Zer da Krimea-Kongo sukar hemorragikoa?
ZER DA SUKAR HEMORRAGIKOA?
Sukar hemorragiko biralek heriotza eragin dezaketen gaitzak dira, eta hainbat familiatako birusak izan daitezke haren sortzaileak: arenabirusa, filobirusa, bunyabirusa, togabirusa eta flavibirusa.
NOLA KUTSATZEN DA?
Aipatu birusak zenbait animalia eta intsektutan (euliak, kaparrak eta karraskariak) bizi dira. Gizakia eurekin kontatuan egotean, intsektuek ziztatzean edo karraskarien sekrezioak edo eskrezioak ukitzean transmititzen da gaitza.
POSIBLE AL DA GIZAKIEN ARTEKO KUTSATZEA?
Gaitza gizakien artean transmititzea posible da kutsatuta dauden fluidoak ukituta, baina soilik honako kasu hauetan: Ebola eta Marburg (filobirusa), Lassa (arenabirusa) eta Krimea-Kongo (bunyabirusa).
ZEINTZUK DIRA KRIMEA-KONGO SUKARRAREN EZAUGARRIAK?
Sukar hemorragiko biral larria eragiten du. Heriotza-tasa % 40koa izan daiteke eta, normalean, kaparren bidez transmititzen da. Ez dago gaitz honi aurre egiteko txertorik. Afrikan, Balkanetan, Ekialde Ertainean eta Asian gaixotasun endemikoa da, Osasunaren Munduko Erakundeak emandako datuen arabera.
Pertsonen arteko kutsatzea gaixoarekin harreman zuzena izanda edo haren fluido biologikoen bitartez gerta daiteke. Kutsatuta dauden objektuak ukituta ere posible da birusa transmititzea.
KUTSATU OSTEAN, ZENBAT DENBORA BEHAR DU GAIXOTASUNAK AGERTZEKO?
Kaparra batek ziztatu ondoren, gaitza hiru eta bederatzi egun arteko epean inkubatuko da.
Birusa kutsatutako odola edo ehunak ukitzeagatik transmititu bada, inkubazioa bospasei egunekoa izan ohi da; 13 egunekoa, gehienez.
ZEINTZUK DIRA SINTOMAK?
Sintomak bat-batean azaltzen dira: sukarra, muskuluetako mina, zorabioak, lepoko zurruntasuna eta mina, lunbagoa, zefalea, begietako narritadura eta fotofobia.
Horrez gain, goragalea, gonbitoak, beherakoa eta abdominaletako eta eztarriko mina izan daitezke, baita bat-bateko umore aldaketak eta nahasmena ere.
Bigarren eta laugarren egunaren artean, berriz, logura, depresioa eta ahultasuna ager daitezke. Abdominaletako mina eskuineko goialdean eman daiteke eta posible da hepatomegalia kasuak antzematea.
Beste zantzu batzuk: takikardiak, adenopatiak (ganglio linfatikoen hantura) eta azaleko hemorragiak barruko mukosetan (ahoa, eztarria eta azala).
Sarritan, hepatitis kasuak izaten dira, eta oso larri dauden pazienteek giltzurrunetako, gibeleko edo biriketako arazoak sufri ditzakete bosgarren egunetik aurrera.
Pazienteak bederatzigarren edo hamargarren egunean hasten dira hobera egiten. Sendatzen ez diren pertsonak, berriz, bigarren astean hil ohi dira.
Zure interesekoa izan daiteke
Pertsona bat larri zauritu da Errekaleorren, okupazio saiakera baten ondorioz
Errekaleor Auzo Askea kolektiboak salatu duenez, dozenaka pertsona sartu ziren goizaldean auzora, makilekin, burdinekin eta harriekin eta hainbat etxebizitzari eraso egin zieten. Pertsona batzuk zauritu ziren, horietako bat larri, garezurra hautsita.
Aiaran 10.500 plakako eguzki-parke bat egiteko baimena eman du Jaurlaritzak
Aiarako Udala ez dago ados parke hori eraikitzearekin, zeinak 10.500 modulu eta lurrazpiko ebakuazio-linea instalatzea aurreikusten duen. Enpresak 4,1 milioi euroko aurrekontua aurreikusi du.
Glutena izan dezaketela ez zenekien 10 produktu (batzuek harritu egingo zaituzte)
Zeliakoa bazara eta ezin baduzu glutenik kontsumitu, kontuz ibili glutena izan dezaketen egunero erabiltzen diren 10 produktu horiekin. EZE Gipuzkoako Zeliakoen Federazioak 10 produktuen zerrenda hau egiten lagundu digu, larunbatean (maiatzak 16) Zeliakiaren Nazioarteko Eguna dela eta.
Gorabeherak errepideetan, euriak eta ur putzuek baldintzatuta
Luizi bat gertatu da BI-631 errepidean, Bermeon, eta errei bat itxi dute. Bien bitartean, semaforoa jarri dute bidea txandaka emateko.
Albiste izango dira: Epaimahaiak errudun jo du Maialen Mazon hiltzeaz akusatutako gizona, Tubos Reunidoseko asanblada, abisu horia euriagatik eta krisia Nafarroako Gobernuan
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Herri epaimahaiak errudun jo du Maialen Mazon hiltzeaz akusatutako gizonezkoa
Ebazpenean, ez dira frogatutzat eman defentsak aringarri gisa aurkeztutako argudioak. Hau da, hilketaren unean akusatua alkoholaren eraginpean zegoela edota buru nahasmendua izan zuela ezin dira frogatutzat eman, epaimahaiaren arabera.
Gastroenteritis-agerraldia antzeman duen gurutzaontziak geldialdia egingo du Bilboko Portuan
90 urte inguruko bidaiari britainiar baten heriotzak osasun-alerta piztu du Ambition gurutzaontzian, eta 1.700 pertsona konfinatu dituzte. Gainera, 50 pertsona inguruk gonbitoak eta beherakoak izan dituzte azken egunotan.
Listeria bakterioa atzeman dute EAEn banatutako Goya markako behi gazta batzuetan
Bi sortatan aurkitu dute bakterioa, eta jada eman dute horiek erretiratzeko agindua. Gorakoa, beherakoa edo sukarra dira listeria bakteriak eragin ditzakeen ondorioak.
Ezezagun bati 3.000 euroko transferentziak egin izanak susmoa piztu zuen Bilbon hildako 73 urteko gizonaren familian
Hildakoaren lagunek baieztatu dute zita-aplikazioak erabiltzen zituela "gizonekin geratzeko". Nelson D. M. B.ren aurkako bigarren epaiketaren bigarren eguna izan da gaurkoa.
15 urteko neska batek sexu-erasoa salatu du Urduñan, otxomaioetan
Urduñako Udalak elkarretaratzea deitu du ostiralerako, maiatzak 15, 20:30ean, Foruen Plazan. Ertzaintzako iturriek baieztatu dutenez, joan den asteburuan izandako zenbait gertaeren inguruko salaketa bat dago eta tartean adin txikikoak daude.