Ozono-geruza lehengora etortzen ari da Antartikan
Massachusettseko Institutu Teknologikoko (MIT) zientzialariek ozono-geruzaren “lehen sendabide zantzuak” identifikatu dituzte Antartikan, Science aldizkariak argitaratutako artikulu batean kaleratu dutenez.
Irailean egindako neurketen arabera, ozonoaren zuloak 4 milioi metro karratu galdu ditu 2000tik, tamainarik handiena izan zuenetik.
Zientzialari taldeak lehen aldiz erakutsi du berreskuratze hori pixka bat moteldu dela, urtero sumendietan izaten diren erupzioen ondorioz, baina, oro har, ozono-geruzaren zuloa sendabidean dagoela ematen du.
Ozonoa berreskuratzeko gakoa klorofluorokarbonoen (CFC) murrizketan dagoela uste dute ikertzaileek. Garbiketan, hozkailu zaharretan eta aerosoletan (ilearentzako laka, esaterako) erabili ohi ziren osagai kimikoak ziren.
Montrealgo Protokoloa
1987an, munduko ia herrialde guztiek Montrealgo Protokoloa sinatu zuten, CFC gasak debekatzeko, ozono-geruzaren zuloa berreskuratze aldera.
“Orain seguru dakigu egin ditugun gauzek sendabidean jarri dutela Lurra”, esan du Susan Solomon MITeko Atmosferaren Kimikako eta Klimaren Zientziako irakasleak. Solomon izan da azterketaren egile nagusia, baina Atmosferaren, Lurraren eta Planetaren Zientzia Departamentuko Diane Ivyrekin eta Boulderko (Colorado, AEB) Atmosferaren Ikerketa Zentro Nazionaleko eta Leedseko Unibertsitateko (Erresuma Batua) ikertzaileekin batera egin du.
Kloro, tenperatura eta eguzki-argia
Kloroak ez ezik, tenperaturak eta eguzki-argiak ere eragiten diote ozonoari. Neurketek baieztatu dutenez, ozono-geruza abuztu amaieran hasten da urtero ahitzen, Antartika negu iluna atzean uzten doan heinean, eta ozono-geruzaren zuloa guztiz osaturik izaten da urriaren hasieran.
Kloroak behera egin duen heinean, zuloa zabaltzeko abiadura ere moteldu dela baieztatu dute Solomonek eta lankideek.
Zientzialariaren ustez, sumendien erupzioak alde batera utzita, atmosferan kloroaren mailak murrizten jarraitzen badu, ez dago ozonoaren zuloa txikitzen ez jarraitzeko arrazoirik. Are gehiago, ez du baztertu zuloa mendearen erdialdera guztiz ixtea.
Balantzaren beste aldean, klima-aldaketak 250.000 heriotza gehiago eragingo ditu urtero 2030 eta 2050 artean, desnutrizioak, malariak, beherakoak eta tenperaturek gora egiteak eraginda, Munduko Osasun Erakundeak (MOE) argitaratu duen txosten batek jakinarazi duenez. Horien aurrean ahulenak umeak, adinekoak eta gaixo kronikoak izango direla ohartarazi du.
Zure interesekoa izan daiteke
Erandioko birziklatze enpresa batean sutea izan dela eta, Osasun Publikoak airearen neurketak egin behar izan ditu
Sua igande goizaldean piztu da, material elektronikoa eta hondakin-materiala erre ditu, eta, ondorioz, ke-hodei beltza sortu da.
Kontrolik gabe jarraitzen du Vall d'Uixóko suteak
Eguraldiak hobera egin du gauean, eta kontrolguneak indartu dituzten arren, suak aktibo jarraitzen du. Milaka pertsona ebakuatu dituzte.
Tuterako jaietan adingabe bati egindako bortxaketa ikertzen ari dira
Ustezko erasotzailea identifikatu dute jada. Biktimak oraindik ez du salaketa aurkeztu, baina gertatutakoa ikertzen ari diren agenteek esan dute laster egin dezakeela.
Fiskaltzak baztertu egin du Pablo Ibar kasuan lekuko berri bat galdekatzea
Jatorri euskalduna duen presoaren defentsak hura errugabetu lezakeen lekukotza du, eta alegazioak aurkeztuko ditu epaileak prozesu berri bat ireki dezan.
Biscarrosse, arimarik gabeko herria: suak etxeak suntsitu eta bazterrak belztu ditu
Guztira 18.000 bat herritar bizi dira bertan, eta etxetik irteteko agindu diete denei. Suak eragindako kalte materialak agerikoak dira. Etxeak erreta, suntsituta, eta han eta hemen, bazterrak belztuta.
UMEk kontrolatutzat jo du Madril eta Avila arteko sute handia, baina oraindik badira su-gune aktiboak
Baldintza meteorologikoek hobera egin dute, eta horri esker aurrera egin dute sua kontrolatzeko lanetan. Suteak 45.000 hektarea ingururi eragin dio, eta ia 100.000 pertsona daude ebakuatuta edo konfinatuta.
Madrilgo eta Avilako suteek 88.500 pertsona ebakuatzera edo konfinatzera behartu dituzte
Suteek ia 45.000 hektarea kiskali dituzte. Espainiako Gobernuak Toledoko probintziara zabaldu du suteengatik ezarritako larrialdi nazionala. Marlaska ministroak gau "oso zaila" iragarri du, suteen "batasun teknikoaren" ostean.
Pertsona bat hil da eta bost ospitaleratu dituzte sute baten ondorioz Manisesen
Sua larunbatean piztu da, 12:45 aldera, sasi-eremu batean. Suhiltzaileen arabera, sua egonkortu dute jada.
Zornotzan istripua izan eta hil den txirrindulari bati gertatutakoaren lekuko bila ari da Ertzaintza
Istripua larunbat goizeko lehen orduan gertatu da, eta pertsona batek aurkitu du txirrindularia errepidean botata. Zauritua larri eraman dute Gurutzetako Ospitalera eta bertan hil da handik ordu batzuetara.
Galarren piztutako sutea itzali dute jada
Suhiltzaileek erabat itzali dute Galarko zelai batean piztutako sutea. Getze Galarko etxeetatik metro gutxira iritsi da sua.