Datuak daudenetik inoizko udarik beroena izan zen 2021ekoa
2021eko uda datuak daudenetik Europan izan den beroena izan zen, eta bero-bolada handiak eta lehorteak eragin zituen Mediterraneoko eremuan, Copernicusen 2021eko Europako Klimaren Egoerari buruzko txostenaren datuen arabera.
Lurraren Egunaren harira, ostiral honetan argitaratu da, duela bost urtetik hona urtero udaberrian argitaratu ohi den txostena. Copernicus-eko Klima Aldaketaren Zerbitzuak (C3S) aurkeztu du, Europako Batzordearen ordezkari gisa.
Dokumentuak Europa eta Artikoa ditu ardatz, eta gertaera klimatikoak aztertzen ditu gertatzen ari dena ulertzeko. Datu horiek egungo egoera interpretatzeko balio diote Copernicusi, eta etorkizunerako estrategiak markatzeko balioko dute.
Txostenaren arabera, iaz markak hautsi ziren, zentzurik txarrenean, bai tenperaturei, prezipitazioei, kutsadurari eta izotz-masaren jaitsierari dagokienez.
2021ean berotegi-efektuko gasen kontzentrazioak (BEG), berotze globalaren eragileak, gutxienez 2 milioi urtean edozein unetan baino handiagoak izan ziren.
Txostenaren arabera, 2021a kontraste-urtea izan zen Europan; martxoa ohi baino epelagoa izan zen, eta ohiz kanpoko bolada hotza etorri zen gero, kalteak eraginez labore eta uztetan. Uda erregistroak daudenetik izan den beroena izan zen, 1991-2020 epealdiko batez besteko tenperatura baino 1,0 ºC beroago.
2021eko udan, "muturreko estres termikoa" izan zuten egun-kopuru errekorra izan zen Europako hegoaldean, eta fenomeno horrek erasandako eremua 1991-2020 epealdikoa halako bi izan zen gutxienez. Espainia eta Italia izan ziren kalte gehien jasan zituzten lurraldeak, baita Greziako eta Balkanetako eremu zabal batzuk ere.
Turkian, Grezian eta Italian baso-sute handiak izan ziren.
2021eko uztailean, prezipitazio eta ibai emarien markak hautsi ziren eta muturreko uholdeak eragin zituzten Belgikako, Alemaniako eta inguruko herrialdeetan.
Era berean, haizearen abiadura baxua izan zen mendebaldeko Europan, 1979tik izandako baxuena, zenbait herrialdetan. Ondorioz, energia eolikoaren ekoizpen potentziala murriztu egin zen; zientzialarien ustetan, kontuan hartu beharreko alderdia izango da hori etorkizuneko azpiegiturak eraikitzeko.
Uraren tenperatura eta izotz-masa
Itsas-azaleraren urteko tenperaturei dagokienez, 2021ekoak bosgarren eta zazpigarren tenperaturarik beroenen artean kokatu ziren, eta Mediterraneo ekialdeko eta Baltikoko eremu zabaletan, gutxienez 1993tik izandako tenperaturatik altuenetara iritsi zen. Ekainean eta uztailean, Baltikoko zenbait eremutako itsas-azaleraren tenperatura batez bestekoa baino 5 ºC altuagoa izan zen.
Gainera, 2020ra arteko datu bateratuekin eta tenperaturen igoerarekin, Groenlandiako eta Antartikako izotz-geruzek masa galtzen jarraitu dute; Groenlandian itsas izotzaren hedadura erregistroak daudenetik txikiena da.
Artikoan, itsas izotzak urteko hamabigarren minimoa markatu zuen irailean.
Mundu mailan, itsas mailak gora egiten jarraitu zuen 2021ean; 1993tik 9 zentimetro inguru igo da itsasoaren maila.
