Giza masailezur bat aurkitu dute Atapuercan, "lehen europarraren aurpegiaren” parte izan daitekeena
Atapuerca mendilerroko (Burgos) indusketak ikertzeko taldeak azken urteotako aurkikuntza nagusietako bat aurkeztu du ostiral honetan: Elefantearen Leizean aurkitutako giza fosil berri bat, bere antzinatasunagatik "lehen europarraren aurpegia" nolakoa den ezagutzera ematen duena.
Gaztela eta Leongo Juntako Kultura kontseilari Gonzalo Santonjak aurkikuntza horien aurkezpenean parte hartu du, proiektuaren zuzendarikide Juan Luis Arsuaga, Jose Maria Bermudez de Castro eta Eudald Carbonellekin eta Elefantearen leizea aztarnategiko ikertzaile eta koordinatzaile Rosa Huguetekin batera.
Baieztatu dutenez, gizaki baten aurpegi partziala da, eta 1,4 milioi urte inguruko antzinatasuna izan dezake.
Gogora ekarri dutenez, duela hamarkada pare batetik, eta Dolina Handiko kobazuloko aurkikuntzei esker, komunitate zientifikoko kideek eredu ebolutibo koherenteenaren inguruan eztabaidatzen ari ziren jatorri modernoa azaltzeko.
Homo Antecessor-ek, zeinaren antzinatasuna 850.000 urtekoa den, gizateriaren historian orain arte erregistratutako aurpegi modernorik antzinakoena aurkezten du. Hala ere, Atapuercako aurkikuntza berri honi esker, aurrera egin daiteke gurearen antzeko aurpegi baten jatorriari erantzuteko.
Argudiatu dutenez, indusketa-kanpaina honen helburuetako bat Elefantearen Leizearen goiko aldean 2021ean hasitako lanekin jarraitzea zen.
Eremu horretan esku hartzearen garrantzia bere kokapenean datza, barrunbearen sarrera nagusietako batetik gertu; izan ere, aztarnategi horretan aurrez induskatutako mailek agerian utzi dute inguru horretan berreskuratutako hondakinen aniztasuna eta ugaritasuna beti izan dela aztarnategiko gainerako lekuetan baino handiagoa.
Edgar Tellez ikerketa taldeko kideetako bat izan zen, joan den ekainaren 30ean Elefantearen Leizeko K29 sektorean, buztinetan bildutako hezur batzuk aurkitu zituena.
Garbitu eta taldeko hainbat adituk aztertu ondoren, hondakin horiek giza masailezur batenak zirela egiaztatu ahal izan dute.
Elefantearen leizeko giza fosila 2007an lortutako masailezurra baino bi metro beherago aurkitu dute, gutxi gorabehera, eta Homo sp-i esleitu zitzaion. Espezie hori zehaztugabea da, datu erabakigarririk ez dagoelako.
Horregatik, fosil berria masailezur horrekin lotuta egotea eta Europa kolonizatu zuten lehen gizon-emakume batekoa izatea oso litekeena dela azaldu dute.
"Horrela bada, Elefantearen Leizeko giza espeziearen identitatea zehaztu ahal izango dugu azkenean. Gainera, Elefantearen leizean aurkitutako aurpegi berriaren eta Homo Antecessor-en aurpegiaren arteko konparazio zehatza egin ahal izango dugu, eta duela 25 urte izendatutako espeziearen jatorrian sakondu", baieztatu dute.
Une honetan, lagin geologikoak lortzen ari dira fosil horren antzinatasuna kalkulatzeko, eta Burgosko Giza Bilakaeraren Ikerketarako Zentro Nazionalean (CENIEH) prozesatuko dituzte.
Era berean, aurkikuntza horrekin lotutako industria litikoko hainbat pieza eta gizakien kontsumo-ebidentziak dituzten fauna-hondarrak aztertuko dituzte, Tarragonako Giza Paleoekologiaren eta Gizarte Bilakaeraren Institutuan (IPHES).
