EAEko lan-absentzien % 75 aldi baterako ezintasunak dira eta ez absentismoa, LABen txosten baten arabera
Sindikatuak salatu du “iruzur masiboa” ez dela absentismoa, baizik eta gaixotasun profesionalak gaixotasun arrunt gisa izendatzea.
EAEko lan-absentismoaren inguruan Ipar Hegoa fundazioak, LABen aginduz, egin duen txosten baten arabera, patronalak absentismotzat jotzen duen zati handiena aldi baterako ezintasunak dira, lan-absentzien % 75, eta % 11,7 gurasotasun baimenak dira, eta % 0,4 ordu sindikalak.
Ikusmira 21 txostena gaur aurkeztu dute, Bilbon, Inko Iriarte LABeko Lan Osasuneko arduradunak eta Edurne Larrañaga Analisi arduradunak.
Inko Iriartek azpimarratu duenez, “Euskadin arrazoirik eman gabe lanera joaten ez diren pertsonen kopurua hutsaren hurrengoa da, “absentismo tasatzat jotzen denaren ia %100a aldi baterako ezintasunari, guraso edo zaintza baimenei, eta ordezkarien ordu sindikalei baitagokio”.
Hori dela eta, nabarmendu du “patronalak absentismotzat jotzen dituen egunak langileek lan osasunarekin, baimenekin edo ordu sindikalekin lotuta dituzten eskubideei” dagokiela.
Iriarteren arabera, txostenak agerian uzten du “absentismoa deitzen dioten kontzeptu horren atzean dagoen errealitatea oso desberdina dela esaten dutenarekin alderatuta”, baina “patronalak langileen eskubideak murrizteko” eta “enpresen prebentzio sistemen hutsuneak ezkutatzeko” erabiltzen du.
Txostenean Osalanen datuak ere aipatzen dira prebentzio sistemak huts egiten duela frogatzeko, izan ere, laneko osasunaren erakundeak zabaldu zuenez, “2025eko apirilean % 8,8 igo zen gaixotasun profesionalen kopurua”.
Mutuak, konplizeak
Gaixotasun mota hori igo egin den arren, “prebentzio zerbitzuek geroz eta gutxiago” ematen omen dute horien berri. Horren harira, LABen arduradunak uste du “mutuek jokabide aktiboa” dutela “enpresen interesen defentsan”, izan ere, “gaixotasun profesionalak gaixotasun arrunt gisa sailkatzen dituzte, langilearen kaltetan”.
“Hori da benetako iruzur erraldoia”, azpimarratu du Iriartek, “eta ez langileena, patronalena eta mutuena baizik”: “Hor dago iruzurra, gaixotasun profesionalak arrunt gisa sailkatzean”.
Ikerketak agerian uzten du, era berean, “langile askok” ez dituztela egikaritzen eskubideak, ez dituztela baimenak hartzen, “enpresaren erantzuna saihesteko”. “Absentismoaz ari diren bitartean, errealitate horrek hor jarraitzen du osasunarentzat eta lan harremanentzat ondorio larriak dituen arren”, gehitu du.
Zure interesekoa izan daiteke
Euriborra % 2,267ra igo da abenduan, baina jaitsi egin da urteko bilakaeran, Espainiako Bankuaren arabera
Martxotik izan duen tasarik altuena lortu du urte amaieran. Hala ere, urteko beherakadari esker, urtero berrikusten diren hipoteka aldakorren kuotak merkatuko dira, nahiz eta aurreko hilabeteetan baino apalago.
Autoen salmenta % 16,4 handitu da Euskadin 2025ean, baina dieselen salmentak % 45 murriztu dira
Abenduan, matrikulazioak % 5,7 murriztu dira Euskadin, 2.728 autoraino. Horien artean, 448 gasolina-auto (-%32,9) eta 65 diesel-auto (-%49,2). Beste erregaienak, berriz, % 5,58 handitu dira, 2.215 unitateraino.
Guggenheim Bilbaok 1,3 milioi bisitari baino gehiagorekin itxi du 2025a
Museoak 3.660 bisitari gehiago izan ditu, 2024ko datuekin alderatuta, eta bertaratutakoen % 90 atzerritik etorritakoak izan dira.
Eusko Jaurlaritzak 928.000 euro bideratuko ditu Euskadiko mahastiak modernizatzeko
Dirulaguntzak 105 hektarea baino gehiago berregituratzen eta birmoldatzen lagunduko du, "mahastizaintza- eta ardogintza-sektorearen lehiakortasuna eta iraunkortasuna hobetzeko".
Alokairuko etxebizitzen prezioa % 3,8 igo da Euskadin 2025ean, eta % 5,6 Nafarroan
Azken urtean, alokairuko etxebizitzen hileko errentek gora egin dute Hego Euskal Herria osoan. Nafarroa igo dira gehien (% 5,6), ondoren Bizkaia (% 4,5), Araba (% 4) eta, azkenik, Gipuzkoa (% 1,9). Batez besteko prezioaren koadroan, zerrendak bueltaerdi ematen du eta eta Gipuzkoa dago prezio-gailurrean (16,4 euro/m2); ondoren, Bizkaia (14,7 euro/m2), Araba (12,1 euro/m2) eta Nafarroa (11,1 euro/m2).
Talgok Uzbekistanen duen kontraturik handiena ziurtatu du, 80 milioikoa
Konpainiak hamar urteko akordioa sinatuko du herrialdeko trenbideen enpresa publikoarekin, sei Talgo 250 trenen mantentze integrala egiteko.
40 urte Espainia eta Portugal EEEn sartu zirenetik
Gaur 40 urte, 1986ko urtarrilaren 1ean, Espainia eta Portugal Europako Ekonomia Erkidegoan sartu ziren, gaur egungo Europar Batasunean. Zer ekarri zuen aldaketa horrek Euskadin? Nola bizi izan zen prozesua?
Bizkaiak 13.000 zergadun berri baino gehiago ditu Batuz sistema ezarri zenetik
Kontrol fiskal integraleko sistemak 69 929 pertsona eta erakunde ditu jada, iruzurraren aurkako borroka indartuz eta zergadunei laguntza erraztuz.
2026an, zer garestituko da, zer merkatu?
Urtea hastearekin batera eguneratu dituzte hainbat produktu eta zerbitzuren prezioak. Zenbait salneurriren kasuan, hala nola elikagaiena edo etxebizitzena, zaila da aurreikuspenak egitea, baina beste batzuen gorabeherak jakinak dira. Honatx azken horien laburbilduma.
Euskal partzuergoak Ayesa Digital erosteko operazioa itxi du, 480 milioi euroren truke
Operazioaren ondorioz, Ibermatica zenaren erabaki zentroa Euskadira itzuliko da. Transakzioa datozen hilabeteetan itxiko dute, agintari eskudunen onespena lortu ondoren.