Zure interesekoa izan daiteke
Zoramena eta poza Gasteizen, Baskoniak Errege Kopa irabazi ostean
Ehunka gazte bildu dira arratsaldetik Gasteizko Alde Zaharrean Real Madril-Baskonia saskibaloi finala ikusteko. Etxekoek irabazi dutela ikusitakoan kantuak, oihuak eta bengalak izan dira kaleetan. Andre Mari Zuriaren plazan jendetza bildu da ospakizunetan eta jaia luze joango da.
Gizon bat atxilotu dute Irunen edukiontzi bat erretzeagatik, eta azken hilabeteetako gertakarien atzean ote dagoen ikertzen ari dira
Ertzaintzak ikerketa zabalik du, atxilotuak azken bi hilabeteetan izan diren antzeko ekintzetan parte hartu ote duen jakiteko. Eraso horiek hainbat kalte eragin dituzte ibilgailuetan eta hiri-altzarietan.
Osasunak barne ikerketa abiatuko du Sadarren gertatutakoa argitzeko
Larunbatean izan ziren istiluak, estadioan bertan, Osasuna eta Real Madrilen arteko norgehiagoka amaitu ostean. Horietan, bi pertsona atxilotu zituzten (bat ospitalera eraman behar izan zuten) eta beste bat zauritu zuten.
Giro bikaina Kosner Baskoniaren finalaren atarian
Paolo Galbiatiren taldeak Errege Kopako finalerako txartela lortu du, Valentziako Roig Arena pabiloian Bartzelona menderatuta. Horrela, 17 urte geroago, Gasteizko taldeak beste final bat jokatuko du gaur iluntzean.
Euskadin bizi diren ukrainarrek Errusiaren "gerrako krimenak" salatu dituzte gerra piztu eta lau urtera
Ukraina-Euskadi elkarteak protesta ekitaldiak deitu ditu EAEko hiru hiriburuetan, Errusia eta Ukrainaren arteko gerra hasi zenetik lau urte betetzear dauden honetan.
Ilusioa Kosner Baskoniako zaleen artean Gasteizko kaleetan, Kopako finalaren atarian, 17 urte geroago
Paolo Galbiatiren taldeak Errege Kopako finalerako txartela lortu du, Valentziako Roig Arena pabiloian Bartzelona menderatuta. Horrela, 17 urte geroago, Gasteizko taldeak beste final bat jokatuko du gaur, iluntzean.
Indarkeria matxistari aurre egiteko batasun politiko eta soziala eskatu du Chivitek
Maria Chivite Nafarroako Gobernuko presidenteak Tatianaren hilketa matxista gaitzetsi du, eta "bakean uzten ez gaituen gaitz honen" aurrean ekintza batasuna aldarrikatu du.
Ehunka pertsona bildu dira Sarrigurengo hilketa matxista salatzeko, oraingoan Iruñean
Indarkeria Sexistaren aurkako Emakumeen Plataformak eta Euskal Herriko Emakumeen Mundu Martxak deituta, elkarretaratzea egin dute igande eguerdian Nafarroako hiriburuko Udaletxe plazan. Feministek azpimarratu dutenez, azken hilketa ez da kasu isolatu bat, "gure sistema patriarkalaren errepikapen bat baizik".
10.000 oilasko baino gehiago hil dira Alesbesko oilasko-etxalde batean izan den sutean
10.000 oilasko hil dira Alesbesko oilasko-etxalde batean piztu den sutean. Igande goizean izan dute horren berri, 08:36an, eta Nafarroako Suhiltzaileek eta Foruzaingoak esku hartu dute. Suak etxaldeko hiru eraikinetako bat kiskali du.
Sarrigurengo hiltzaile matxista astelehenean eramango dute epailearen aurrera
Iruñeko Emakumeen aurkako Indarkeriaren arloko 2. Epaitegiak bideratuko du auzia. Bien bitartean, gaur beste elkarretaratze bat izan da Iruñean Tatianaren hilketa salatzeko.