Mugikorra 'hackeatu' dizuten jakiteko gakoak
Dispositibo mugikorrak, sakelako telefonoak, batez ere, ziberdelinkuentziaren jomugan daude. Horien bidez, erabiltzaileen datuak eskuratu eta eraso egin dezakete gaizkileek eta beharrezkoa da adi egotea.
Mugikorra 'hackeatzearen' ondoriorik larrienak 'pishing' iruzurrak (identitatea ordezkatzea) dira. Delitugileek mugikorraren jabearen erabiltzaile informazioa lortzen dute, pasahitzak, kreditu txartelen gakoak, gizarte segurantzakoak, bankuko kontu korronteen zenbakiak eta lapurreta egin diezaiokete konturatzerako. Era beran, kamera, mikrofono eta kokapenaren datuak eskuratuta, espioitza arma gisa erabil dezakete.
Adituek ondorengo seinale hauei erreparatzea gomendatzen dute:
- Errendimendua: Bat-batean mugikorra normalean baino mantsoago funtzionatzen hasten bada, litekeena da birusen bat izatea. Proba sinple bat Sarera ze abiaduran konektatzen den ikustea da.
- Bateria azkarregi amaitzea eta/edo mugikorra gehiegi berotzea: Bigarren maila batean etengabeko erabilera bat dagoela esan nahi du horrek. Prozesatzailea denbora luzez abiadura handian lan egitera behartzen du horrek eta horregatik amaitzen da bateria, adibidez.
- Iragarkiak agertzen zaizkigu ustekabean, smartphonea desblokeatu bezain pronto: Aplikazio bat deskargatu edo aplikatu ondoren agertzen dira horiek askotan, eta RAM memoriari ere eragiten diote.
- Harpidetu ez garen zerbitzuetako mezuak jasotzen hasten gara: Androidera bideratutako 'malware' gehienek telefono zenbakia 'premium' zerbitzuetara harpidetzeko erabiltzen dute, eta hori gertatuz gero, hainbat zerbitzutako mezuak jasotzen hasiko gara (horoskopoak etab.). Horiek gainera, norbere kontaktuei bidal diezaiekete edota norbere sare sozialetan argitaratu erabiltzaileak jakin gabe.
- Erabiltzaileak instalatu ez dituen aplikazioak agertzea: Appen zerrendan ager daitezke, eta gerta daiteke desinstalatzea edo ezabatzea ezinezkoa izatea.
Irtenbideak¿
Lehen neurria norbere mugikorra errebisatzea da beti. App zerrenda begiratu behar da eta ezagutzen ez dugun baten bat izanez gero, ezabatu.
Bigarren ekintza, mugikorra aktualizatzea da. Telefonoa erostean, bertsio batekin etortzen da baina gero bertsioa horiek aktualizatzen edo eguneratzen joatea komenigarria da, eguneraketa bakoitzak segurtasun partxeak izaten baititu birusak hiltzeko (Softwarea eguneratu aukeratu behar da mugikorrean).
Horrek funtzionatzen ez duen kasuan, mugikorraren fabrikako balioetara edo sorrerako konfiguraziora itzuli behar da. Hala, mugikorrean gordetako datu guztiak ezabatzen dira, appek eta birusek utzitako arrastoak barne.
Mugikorrean aukera hau egin behar da: Ezarpenak-Segurtasuna-Babes Kopia eta Leheneratu.
Zure interesekoa izan daiteke
Adinekoen aurkako tratu txar ekonomikoari eta finantza-abusuari buruzko gida bat landu dute
Dokumentuak hainbat alerta-seinale jasotzen ditu, besteak beste, banku-mugimenduak ugaritzea, ordaindu gabeko fakturak pilatzea edota beste pertsona batek diruaren gehiegizko kontrola egitea.
Sanferminetarako osasun-dispositiboa, prest
Nobedade gisa, uztailaren 6ko Txupinazorako dispositibo bera martxan jarriko dute hilaren 10ean, Txupinazo Txikian.
Donostiako gozoki-denda bateko jabea espetxera bidali dute, bere dendan neskato bati sexu-erasoa egiteagatik
Segurtasun Sailak ostegun honetan jakitera eman duenez, atxilotuak bi aldiz egin zion eraso adingabeari, ekainaren 25ean eta 26an; gainera, aurrekariak ditu antzeko delituengatik. Ostegun honetan epailearen esku utzi dute, eta hark espetxeratzea agindu du.
EAEko kanpinak erabat beteta egongo dira udan
Geroz eta jende gehiagok kanpinak aukeratzen ditu euren oporrak igarotzeko, besteak beste, zerbitzu ugari eskaintzen dutelako. Horren adierazle da okupazio maila: euskal kanpinak beteta daude abuzturako, eta uztailerako ere.
Bad Gyal, Juanes, Yandel eta Anuel AA musikariek jarriko diote musika Ibai Llanosen 'VI. Urteko Gauari'
80.000 lagun inguru izango dira uztailaren 25ean Cartuja estadioan burutuko den jaialdian. Bertan, afizionatuen arteko hamar boxeo-borrokaldi egingo dira.
Osakidetzan artatutako Gazako haurra egonkor dago, lehen balorazioak egin ondoren
Pazienteak sortzetiko begi-patologia du, eta ikusmen-gaitasunari eragiten dio. Lehen probak egin ondoren, adituak pronostikoa hobetzeko esku hartzeko aukeraren alde egitekotan daude. Euskal osasun-sistemak 28 gazatar artatu ditu dagoeneko.
Euskadin 1970az geroztik izandako ekainik beroena izan da, ezohiko bero-bolada baten ondorioz
Muturreko beroa batez ere ekainaren 21etik 27ra bitartean izan zen. Bero-bolada horrek 44 °C-tik gorako tenperatura maximoak utzi zituen Euskal Herriko hainbat txokotan, baita hainbat gau tropikal ere. Egoera hain izan zen larria, EAEn 39 alerta meteorologiko baino gehiago aktibatu baitziren; horien artean, 3 alarma gorri.
Angeriñe Elorriaga, USaPeko Euskara azterketako zuzentzailea: "Zeroa atera daiteke"
Angeriñe Elorriaga EHUko irakasle eta USaPeko Euskara azterketako zuzentzaileak azaldu duenez, zeroak Euskaran ez ezik beste ikasgai batzuetan ere egon badaude. Radio Euskadin egin dioten elkarrizketan azaldu duenez, EHU eta gainerako erakundeen babes falta sentitu du. Datorren urtean ez da zuzentzaile ariko.
64.000 migratzailek baino gehiagok eskatu dute Hego Euskal Herrian ezohiko erregularizazioa
49.451 pertsonak eman dute izena EAEn eta 14.886k egin dute Nafarroan. Eskaera nagusiak Bizkaian egin dira (28.834), eta Espainiako Estatuan ia 1,2 milioi eskaerara iritsi dira.
90 urteko gizon bat zauritu da Zestoan, adinekoen egoitza batean piztutako sutean
Sua egoitzako gela batean piztu da, eta dagoeneko itzali dute. Zauritutako gizona erredurekin eraman dute Donostia ospitalera eta gainerako egoiliarrak terrazara atera dituzte suhiltzaileek sua itzali bitartean.