'Mozal Legea'ren ondorioz egin ezin duzun guztia
Herritarren Segurtasunerako Legea, 'Mozal Legea' izenaz ezagutzen dena, asteazken honetan, uztailaren 1ean, sartu da indarrean Espainiako Estatuan. Lege polemikoa da zinez, oposizioak Auzitegi Konstituzionalean horren kontrako helegitea aurkeztu duelako, herritarren gaitzespena jaso duelako eta gobernuz kanpoko hainbat erakundek NBEren aurrean salatu duelako.
Martxoan onartu zuen Kongresuak Legea, PPren eta UPNren botoekin. Oposizioak esana du Beheko Ganberaren gehiengoa aldatzen denean bertan behera utziko duela, Wert Legearekin eta lan erreformarekin agindu bezala.
Barne Ministerioak 2013ko azaroan aurkeztutako zirriborro hartatik dezente aldatu bada ere, legea oso murriztailea da eta lehen zigortuta ez zeuden jarduera ugari zigortzen ditu. Besteak beste, debekatuta dago poliziei argazkiak egitea, Kongresuaren edo Senatuaren inguruan elkarretaratzeak deitzea edo erresistentzia pasibo eta baketsua agertzea.
Arau-hauste oso larriak (30.001 eta 600.000 euro bitarteko isunekin zigortuak)
- Herritarrei oinarrizko zerbitzuak ematen dizkieten azpiegituren aurrean debekatutako edo aldez aurretik komunikatu gabeko manifestazioak egitea.
- Berariazko baimenik gabe, araudia hautsiz edo ezarritako mugak gaindituta, arma edo lehergaiak egin, gorde edo erabiltzea.
- Segurtasun arrazoiak tarteko, dagokion aginteak espresuki debekatutako ikuskizun publikoak egitea.
- Itsutu, arreta galarazi eta istripuak eragin ditzaketelakoan, garraiobide publikoetako gidarien edo pilotuen aurpegietara argia zuzentzea.
Arau-hauste larriak (601 eta 30.000 euro arteko isunak)
- Jendetza biltzen duten ekitaldi publikoetan, kirol edo kultura ikuskizunetan, ekitaldi erlijiosoetan edo bestelako bilkuretan herritarren segurtasuna haustea.
- Hutsik egonda ere, Kongresuaren, Senatuaren edo autonomietako parlamentuen aurrean herritarren segurtasuna hautsi dezaketen manifestazioetan parte hartzea.
- Kalean desordena publikoak egitea edo barrikadak jarrita kalea trabatzea.
- Erabaki administratibo eta juridikoak betearazteko lanetan dauden agintariei euren jarduna oztopatzea. Bestela esanda, etxegabetzeak eragoztea debekatzen du puntu honek.
- Herritarren segurtasunerako garrantzitsuak izan daitezkeen ekitaldiak lege honetan aurreikusi bezala erregistratuta ez izatea edo beharrezko diren jakinarazpenak ez egitea.
- Larrialdi zerbitzuen jarduna oztopatzea edo eragoztea.
- Agenteek hala eskatzen dutenean, identifikatzeari uko egitea, horien agindua ez betetzea edo erresistentzia agertzea.
- Biltzeko Eskubidearen Legearen 5. artikuluari jarraiki, mugimendu handiko lekuetan egindako manifestazio edo bilkurak desegiteari muzin egitea. Escracheetako parte-hartzaileak zigortzeko erabil lezakete.
- Legezko manifestazio bati trabak jartzea.
- Herritarrei oinarrizko zerbitzuak eskaintzen dizkieten azpiegituretan sartzea edo horien gainetik hegan egitea, horren jardunean etete larria egon denean.
- Debekatutako armak eramatea, armok arduragabe edo ausarkeriaz eramatea edo erabiltzea eta egokitutako lekuetatik kanpo erabiltzea.
- Eskola, parke eta tankerakoetatik gertu edo bideko segurtasuna arriskuan jar dezaketen leku publikoetan zerbitzu sexualak eskatu edo eskaintzea.
- Baimen gabe, arauzko armak eta lehergaiak egitea, gordetzea edo erabiltzea, eta derrigorrezkoak diren segurtasun edo badaezpadako neurriak ez betetzea edo ez hartzea.
- Lantegietan, lokaletan, dendetan, ontzietan eta hegazkinetan egin beharreko ikuskatzeei ezetz esatea.
- Herritarrak engainatu dezaketelakoan, polizien eta larrialdi zerbitzuen uniforme, intsignia edo domina ofizialak edo horien erreplikak oker eta modu publikoan erabiltzea.
- Herritarren segurtasuna kolokan jar dezaketen ekintzei aurre egiteko edo delituak atzemateko orduan, segurtasun indarrei ez laguntzea.
- Drogak bidegabe eta leku publikoetan izatea edo kontsumitzea eta drogak egiteko materiala kalean abandonatzea.
- Drogak saltzeko asmoarekin, herritarrak ibilgailuz eramatea.
- Leku publikoetan drogak landatzea.
- Lokaletan droga trafikoa eta legez kontrako drogen kontsumoa baimentzea eta ez oztopatzea.
- Lege honek aurreikusitako dokumentazioa eskuratzeko datu faltsuak ematea.
- Ontzi eta aireontziei ezarritako mugak ez betetzea.
- Estatuko Segurtasun Indarren irudiak, datu pertsonalak edo profesionalak baimen barik erabiltzea, horrek agenteen, euren senitartekoen, azpiegituren edo polizia operazio baten segurtasuna arriskuan jarri ahal badu.
