Pandemiaren eraginez, 1.900 tumore inguru atzemateke geratu direla kalkulatu du Osakidetzak
Osakidetzak uste du 2020an 1.897 tumore detektatzeari utzi zitzaiola, pandemiak bularreko eta kolon-ondesteko minbizia bahetzeko programak aldatu zituelako. Izan ere, gaitz bakoitzaren xede-populazioaren % 54,4k eta % 39,1ek baino ez zuten deialdirik jaso, eta horrek "epe ertain eta luzeko hilkortasuna handitzea" eragingo du.
Horixe da Epidemiologiako Espainiako Elkartearen XXXIX. Urteroko Bilera dela-eta Osakidetzako eta BioCruceseko Zuzendaritza Nagusiak egindako azterlan baten ondorioetako bat. Horren txostenak eta komunikazioak Gaceta Sanitaria aldizkari espezializatuaren ale berezi batean jaso dira.
Pandemiak "eragin nabarmena" izan zuen baheketa horietan parte hartzeko gonbidapenetan. Besteak beste, bularreko minbiziaren kasuan aurreko urteetako gonbidapenen erdiak baino ez ziren izapidetu, % 54,4, hain zuzen ere. Ikerketaren egileek uste dute 202 tumore detektatzeke gelditu zirela parte-hartze txikiago horren ondorioz.
Kolon-ondesteko minbiziaren kasuan, gonbidapenen % 39,1 baino ez ziren izapidetu, eta, ondorioz, litekeena da 1.695 neoplasia aurreratu detektatu gabe gelditu izana.
Zerbixaren baheketan –2018an ezarri zen eta estaldura osoa lortu zuen 2019an– xede-populazioko emakumeen % 70 gonbidatu zituzten, baina, kasu honetan, ez da zenbatu atzerapen horrek probak egiteko orduan izan zezakeen eragina.
Pandemiak "eragin nabarmena izan du" Euskadin dauden minbiziaren hiru programa horietan, eta horrek "onurak murriztea eta epe ertain eta luzeko hilkortasuna handitzea dakar, gonbidapenak atzeratzen direlako eta parte-hartzea murrizten delako", ohartarazi du ikerketak.
Hala ere, Osakidetzak eragin hori "minimizatu ahal izan duten" neurriak jarri zituela adierazi dute, baina beharrezkoa da "epe ertainean monitorizatzea" hori egiaztatzeko. Hala, hiru baheketetan, lehentasuna eman zitzaien baieztapen diagnostikoko probei, eta "2020ko lehen seihilekoaren amaieran konfinamenduan zehar etendako jarduera guztia berreskuratu ahal izan zen".
Gainera, beste neurri batzuk ere hartu zituzten, hala nola mamografiak "emakume zaurgarrien artean" lehenestea, eta horrek bularreko minbiziaren detekzioaren galera minimizatu zuen.
Kolon-ondesteko baheketaren kasuan, "antolaketa-aldaketak (kitak eta oroitzapen-gutunak bidaltzea)" egin zituzten, eta "kolonoskopiei eta polipektomia osteko jarraipenei lehentasuna emateko protokoloak" zabaldu zituzten. Protokolo horiek Lehen Mailako Arretaren eta Digestioko espezialisten artean adostu zituzten, eta "2020ko irailean pandemiaren aurreko gonbidapenen erritmoa berreskuratzea ahalbidetu zuten".
Zerbixaren baheketan, gonbidapen-protokoloa aldatu zuten, "emakumeek emaginaren kontsultetarako sarbidea hobetzeko, gonbidapenean hitzordurik behar izan gabe".
Zure interesekoa izan daiteke
Beste elur-jausi hilgarri bat izan da Pirinioetan
Cerler estazioan, Huescan, 25 urteko eskiatzaile bat hil da elur-jausi batek harrapatuta, Cebolles mendian, pistatik kanpo. Negu beltza izaten ari da Pirinioetan, eta dagoeneko zortzi pertsona hil dira denboraldi honetan elur-jausiengatik.
