Giza masailezur bat aurkitu dute Atapuercan, "lehen europarraren aurpegiaren” parte izan daitekeena

Atapuerca mendilerroko (Burgos) indusketak ikertzeko taldeak azken urteotako aurkikuntza nagusietako bat aurkeztu du ostiral honetan: Elefantearen Leizean aurkitutako giza fosil berri bat, bere antzinatasunagatik "lehen europarraren aurpegia" nolakoa den ezagutzera ematen duena.

Gaztela eta Leongo Juntako Kultura kontseilari Gonzalo Santonjak aurkikuntza horien aurkezpenean parte hartu du, proiektuaren zuzendarikide Juan Luis Arsuaga, Jose Maria Bermudez de Castro eta Eudald Carbonellekin eta Elefantearen leizea aztarnategiko ikertzaile eta koordinatzaile Rosa Huguetekin batera.

Baieztatu dutenez, gizaki baten aurpegi partziala da, eta 1,4 milioi urte inguruko antzinatasuna izan dezake.

Gogora ekarri dutenez, duela hamarkada pare batetik, eta Dolina Handiko kobazuloko aurkikuntzei esker, komunitate zientifikoko kideek eredu ebolutibo koherenteenaren inguruan eztabaidatzen ari ziren jatorri modernoa azaltzeko.

Homo Antecessor-ek, zeinaren antzinatasuna 850.000 urtekoa den, gizateriaren historian orain arte erregistratutako aurpegi modernorik antzinakoena aurkezten du. Hala ere, Atapuercako aurkikuntza berri honi esker, aurrera egin daiteke gurearen antzeko aurpegi baten jatorriari erantzuteko.

Argudiatu dutenez, indusketa-kanpaina honen helburuetako bat Elefantearen Leizearen goiko aldean 2021ean hasitako lanekin jarraitzea zen.

Eremu horretan esku hartzearen garrantzia bere kokapenean datza, barrunbearen sarrera nagusietako batetik gertu; izan ere, aztarnategi horretan aurrez induskatutako mailek agerian utzi dute inguru horretan berreskuratutako hondakinen aniztasuna eta ugaritasuna beti izan dela aztarnategiko gainerako lekuetan baino handiagoa.

Edgar Tellez ikerketa taldeko kideetako bat izan zen, joan den ekainaren 30ean Elefantearen Leizeko K29 sektorean, buztinetan bildutako hezur batzuk aurkitu zituena.

Garbitu eta taldeko hainbat adituk aztertu ondoren, hondakin horiek giza masailezur batenak zirela egiaztatu ahal izan dute.

Elefantearen leizeko giza fosila 2007an lortutako masailezurra baino bi metro beherago aurkitu dute, gutxi gorabehera, eta Homo sp-i esleitu zitzaion. Espezie hori zehaztugabea da, datu erabakigarririk ez dagoelako.

Horregatik, fosil berria masailezur horrekin lotuta egotea eta Europa kolonizatu zuten lehen gizon-emakume batekoa izatea oso litekeena dela azaldu dute.

"Horrela bada, Elefantearen Leizeko giza espeziearen identitatea zehaztu ahal izango dugu azkenean. Gainera, Elefantearen leizean aurkitutako aurpegi berriaren eta Homo Antecessor-en aurpegiaren arteko konparazio zehatza egin ahal izango dugu, eta duela 25 urte izendatutako espeziearen jatorrian sakondu", baieztatu dute.

Une honetan, lagin geologikoak lortzen ari dira fosil horren antzinatasuna kalkulatzeko, eta Burgosko Giza Bilakaeraren Ikerketarako Zentro Nazionalean (CENIEH) prozesatuko dituzte.

Era berean, aurkikuntza horrekin lotutako industria litikoko hainbat pieza eta gizakien kontsumo-ebidentziak dituzten fauna-hondarrak aztertuko dituzte, Tarragonako Giza Paleoekologiaren eta Gizarte Bilakaeraren Institutuan (IPHES).

Maila horretan lortutako ornodunen espezie fosilak zehazteak oso irudi zehatza emango du Europako lehen biztanleek bizi izan zituzten baldintza klimatikoen eta ekosistemaren inguruan.