Ikastolek "ausardia" eskatu diote Eusko Jaurlaritzari hezkuntza sistema propioa lortzeko

Ikastolek "ausardia eta kemena" eskatu diete Eusko Jaurlaritzari eta alderdi politikoei "euskal hezkuntza sistema propioaren bidean urrats sendo bat emateko". Hezkuntzaren Euskal Legearen zirriborroa kritikatzeaz gain, "ekarpen, zuzenketa, negoziazio eta adostasun" berriak espero dituzte.

Bergarako (Gipuzkoa) Seminarixoa aretoan ikastolen 2022-2023 ikasturteari hasiera emateko ekitaldia egin da larunbat honetan, eta, besteak beste, bertan izan da Jokin Bildarratz Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburua.

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak duela egun gutxi argitaratutako Hezkuntza Legearen lehen zirriborroa izan da hitzorduaren gai nagusia.

Koldo Tellitu Ikastolen Elkarteko presidenteak adierazi duenez, ikastolak "atsekabetuta" daude testu horrekin, eta espero du "ekarpenak, zuzenketak, negoziazioak eta adostasunak eginda, benetan behar dugun Hezkuntza Legea egitea".

Tellituk onartu du zirriborroak "puntu positiboak" dituela, hala nola "Hezkuntzako Euskal Zerbitzu Publikoa sortzea, doakotasunaren printzipioa eta Derrigorrezko Hezkuntza amaitzean ikasleek eskuratu beharreko hizkuntza-gaitasunak".

"Etsipena" ekarri duten gaien artean, aipatu du Hezkuntzako Euskal Zerbitzu Publikoan sartzen diren ikastetxeek ez dituztela eskubide eta betebehar berberak izango, eta horrek, bere aburuz, "dikotomia publiko-pribatua" betikotuko duela.

"Gainera, ikastolak ez gara identifikatzen ikastetxe pribatu itunduak izenburuarekin agertzen diren definizioekin", azaldu du, ez dutelako islatzen ikastetxe horien "izaera komunitarioa, kooperatiboa eta antolatzeko modua". "Ikastolak sare propioa gara, izaera publiko desberdinarekin, sare bat Euskal Herri osoan", adierazi du.

Halaber, kritikatu du zirriborroak, derrigorrezko ikasketen amaieran ikasleek lortu behar duten euskararen ezagutza-maila ezartzen duen arren, ez duela aipatzen "Hezkuntza Itunean agertzen zen murgiltze-eredua edo ikaskuntza-eredu orokor inklusiboa".

Horren aurrean, "Hezkuntza euskalduna" aldarrikatu du, "euskara eta euskal kultura hezkuntza-proiektuan protagonista nagusi eta lehentasunezko elementu direla". "Euskarak ezin du hizkuntza soil baten tratamendua jaso. Herrialde baten, gure herrialdearen, kulturaren eta izaeraren oinarria da", azpimarratu du.

"Euskal curriculuma, belaunaldiz belaunaldi euskal kulturaren transmisioa ziurtatzeko ezinbesteko beste elementu bat" ez dela aipatzen ere gaitzetsi du. Ikastolen presidentearen ustez, Legearen zirriborroak "Euskal Herria ahazten du", eta ez du azaltzen "nola gauzatuko duen ikasle eta familia guztiei hezkuntzarako eskubidea bermatzeko doakotasun helburua".

Tellituk "Hezkuntzako Euskal Zerbitzu Publiko bat eratzearen alde" egin du, "arlo publikoaren kontzeptu berri bati ateak irekiko dizkiona, funts publikoez hornitutako ikastetxeek eskuratu ahal izan dezaten, baldin eta, beren nortasunari eutsiz eta eskubide eta betebehar berberekin, hezkuntza-zerbitzuaren ezaugarriak betetzen badituzte eta ikasle guztien hezkuntzarako eskubidea bermatzen badute, inolako diskriminaziorik gabe".

Hala, "ikastetxeei benetako autonomia aitortuko dien sistema bat" aldarrikatu du, "beren proiektuak eraginkortasunez garatzea ahalbidetuko diena, gauzatzeko baliabide materialak ziurtatuko dizkiena, eta giza baliabideak eta baliabide materialak gardentasunez eta autonomiaz kudeatzeko gaitasuna aitortuko diena".

Ulertzen "zailak" diren kritikak

Ikastolen Elkarteko presidentearen kritikak entzun ondoren, Jokin Bildarratz Hezkuntzako arduradunak esan du ez duela ulertzen ikastolek "desengainuaz" hitz egitea finantzaketaren edo legearen oinarrien inguruan egin dituzten topaketen ondoren. Era berean, Hezkuntza Legea etorkizunari aurre egiteko "erabakigarria" delako lanean jarraituko dutela aurreratu du.

"Ikastolei diru gehiago emateko akordioa onartu dugu, datozen urteetarako finantzaketa bermatu dugu, eta legearen oinarriak jarri ditugu mahai gainean, besteak beste. Horretan elkarrekin lan egin ondoren, desengainu hitza entzun behar izan dugu, eta niretzat zaila egiten zait ulertzea", adierazi du.