Bideojokoak eta adingabekoak: erabilera osasungarri baterako aholkuak
Lehenik eta behin etxerako lanak daude, baina gero, gurasoek bideojokoetara seme-alabekin jokatu behar dute, haiekin batera pantailaren aurrean igarotzen duten denbora adostu eta euren lagun birtualak ezagutu.
"Izan partaide, euren mundua ezagutu", laburbiltzen du EFErentzat Jose Maria Morenok, Espainiako Bideojokoen Elkartek (AEVI) zuzendari orokorrak. Espainiar estatuan 9.000 pertsonak egiten dute lan bideojokoen industrian, eta AEVIk erabilera arduratsua bultzatzeko dekalogoa argitaratu du.
The Good Gamer (Jokalari ona) du izena, eta ume, guraso eta hezitzaileei zuzenduta dagoen kanpaina handiago baten parte da. Barakaldoko BECen egiten ari den Fun & Serious Games jaialdian aurkeztu dute.
Gurasoentzako hamar arau dira: lehenengoa, seme-alabekin jokatu, aurrerapenengatik zoriondu. "Ideia zergatik gustatzen zaien eta zer egiten ari diren ulertzea da, arauak egin ahal izateko; agian, konturatuko zara ez daukala zentzurik jokatzeko hamar minutuko muga jartzea partida hogei minutukoa denean. Haiekin jokatu haiek ikusteko badakizula zeri buruz hitz egiten duten", gomendatzen du Morenok.
Ez dira soilik jokoak: "oroimena edo ikusmen espaziala bezalako gaitasunak bultzatzen dituzte, historia irakasten dute… Ustekabeak harrapatze dituzu, tiroak dituzten bideojokoak ez direlako gehien kontsumitzen direnak Espainian". FIFA da, ordea, kontsoletarako gehien saldu dena.
Adin tarte bakoitzeko bideojoko bat hautatu behar da, gutxiengo adinari, Pegi kode delakoari, erreparatu behar zaio. "Hor dakar 18 urtetik gorakoentzat bada, eta zure seme-alabak 14 baditu, ez erosi; edukiari buruzko etiketak ere baditu, indarkeria dagoen, sexua agertzen den…".
Eta denda ofizialetan eta baimendutako plataformetan besterik ez erostea, birusak edota esteka arriskutsuak saihesteko.
"Ordu laurden bat" eskaini behar zaio gurasoentzako kontrol funtzioak berrikusteko. Horien bitartez ordainpeko edukiak deskargatzeari mugak jarri ahal zaizkio, baita gurasoek desegokitzat hartzen dituzten jokoak kontrolatu ere.
Eskola dago beti lehen tokian; beraz, seme-alabei azaldu behar zaie soilik etxerako lanak bukatuta jokatu ahal dutela. Gero, dibertitzeko egunak eta orduak adostu behar dira, baina baita jarrera desegokiak zuzendu eta ikusmena behartzen ez dutela ziurtatzea ere, pantailen argiztapena kontrolatuta.
Beste aholku bat: etxean partidak antolatzea, horrela seme-alaben lagun birtualak ezagutzeko —"agian, zure seme-alaba pertsona bitxi bat zela uste zenuen, eta konturatuko zara inoiz baino gehiago sozializatzen duela", dio Morenok—.
Azkenik, haurrei errealitatea eta fikzioaren artean desberdintzen irakastea eta, bide batez, datu pertsonalak emateari buruz ohartaraztea.
"Bideojokoek abantailak dituzte"
Bideojokoen baloreak aldarrikatzeko proiektu zabalago baten partea da dekalogoa. Izan ere, industria kezkatuta dago mendekotasunen aurkako Estatuaren estrategian sartu dituztelako bideojokoak. "Ez dakit nola bukatu garen hor, drogarekin batera. Arazo bat sortzen digu, guri eta Espainian dauden 16 milioi bideojokalariei. Gehiegizko kontsumoa ez dela komenigarria esaten dugun lehenengoak gara".