Adamuzeko 45 hildakoen aldeko hileta elizkizuna, Huelvan
5.000 lagun inguru elkartu dira ospakizuna egin den kirol-pabilioian. Gotzainen Batzarreko presidenteak eta Huelvako gotzainak gidatu dute elizkizuna.
Aurrekarien ziurtagiria eskatzeko ilara luzeak sortu dira egunotan Estatuko kontsulatuetan
Aste honetan iragarritako migratzaileen erregulazioaren harira, egunotan ilara luzeak sortu dira Estatuko hamaika kontsulaturen aurrean. Kasu deigarriena Bartzelonan izaten ari dira. Pakistango dozenaka pertsona kontsulatuaren aurrean pilatu dira, aurrekarien ziurtagiria eskatzeko.
Eusko Jaurlaritzak iraungitako beste bi txerto atzeman ditu, 78 kalteturekin
Zehazki, tetrabalenteari (49 pazienteri eragin diezaiekeena) eta txerto hirukoitz birikoari (29 kasu potentzialekin) dagozkie intzidentzia berri horiek. Azkenik, 30 pertsona baino gutxiago txertatu beharko dira berriro hexabalentearen harira.
Nafarroako Auzitegi Nagusiak bidezko jo du lanbide-zentro bateko arduraduna kaleratzea sexu-jazarpenagatik
Auzitegiak uste du pertsona hori kaleratzera eraman zuten gertaerek "gaitzespen etiko eta moral handiena" merezi dutela, eta kaleratzea "neurri egokia" izan zela.
Fiskaltzak iraungitako txertoen kasua ikertuko du, osasun publikoaren aurkako deliturik izan den argitzeko
Pazientearen Defendatzailearen Elkarteak eskatu du ikerketa zabaltzea. Erregistratu duen idatzian dio iraungitze data "ez egiaztatzea" nahikoa arrazoi badela lan hori dagokionari "ardurak" eskatzeko.
Bilboko Udalak ez du atxilotuen jatorria argitaratuko "ekarpenik ez duelako egiten" eta "delituzko jarduera ez duelako justifikatzen"
Bilboko Udaleko osoko bilkurak PPren proposamen bat eztabaidatu du ostegun honetan, atxilotuen nazionalitatea publiko egitearen alde egiten zuena, eta Elkarrekin Bilbaoren beste bat, hori saihestea eskatzen zuena. Testu horien ordez, gobernu taldeak (EAJ-PSE) porposatutako aldaketa-zuzenketa bat onartu da -EH Bilduk babestu du, PPk aurka bozkatu du eta Elkarrekin abstenitu egin da-, zeinak gobernu taldeari eskatzen dion segurtasun-politika eta bizikidetza indartzeko, segurtasun itunaren esparruan.
Adingabeen aurkako sexu-indarkeria digitaleko kasuen epaiketak gehiegi luzatzen direla salatu du Save the Childrenek
GKEak salatu duenez, prozesuen % 60 baino gehiago hiru urte edo gehiago luzatzen dira, eta Interneten haurren aurkako sexu-delituengatik jarritako salaketak % 13 hazi dira bi urtean.
Futbol emankizunak pirateaturik ematen dituzten tabernak salatzea 50 eurorekin sarituko du Ligak
Futbol emankizunen legez kanpoko emisioen aurka borrokatzeko estrategian, klub profesionalen patronalak salaketa-kanal "azkarra, intuitiboa eta konfidentziala" eskainiko du, kontsumitzaileek ostalaritza-establezimenduak salatu dezaten, 50 euroren truke.
"Datuetan oinarrituta, kronifikazio patroi bat identifikatzen bada" erabakitzen da ikastetxe bat fusionatzea edo ixtea, Pedrosaren hitzetan
Euskadi Irratiko Faktoria irratsaioan egindako elkarrizketan Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, matrikulazio datuak urtetik urtera murrizten doazen ikastetxeak itxiko dira, besteak beste, eta "aldaketa estruktural hori" ikastetxe horien zuzendaritzarekin adosten dira beti.