Zer da Krimea-Kongo sukar hemorragikoa?
ZER DA SUKAR HEMORRAGIKOA?
Sukar hemorragiko biralek heriotza eragin dezaketen gaitzak dira, eta hainbat familiatako birusak izan daitezke haren sortzaileak: arenabirusa, filobirusa, bunyabirusa, togabirusa eta flavibirusa.
NOLA KUTSATZEN DA?
Aipatu birusak zenbait animalia eta intsektutan (euliak, kaparrak eta karraskariak) bizi dira. Gizakia eurekin kontatuan egotean, intsektuek ziztatzean edo karraskarien sekrezioak edo eskrezioak ukitzean transmititzen da gaitza.
POSIBLE AL DA GIZAKIEN ARTEKO KUTSATZEA?
Gaitza gizakien artean transmititzea posible da kutsatuta dauden fluidoak ukituta, baina soilik honako kasu hauetan: Ebola eta Marburg (filobirusa), Lassa (arenabirusa) eta Krimea-Kongo (bunyabirusa).
ZEINTZUK DIRA KRIMEA-KONGO SUKARRAREN EZAUGARRIAK?
Sukar hemorragiko biral larria eragiten du. Heriotza-tasa % 40koa izan daiteke eta, normalean, kaparren bidez transmititzen da. Ez dago gaitz honi aurre egiteko txertorik. Afrikan, Balkanetan, Ekialde Ertainean eta Asian gaixotasun endemikoa da, Osasunaren Munduko Erakundeak emandako datuen arabera.
Pertsonen arteko kutsatzea gaixoarekin harreman zuzena izanda edo haren fluido biologikoen bitartez gerta daiteke. Kutsatuta dauden objektuak ukituta ere posible da birusa transmititzea.
KUTSATU OSTEAN, ZENBAT DENBORA BEHAR DU GAIXOTASUNAK AGERTZEKO?
Kaparra batek ziztatu ondoren, gaitza hiru eta bederatzi egun arteko epean inkubatuko da.
Birusa kutsatutako odola edo ehunak ukitzeagatik transmititu bada, inkubazioa bospasei egunekoa izan ohi da; 13 egunekoa, gehienez.
ZEINTZUK DIRA SINTOMAK?
Sintomak bat-batean azaltzen dira: sukarra, muskuluetako mina, zorabioak, lepoko zurruntasuna eta mina, lunbagoa, zefalea, begietako narritadura eta fotofobia.
Horrez gain, goragalea, gonbitoak, beherakoa eta abdominaletako eta eztarriko mina izan daitezke, baita bat-bateko umore aldaketak eta nahasmena ere.
Bigarren eta laugarren egunaren artean, berriz, logura, depresioa eta ahultasuna ager daitezke. Abdominaletako mina eskuineko goialdean eman daiteke eta posible da hepatomegalia kasuak antzematea.
Beste zantzu batzuk: takikardiak, adenopatiak (ganglio linfatikoen hantura) eta azaleko hemorragiak barruko mukosetan (ahoa, eztarria eta azala).
Sarritan, hepatitis kasuak izaten dira, eta oso larri dauden pazienteek giltzurrunetako, gibeleko edo biriketako arazoak sufri ditzakete bosgarren egunetik aurrera.
Pazienteak bederatzigarren edo hamargarren egunean hasten dira hobera egiten. Sendatzen ez diren pertsonak, berriz, bigarren astean hil ohi dira.
Zure interesekoa izan daiteke
Bakioko hondartzan itota agertu den gizonaren heriotza ikertzen ari da Ertzaintza
Gorpua larunbat arratsaldeko zortzi eta erdiak inguruan agertu da.
Bi atxilotu eta hiru ertzain zaurituta Gasteizen, Deportivo Alaves-Rayo Vallecano partidaren aurreko istiluetan
Segurtasun Sailak adierazi duenez, klubeko zale batzuk polizia-lerroa apurtzen saiatu dira, eta ke-poteak, bengalak eta beste objektu batzuk jaurti dizkiete agenteei. Kargatu egin dute ertzainek eta bi lagun atxilotu dituzte.
Ertzaintzaren jarrerarekin harrituta eta minduta agertu dira euskal ekintzaileak, aske geratu ostean
Gazara laguntza zeraman Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelek atxilotutako euskal ekintzaileen aurkako esku-hartzea salatu dute. Loiun bildutako lagun, senide eta jarraitzaileek gertatutakoa deitoratu, eta Gazara begira jarraitzeko eskatu dute.
Palestinan gertatzen ari dena gaitzetsi, eta Loiun ekintzaileekin gertatutakoa salatu dute Iruñean
Global Sumud Flotillako Arantxa Paniaguak adierazi duenez, Bilbon gertatutakoak ez ditu geldiaraziko, "are gehiago, aurrera jarraitzeko eta behar den guztietan nahikoa, nahikoa eta nahikoa dela esateko bultzada izango da".
Hondartzetan soroslerik gabe, surflariek dozenaka pertsona erreskatatu dituzte azken orduetan Zurriolan
Udako eguraldia dugun arren, ofizialki ez da hondartza denboraldia hasi eta, beraz, ez dago soroslerik hondartzetan. Gauza horrela, atzo Donostiako Zurriolan, egoera arriskutsuan zuden hainbat bainulari erreskatatu behar izan zituten surflariek. Eguraldi onak jarraituko duenez, "neurriak hartzeko" eskatzen diete erakundeei.
Tuteran eltxoen arazoak ez du etenik: iluntzean nabaritzen da gehien
Tuteran hiru egun daramatzate eltxo artean, eta iluntzean nabaritzen da gehien. Bero itogarria bat-batean iristeak eltxo izurritea ekarri du Erriberako hiriburura. Eltxoei aurre egiteko produktuak agortzen hasi dira Tuterako farmazietan.
"Sionistek modu posible guztietan torturatu gaituzte, eta iristean egin diguten lehenengo gauza gehiago jotzea izan da"
Luka Remiro Global Sumud Flotillako aktibistak malkoak begietan zituela salatu du larunbat honetan Loiuko aireportura iritsi direnean Ertzaintzak izan duen jokabidea. Ekintzaileetako batzuk sorbaldan zein saihetsetan hausturak zituztela iritsi direla nabarmendu, eta kolpeka hartu dituztela salatu du. Lau pertsona atxilotu ditu Ertzaintzak, bi ekintzaile tartean.
Kontrabandoko 9.000 tabako pakete baino gehiago zeramatzan ibilgailu bat atzeman dute Zubirin
Gidaria atxilotu egin dute kontrabando delitua leporatuta, tabakoaren fakturarik edo egiaztagiririk aurkeztu ez duelako.
Hainbat bidaiari artatu dituzte Ezkirotzen, matxura batengatik trena bat-batean gelditu ostean
Iruñea-Zaragoza trenbidearen katenarian izandako gorabehera elektriko baten ondorioz, hiru tren gelditu dira Ezkirotzen, Muru Artederretan eta Artederretan. Beroaren eraginez, larrialdi zerbitzuek bidaiariak artatu behar izan dituzte eta ura eman diete.
Emakume bat hil da Tafallan, auto batek harrapatuta
Istripua goizean gertatu da. Emakumea oso larri eraman dute ospitalera, eta ordu batzuk geroago hil da.