Arau-hauste arina (100 eta 600 euro arteko isunak)
- Agintariei komunikatu gabeko manifestazioak egitea. Antolatzaileak izango dira erantzuleak.
- Beldurtzeko asmoarekin, herritarren bizia arriskuan jar dezaketen objektu arriskutsuak erakustea.
- Ekitaldi publiko baten harira ezarritako zirkulazio eta ibilbide mugak ez errespetatzea.
- Herritarrak babesteko lanetan dagoen Segurtasun Indarren agente bati errespetua galtzea.
- Askatasun sexuala urratzen duten ekintzak egin edo eginaraztea edota exhibizionismo lizunak egitea.
- Estatuko Segurtasun Indarren agenteen aurpegietara argia zuzentzea, euren jarduna zaildu edo oztopatzeko asmotan.
- Etxeak okupatzea eta baimendu gabeko kalez kaleko salmenta egitea.
- Arma bat galdu duzula edo lapurtu dizutela ez salatzea.
- Legeak ezarritako miaketetan irregulartasunak egitea.
- Legeak ezarritako nortasun agiria ez edukitzea eta galdu duzula edo lapurtu dizutela ez salatzea.
- Nortasun agiria behar den moduan ez gordetzea edo zaintzea, urtebetean hiru aldiz galduz gero.
- Poliziari nortasun agiria erakusteari uko egitea.
- Kalean dauden higigarri eta higiezinei kalteak eragitea.
- Kalteak eragiteko arriskua dagoenean, eraikinetatik gora egitea edo zintzilikatzea. Greenpeacek, esaterako, egin ohi dituen protesta baketsuak debekatzeko erabili ahalko dute.
- Segurtasun hesiak botatzea edo mugitzea.
- Animalia basatiak aske uztea edo kalteak eragitea eta etxeko animaliak abandonatzea (euren bizia arriskuan jarrita).
- Herritarren lasaitasunari kalte larria eginda, alkohola leku publikoetan edatea.
Zure interesekoa izan daiteke
Hiru hildako eta gaixotu bat ustez hantabirusagatik kruzero batean
Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) adierazi duenez, "kutsatze-arriskuak txikia izaten jarraitzen du" eta "ez dago aztoratzeko arrazoirik".
Eric Courdyren heriotzagatik auzipetutako boxeolari ohiak barkamena eskatu eta bere gain hartu du hilketa
"Egindakoa onartzen dut eta barkamena eskatzen diot biktimaren familiari", esan du lehen saioan. 09:00etan hasi dira Verin epaitzen, hilketa gertatu zenetik ia bi urtera.
Bikotekideak 13 labankada eman zizkion Maialen Mazoni, "hiltzeko asmoarekin", fiskalaren arabera
45 urteko espetxe zigorra eskatu du Fiskaltzak hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena. Zehazki, 25 urte azpikeriaz eta ankerkeriaz egindako hilketagatik (emakumea labankadaz hil zuen), 8 urte bi abortu delituengatik eta 4 urte adingabea (onik atera zen 2 urteko alaba) abandonatzeagatik.
34 urteko gizon bat atxilotu dute Iruñean, sexu-erasoa egotzita
Atxiloketa Nafarroako hiriburuko Udaltzaingoak egin zuen, igandeko lehen orduan.
Datorren ikasturtean Lanbide Heziketako 74.963 plaza eskainiko dira EAEn, inoiz baino gehiago
Berrikuntza gisa, Lanbide Heziketako plazen % 50 emakumeentzat gordeko dira 2026-2027 ikasturtetik aurrera.
Lehiaren Euskal Agintaritzak isunak jarri dizkie eskola garraioko 31 enpresari, Hezkuntza Sailari boikota egiteagatik
2023-2024 ikasturterako lehiaketan, Gipuzkoako ibilbideak baino ez ziren esleitu. Horregatik, Eusko Jaurlaritzak agindu bat argitaratu zuen, aurretik Bizkaian eta Araban esleipendun izan ziren enpresak zerbitzua betetzera behartzeko.
Aldentze aginduen inguruan zeukan protokoloa aldarazi zion Ertzaintzari Maialen Mazonen hilketak
Maialen "arrisku handiko" biktima zen indarkeria matxistarekin lotutako kasuak aztertzen dituen Estatuko VioGen sistemaren arabera. Ertzaintzak, ordea, "arrisku txikiko" biktimatzat jo zuen. Antza denez, Polizia Nazionalaren VioGen sistemako eta Ertzaintzaren EVA sistemako artxiboak ez zetozen bat. Bestalde, Ertzaintzak berak kasuaren inguruan egindako balorazioak ere huts egin zuen.
2025ean 13.297 haur jaio ziren EAEn, 2024an baino %2,8 gehiago
2025eko azken hiruhilekoan, 3.438 jaiotza izan ziren Euskal Autonomia Erkidegoan, hau da, iazko aldi berean baino % 6,1 gehiago, Eustaten datuen arabera.
Bi pertsona atxilotu dituzte Donostiako Herrera auzoko pabiloi batean izandako suteagatik
Sua goizaldean piztu da, Zardoya fabrika zaharreko gela batean. Ondorioz, lau pertsona zauritu dira eta horietako bat Donostia Ospitalera eraman dute. Hiru lagun tokian bertan artatu dituzte, kea arnasteagatik. Lehen ikerketen arabera, sutea nahita piztu dute.
Leioak gauerdira arte luzatu du TAOaren ordutegia
Udalbatzak erabaki hori hartu du arratsalde-gauean Leioako hiru TAO guneetan (Pinueta, Lamiako eta Ibaiondo) aparkatzeko arazoak izaten direlako, Getxoko bizilagun askok hor uzten dutelako autoa.