Maila horretan lortutako ornodunen espezie fosilak zehazteak oso irudi zehatza emango du Europako lehen biztanleek bizi izan zituzten baldintza klimatikoen eta ekosistemaren inguruan.
Zure interesekoa izan daiteke
Ertzaintzaren aurkako salaketa jarri dute, gizonezko bati barrabiletan lesio larria eragiteagatik Sestaon
Bingen Zupiria Segurtasun sailburuak Eusko Legebiltzarreko Segurtasun Batzordean agerraldia egitea eskatu du, gertatutakoaren inguruko azalpenak emateko.
ELAk salatu du irakasleak euskalduntzeko Irale programa bertan behera utziko duela Jaurlaritzak
Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak zehaztu du programarekin jarraituko dela, baina egungo "behar berrietara" egokituta. Azpimarratu du azken urteotan sistema publikora batu diren irakasleek C1 maila dutela. "Datu horrek berak bakarrik hitz egiten du".
Bilboko erdigunetik Masustegi auzora eramaten duen igogailu berria martxan da
Bilboko erdigunetik Masustegi auzora eramaten duen igogailu berria martxan da. Aldapa handiak eta eskailera ugari diren honetan, aspaldian eskatua zen igogailua estreinatu berri da. 100 metroko igoeraren ostean herri txiki batean sartzen gara, nahiz eta hirian egoten jarraitu.
Tuterako Ospitaleko mediku egoiliar batek salatu du lankide batek sexu-erasoa egin diola
Azaldu du Larrialdialdietako zerbitzuan guardian zeudela gertatu zela erasoa, eta Osasun zentroak kasua artxibatu egin zuela, "probarik ez" zegoela argudiatuta.
Lekuko batek grabatutako irudiei esker atxilotu dituzte Berriozarreko kafetegi bateko lapurrak
Inguruan garbiketa lanetan ari zen pertsona batek bi pertsona ikusi zituen kafetegian lapurreta egin eta leihotik ateratzen. Aurre ere egin zien, baina lapurrek ihes egin zuten. Hala ere, grabatu zituen irudiak funtsezkoak izan dira ikerketa burutu eta lapurretaren ustezko egileak, aita-semeak, atxilotzeko.
Arabako ikasle nerabeen % 47,3k online pornografia kontsumitu dute noizbait
Gasteizko Udalak, Vital Fundazioak eta Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) PSIDES ikerketa-taldeak Arabako adingabeen online pornografiaren kontsumoari buruz egindako lan batek agerian utzi duenez, Arabako adingabeek pornografiarekin lehen harremana 12 urterekin izaten dute.
Gizon bat hil da Berriobeitiko rokodromo batean, lan-istripuz
51 urteko gizona altuera handitik erori da instalazio horietan lanean ari zela.
Egoera bere onera itzuli da N-1 errepidean Andoainen, Irunerako noranzkoan, istripu baten eta auto-ilara luzeen ondoren
10:00 inguruan istripua izan da kamioi baten, autobus baten eta hiru autoren artean, eta, zauriturik izan ez bada ere, errepidea erabat itxi behar izan dute eta auto-ilara luzeak sortu dira, 6 kilometrorainokoak.
Etxebarri erretegia, Macarfi gidako 'Top of the Tops' zerrendan
Gainera, Azurmendi eta Molino de Urdaniz Euskal Autonomia Erkidegoko eta Nafarroako jatetxe onenak izendatu dituzte. Gainera, urteko bigarren irekiera onenaren aitortza eman diote Itzuli jatetxeari.
Mancisidor: "Erakundearen hizkuntza politikak orain arteko estandar altuei eutsiko die"
"Hori da orain arte izan dudan konpromiso irmoa, eta aurrerantzean ere horri eustea espero dut", nabarmendu du Mikel Mancisidor Ararteko berriak, Eider Hurtadok Radio Euskadin egindako lehen elkarrizketan.