Igande goizaldea izango da Leoniden izar-euria ikusteko momentu aproposena
Leoniden izar-euria asteburu honetan ikusi ahalko da bereziki. Urtero azaroaren 14tik 30era dago ikusgai, baina momenturik gorena igande goizaldean izango da (larunbat gauerdian hasita), Espainiako Astronomia-Behatokiak iragarri duenez.
Hala ere, aurtengo baldintzak ez dira egokienak, momentu horretan ilgora izango delako.
Izar-euri hau apala izaten da, —10-20 meteoro orduko—. Aurten, ordea, 20tik gora meteoro orduko aktibitatea aurreikusten da.
Nondik datoz izar iheskor hauek?
Leoniden meteoroak 55P/Tempel-Tuttle kometaren zatiak dira. 1865ean aurkitu zuten, eta 33,2 urtekoa da bere orbitaren periodoa. Urtero bezala azaro erdialdean, kometa honetako puska asko dituen eraztun bat zeharkatzen du Lurrak. Eguzkitik hurbil igarotzen denean askatzen zaizkio zatiak kometari. Meteoroide horietako bat Lurraren atmosferarekin kontaktuan sartzean, airearen eraginez lurruntzen da, meteoro edo izar iheskor izenarekin ezagutzen den dirdira sortuz.
Izar-euri baten meteoro guztiek, zeruan ikustean, iturburu edo jatorri bera daukatela ematen du, eta kokapen hori erabiltzen da izendatzeko. Kasu honetan, Leonidek Leoko konstelazioan dute jatorria.
33 urtero, Leonidek "meteoro ekaitza izugarriak" sortzen dituzte, milaka meteoro orduko frekuentziara ere helduta. Hori geratzen da 55P/Tempel-Tuttle kometa bere orbitaren periheliotik igarotzen delako. Horrela gertatu zen 1833an, 1866an, 1966an, 1999an eta 2001ean. Bereziki gogoratzen da 1833ko azaroaren 13ko ekaitza, Estatu Batuetako mendebaldeko kostan.
Nola ikusi
Fenomeno astronomiko hau ikusteko beharrezkoa da zerua ilun egotea, eta onena oztopo gutxi dituen leku batetik begiratzea da, ikuspegia murrizten dituzten tresna optikorik erabili gabe.
Zure interesekoa izan daiteke
11 urteko zigorra ezarri diote gizon bati Bizkaian, bikotekide ohiaren etxera baimen gabe sartu eta hura bortxatzeagatik
Sei urtez bikote izan ziren, nahiz eta ez ziren elkarrekin bizi. 2021eko azaroan neskak amaitutzat eman zuen harremana. Gizonak, ordea, kontaktuan jarraitzeko eskatu zion, eta, helburu horrekin, 2021eko azaroaren 22ko goizean emakumearen etxera sartu zen haren baimenik gabe, eta bortxatu egin zuen.
Baskoniak ehunka zaleren babesa jasoko du Valentzian
Baskoniaren mila jarraitzaile inguru joan dira Valentziara 2026ko Errege Kopa dela eta. Eguraldia lagun, giroa ezin hobea da Baskoniako jarraitzaileen bilgune den "Araba Etxean".
65 urtetik gorako pertsonen artean alkohol eta psikofarmakoen kontsumo handiaz ohartarazi du Eusko Jaurlaritzak
Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez, EAEko gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
8 urteko kartzela-zigorra Legorretan kontrako norabidean zihoala hiru pertsonaren heriotza eragin zuen gidariarentzat
Akusazioek eta defentsak akordioa adostu dute, eta akusatuak erruduna dela onartu du. Hori dela eta, ez da beharrezkoa epaiketarekin jarraitzea. Ostiral honetan Gipuzkoako Auzitegian egindako saioan, auzipetuak barkamena eskatu die biktimen sendiei, malko artean.
Bost pertsona atxilotu dituzte Iruñean, emakume etorkinak prostituitzera behartzeagatik
Emakumeak haien jatorrizko herrialdeetan erakartzen zituzten, “lan-kontratu erakargarriak” eskainiz; Nafarroara iritsitakoan, baina, mehatxatu egiten zieten eta prostituitzera behartzen zituzten.
Gizon batek 10 urteko semea hil eta emaztea larri zauritu ditu bart Tenerifen
Guardia Zibilak tiroz hil du ustezko hiltzailea, agenteak matxete batekin mehatxatu ostean.
Aturri ibaiak gainezka egin du Baionan
Aturri ibaiak gainezka egin du ostegun honetan Baionan. Azken egunetan pilatu den euriak eta itsasgorak bat egin dutenean, goizeko zein arratsaldeko seiak bueltan, ibaia bere bidetik irten da. Goizean urak eragin dituen eragozpenak ikusita, arratsalderako Baionako Herriko Etxeak zentzuz jokatzeko eta ibai ingurura ez hurbiltzeko deia egin badu ere, azkenean ez da eragozpen nabarmenik egon.
Zabaldu dute Zumaia eta Getaria arteko errepidea, olatu handiengatik itxita egon ostean
Itsasgora izan den unean egon da itxita, Pedro denboraleak eragin dituen olatu handiengatik. Ostiral goizeko itsasgoraren garaian ere, 05:00etatik 07:00etara, 4 metro inguruko olatuek joko dutela itsas-bazterra espero da.
Barne ministerioak polizia-babesa jarri dio Espainiako Poliziaren buruaren sexu erasoak salatu dituen emakumeari
Kereila jarri zuen egun berean, hau da, asteartean bertan, bere izen-abizenak zabaldu zituzten WhatsAppeko hainbat polizia taldetan, bere abokatuak deitoratu duenez. Horrek antsietatea areagotu dio, eta oso ahul dago.
Amatatu dute Sopuertako enpresa batean piztutako sutea
Sua La Sota auzoan piztu da, eta ez da inor zauritu.