Morenok azaltzen duenez, Espainiar estatuan, 16 milioi bideojokalarirekin, egunean 45 minutu jokatzen dira, Erresuma Batuaren erdia eta Frantziar estatuan baino ordu laurden bat gutxiago. "Ez dugu gehiago kontsumitzen, modu osasungarria egiten dugu, eta gainera bideojokoek abantailak dituzte".
Dekalogoaz gain, erabilera osasuntsua sustatzeko webgune bat sortu dute, Twitter eta Facebookeko profiletara lotuta dagoena, eduki eta aholkuekin.
Hurrengo hilabeteetan, AEVIk, administrazioen, prentsaren, medikuen eta hezitzaileen aurrean aurkeztuko du iniziatiba hau, "bideojokoak modurik onenean" kontsumitu daitezen.
Zure interesekoa izan daiteke
Gorpu bat aurkitu dute itsasoan, Ondarroa eta Lekeitio artean
Gorpua ezin izan dute identifikatu, baina baliteke asteartean Mendexan desagertutako 82 urteko arrantzalea izatea.
Tasa turistikoa 2027ko urtarrilaren 1etik aurrera ezarriko da Euskadin
Gipuzkoako Foru Aldundiak turismoari lotutako zerga berria arautzen duen Foru Arauaren proiektua onartu du. Zergaren oinarria gau kopuruaren arabera kalkulatuko da.
76 urteko gizon bat eta 38 urteko emakume bat atxilotu dituzte, Bilbon, emakume bati sexu-erasoa egiteagatik
Biktima atxilotuekin batera Santutxuko Karmelo kaleko etxebizitza batera igo omen zen.
Dozenaka lagunek justizia eskatu dute Parisen hildako gazte tolosarrarentzat
"Justizia Dalianentzat" lelopean, Parisen hil zuten Tolosako bizilagunaren senide eta lagunek elkarretaratzea egin dute gaur arratsaldean. Martxoaren hasieran aurkitu zuten haren gorpua, Frantziako hiriburuko etxebizitza batean.
Bi gizon inputatu dituzte Artxandako hilketagatik, eta beste hiru krimen hura ezkutatzeagatik
2023ko abuztuan, gizonezko baten gorpua aurkitu zuten, zatituta eta erreta, maleta baten barruan, Artxandan dagoen abandonatutako eraikin batean.
Goiz korapilatsua Txorierriko errepideetan, Asua parean bederatzi autoren artean izandako talka baten ondorioz
Istripuaren ondorioz, bideko lau erreietatik hiru itxi behar izan dituzte puntako orduan, eta auto-ilara luzeak sortu dira inguruan: Artatzan, Arrontegin, Barakaldon eta Gurutzetan. Behin ibilgailuak bidetik kenduta, egoera bere onera itzultzen joan da. Arazoak izan dira, halaber, A8an, Kantabriarako noranzkoan, San Mames parean istripu bat izan baita. Gipuzkoarako noranzkoan, gainera, trafikoa astuna izan da.
Osakidetzako proba diagnostikoen irudiak ikusgai, Osasun Karpetaren bidez
Iaz, 592.888 herritarrek erabili zuten Osasun Karpeta eta 8,2 milioi sarbide izan zituen. Interesa dutenek irudietara sartzeko eskaera online egiteko aukera izango dute.
Eusko Jaurlaritzak 271 milioiko inbertsioa egingo du hezkuntza sistemaren eraldaketa digitala bultzatzeko
ADIMEN DIGITALA estrategiak software librean oinarritutako hezkuntza-plataforma propioa ahalbidetuko du, irakasleen prestakuntza digitala indartuko du eta euskarazko hezkuntza-edukiak sustatuko ditu.
Bilbok TAOa ezarri du Zorrotzaurreko hegoaldean, 150 aparkaleku-plaza araututa
Bizitegi-eremu horretan, egoiliarrek denbora-mugarik gabe aparkatu ahal izango dute, eta datozen urteetan 550 plaza inguru izatea aurreikusten du Udalak.
Luiziek zirkulazioa korapilatu dute N-634 eta NA-1300 errepideetan
Azken orduotako euriteek lur-jausiak eragin dituzte errepide sareko hainbat puntutan. Aipatu bi errepideak irekita daude dagoeneko, zirkulazioa txandaka bideratuta.