Giza masailezur bat aurkitu dute Atapuercan, "lehen europarraren aurpegiaren” parte izan daitekeena
Atapuerca mendilerroko (Burgos) indusketak ikertzeko taldeak azken urteotako aurkikuntza nagusietako bat aurkeztu du ostiral honetan: Elefantearen Leizean aurkitutako giza fosil berri bat, bere antzinatasunagatik "lehen europarraren aurpegia" nolakoa den ezagutzera ematen duena.
Gaztela eta Leongo Juntako Kultura kontseilari Gonzalo Santonjak aurkikuntza horien aurkezpenean parte hartu du, proiektuaren zuzendarikide Juan Luis Arsuaga, Jose Maria Bermudez de Castro eta Eudald Carbonellekin eta Elefantearen leizea aztarnategiko ikertzaile eta koordinatzaile Rosa Huguetekin batera.
Baieztatu dutenez, gizaki baten aurpegi partziala da, eta 1,4 milioi urte inguruko antzinatasuna izan dezake.
Gogora ekarri dutenez, duela hamarkada pare batetik, eta Dolina Handiko kobazuloko aurkikuntzei esker, komunitate zientifikoko kideek eredu ebolutibo koherenteenaren inguruan eztabaidatzen ari ziren jatorri modernoa azaltzeko.
Homo Antecessor-ek, zeinaren antzinatasuna 850.000 urtekoa den, gizateriaren historian orain arte erregistratutako aurpegi modernorik antzinakoena aurkezten du. Hala ere, Atapuercako aurkikuntza berri honi esker, aurrera egin daiteke gurearen antzeko aurpegi baten jatorriari erantzuteko.
Argudiatu dutenez, indusketa-kanpaina honen helburuetako bat Elefantearen Leizearen goiko aldean 2021ean hasitako lanekin jarraitzea zen.
Eremu horretan esku hartzearen garrantzia bere kokapenean datza, barrunbearen sarrera nagusietako batetik gertu; izan ere, aztarnategi horretan aurrez induskatutako mailek agerian utzi dute inguru horretan berreskuratutako hondakinen aniztasuna eta ugaritasuna beti izan dela aztarnategiko gainerako lekuetan baino handiagoa.
Edgar Tellez ikerketa taldeko kideetako bat izan zen, joan den ekainaren 30ean Elefantearen Leizeko K29 sektorean, buztinetan bildutako hezur batzuk aurkitu zituena.
Garbitu eta taldeko hainbat adituk aztertu ondoren, hondakin horiek giza masailezur batenak zirela egiaztatu ahal izan dute.
Elefantearen leizeko giza fosila 2007an lortutako masailezurra baino bi metro beherago aurkitu dute, gutxi gorabehera, eta Homo sp-i esleitu zitzaion. Espezie hori zehaztugabea da, datu erabakigarririk ez dagoelako.
Horregatik, fosil berria masailezur horrekin lotuta egotea eta Europa kolonizatu zuten lehen gizon-emakume batekoa izatea oso litekeena dela azaldu dute.
"Horrela bada, Elefantearen Leizeko giza espeziearen identitatea zehaztu ahal izango dugu azkenean. Gainera, Elefantearen leizean aurkitutako aurpegi berriaren eta Homo Antecessor-en aurpegiaren arteko konparazio zehatza egin ahal izango dugu, eta duela 25 urte izendatutako espeziearen jatorrian sakondu", baieztatu dute.
Une honetan, lagin geologikoak lortzen ari dira fosil horren antzinatasuna kalkulatzeko, eta Burgosko Giza Bilakaeraren Ikerketarako Zentro Nazionalean (CENIEH) prozesatuko dituzte.
Era berean, aurkikuntza horrekin lotutako industria litikoko hainbat pieza eta gizakien kontsumo-ebidentziak dituzten fauna-hondarrak aztertuko dituzte, Tarragonako Giza Paleoekologiaren eta Gizarte Bilakaeraren Institutuan (IPHES).
Maila horretan lortutako ornodunen espezie fosilak zehazteak oso irudi zehatza emango du Europako lehen biztanleek bizi izan zituzten baldintza klimatikoen eta ekosistemaren inguruan.
Zure interesekoa izan daiteke
Logroñon hilda agertu diren 13 eta 20 urteko bi gazteren kasua ikertzen ari da Polizia
Gorpuak Errioxako hiriburuko kale batean aurkitu dituzte, eta ez dute indarkeria zantzurik.
Etxean daude Venezuelan preso egon diren bi euskal herritarrak
Eguerdian hartu dute lur Barajas aireportuan eta errepidez egin dute Madril eta Bilbo arteko bidea. Iluntzean, 18:00ak ondoren, iritsi dira euren etxeetara.
Erriberrin desagertutako gizonaren gorpua topatu dute
Adinekoaren bila ibili dira sei egunez, eta ostiral honetan aurkitu dute haren gorpua, Erriberri eta Beire arteko landa-bide batean.
Euskal Sagardoa izendapeneko sagardotegiek 3,1 milioi litro ekoitzi dituzte aurtengo kanpainan
Euskal Sagardoa jatorri-deiturari atxikitako 46 sagardotegiek 3,1 milioi litro edari ekoitzi dituzte kanpaina berrirako. Horretarako, bertako fruta-arboletako 4,4 milioi kilo sagar erabili dituzte.
Gidari bat hil da N-121-B errepidean, Arizkun parean, istripu batean
53. kilometroan jazo da istripua, Baztan parean, eta medikuak, suhiltzaileak, anbulantziak eta Foruzaingoaren patruilak bertaratu dira.
Dermatosi nodularraren aurkako 42.500 abelburu txertatzea aurreikusi du Gipuzkoak
Gipuzkoak 42.500 behi-abelburu txertatuko ditu dermatosi nodularraren aurka, ostiral honetan lurraldean hasi den nahitaezko txertaketa-kanpainan. Kanpaina hori gutxi gorabehera bi hilabeteko epean osatuko da, 1.900 abeltzaintza-ustiategitan.
Pertsona bat hil da Donostiako Kursaal zubiaren inguruan, ibaira erorita
Salamanca paseoaren inguruan aurkitu dute hilotza, bilaketa-lanak Zurriolako kai-muturrean hasi badituzte ere. Morrua itxita zegoen oinezkoentzat, bai eta Donostiako beste zenbait toki ere, denboralearen eraginez.
Larrialdi zerbitzuak itsasora erori den pertsona baten bila ari dira Donostian
Segurtasun Sailak esan duenez, lekuko batek jakinarazi du pertsona bat itsasora erori dela Zurriolako kai-muturrean, haize zakarra eta olatu handiak dauden lekuan. Suhiltzaileak, anbulantzia bat eta Ertzaintzaren eta udaltzaingoaren patruilak bertan daude.
Ozeanoen tenperaturak marka guztiak hautsi zituen 2025ean
Berotze ozeanikoa ez da uniformea, eta honako hauek dira gunerik beroenak: ozeano tropikala eta Hego Atlantikoa, Ipar Ozeano Barea eta Ozeano Australa, mundu osoko 31 erakundek eta 50 zientzialarik baino gehiagok egindako ikerketa baten arabera.
Venezuelak aske utzi dituen bi bilbotarrak "nahiko ondo" daude, Eusko Jaurlaritzaren arabera
Radio Euskadin egindako adierazpenetan, Jaurlaritzako Kanpo Harremanetarako idazkariak salatu du atxilotuta egon diren 15 hilabeteetan ez dituztela haien eskubideak errespetatu, eta egoera "benetan larria" pairatu dutela.