urte hauetan guztietan.
Nazioartekotzea da euskal ekonomiak urte hauetan lortu duen beste ezaugarri bat. 1990. urtetik, esportazioak bederatzi aldiz biderkatu dira. Gaur egun, ekoizten denaren % 53,6 Europara edo munduko beste herrialde batzuetara bidaltzen da. Industria da gehien esportatzen duen sektorea; % 94 industriako produktuak dira. Zerbitzuen alorrean oso gutxi esportatzen da.
Enpleguaren garapena
Ekonomiaren garapenarekin batera, enplegagarritasuna hobetzen joan da. 1985ean lan egiteko adinean zeuden (20 eta 64 artean) pertsonen % 50ek soilik zeukan ordaindutako lanpostu bat. 2024an datu hori % 76koa da.
Emakumea lan munduan sartu eta egonkortzeak ere izan du eragina. Izan ere, emakumeen okupazio tasa % 31tik % 72ra igaro da 40 urtetan.
Enpleguaren kasuan ere zerbitzuen sektorea da jende gehien biltzen duena. Hamarretik zazpi sektore honetan aritzen dira gaur egun eta 1985ean, 10etik 5 ziren. Gutxi gora behera, 412.000 langile irabazi ditu sektoreak urte hauetan. Kontrako aldean dago industria: langileen % 41 izatetik % 20 izatera igaro da.
Lau hamarkada hauetan, enplegu publikoan ere hazkundea nabaritu da: 89.500 pertsona gehiago ditu. Urtean % 2,9ko hazkundea izan ohi du, enplegu pribatua % 1,1 hazten den bitartean.
Zure interesekoa izan daiteke
Trumpek petrolioaren merkatua kontrolatu nahi du, adituen arabera
Venezuela munduko petrolio-potentzia izan daiteke laster, nazioarteko enpresei lizentziak emanez gero, Trumpek aurreikusi bezala. Hala ere, urre beltza ez da helburu bakarra; izan ere, Latinoamerikako herrialdeak mineral, gas natural, nikel eta koltan erreserba handiak ere baditu.
Euriborra % 2,267ra igo da abenduan, baina jaitsi egin da urteko bilakaeran, Espainiako Bankuaren arabera
Martxotik izan duen tasarik altuena lortu du urte amaieran. Hala ere, urteko beherakadari esker, urtero berrikusten diren hipoteka aldakorren kuotak merkatuko dira, nahiz eta aurreko hilabeteetan baino apalago.
Autoen salmenta % 16,4 handitu da Euskadin 2025ean, baina dieselen salmentak % 45 murriztu dira
Abenduan, matrikulazioak % 5,7 murriztu dira Euskadin, 2.728 autoraino. Horien artean, 448 gasolina-auto (-%32,9) eta 65 diesel-auto (-%49,2). Beste erregaienak, berriz, % 5,58 handitu dira, 2.215 unitateraino.
Guggenheim Bilbaok 1,3 milioi bisitari baino gehiagorekin itxi du 2025a
Museoak 3.660 bisitari gehiago izan ditu, 2024ko datuekin alderatuta, eta bertaratutakoen % 90 atzerritik etorritakoak izan dira.
Eusko Jaurlaritzak 928.000 euro bideratuko ditu Euskadiko mahastiak modernizatzeko
Dirulaguntzak 105 hektarea baino gehiago berregituratzen eta birmoldatzen lagunduko du, "mahastizaintza- eta ardogintza-sektorearen lehiakortasuna eta iraunkortasuna hobetzeko".
Alokairuko etxebizitzen prezioa % 3,8 igo da Euskadin 2025ean, eta % 5,6 Nafarroan
Azken urtean, alokairuko etxebizitzen hileko errentek gora egin dute Hego Euskal Herria osoan. Nafarroa igo dira gehien (% 5,6), ondoren Bizkaia (% 4,5), Araba (% 4) eta, azkenik, Gipuzkoa (% 1,9). Batez besteko prezioaren koadroan, zerrendak bueltaerdi ematen du eta eta Gipuzkoa dago prezio-gailurrean (16,4 euro/m2); ondoren, Bizkaia (14,7 euro/m2), Araba (12,1 euro/m2) eta Nafarroa (11,1 euro/m2).
Talgok Uzbekistanen duen kontraturik handiena ziurtatu du, 80 milioikoa
Konpainiak hamar urteko akordioa sinatuko du herrialdeko trenbideen enpresa publikoarekin, sei Talgo 250 trenen mantentze integrala egiteko.
40 urte Espainia eta Portugal EEEn sartu zirenetik
Gaur 40 urte, 1986ko urtarrilaren 1ean, Espainia eta Portugal Europako Ekonomia Erkidegoan sartu ziren, gaur egungo Europar Batasunean. Zer ekarri zuen aldaketa horrek Euskadin? Nola bizi izan zen prozesua?
Bizkaiak 13.000 zergadun berri baino gehiago ditu Batuz sistema ezarri zenetik
Kontrol fiskal integraleko sistemak 69 929 pertsona eta erakunde ditu jada, iruzurraren aurkako borroka indartuz eta zergadunei laguntza erraztuz.
2026an, zer garestituko da, zer merkatu?
Urtea hastearekin batera eguneratu dituzte hainbat produktu eta zerbitzuren prezioak. Zenbait salneurriren kasuan, hala nola elikagaiena edo etxebizitzena, zaila da aurreikuspenak egitea, baina beste batzuen gorabeherak jakinak dira. Honatx azken horien laburbilduma.