Bigarren urterik beroena izan zen iazkoa Europan, lehorte eta uholde ugarirekin
Muturreko klima -lehorteak, uholdeak, muturreko tenperaturak eta berotegi efektuko gasen isurketa handiak- izan zuen protagonista 2022. urteak. Europan, bigarren urterik beroena izan zen iazkoa, eta mundu mailan bosgarrena, Copernicus Aldaketa Klimatikoaren Zerbitzuak (C3S) jakitera eman duenez.
Astearte honetan eman dute argitara Copernicus sistemaren bidez bildutako datuetan oinarrituta dagoen Munduko Klimaren 2022ko txostena, zeinetan jasotzen den inoizko udarik beroena izan zela iazkoa Europan, eta hirugarren beroena mundu mailan.
Urteko tenperatura 0,3 gradu beroagoa izan zen, 1991-2020 denboraldiarekin alderatuta, eta 1,2 gradu beroagoa 1850-1900 denboraldiarekin erkatuta.
Hainbat lurraldetan, gainera, inoizko tenperatura beroenak izan zituzten: Europa mendebaldean, Ekialde ertainean, Asia erdialdean, Txinan, Hego Korean, Zeelanda Berrian, Afrika ipar-ekialdean eta Afrikako adarrean, hain zuzen ere.
Esan bezala, bigarren urterik beroena izan zen Europan; 2020. urteak soilik gaindituta. Europa osoan, Islandian salbu, 1991-2020 denboraldian baino beroagoak izan ziren urteko tenperaturak.
Nabarmentzeko modukoa da, halaber, prezipitazio eskasia. Beroak eta euri gutxi egiteak, lehorteak eragin zituzten leku askotan, baita suteak ere; batik bat, frantziar eta espainiar estatuetan.
Muturreko fenomenoak
Otsailean, Antartikan izotz maila azken 44 urteko punturik baxuenean kokatu zen. Antartikoan, bestalde, orain arte inoiz neurtu gabeko balioak jaso zituzten ia sei hilabetez.
Lurralde tropikal eta azpitropikaletan, berriz, ohi baino bero olatu gehiago egon ziren udaberrian; Pakistanen eta India iparraldean, bereziki. Tenperatura minimoak ere inoiz neurturako baxuenak izan ziren.
Isuriak murrizteko ordua da
"Muturreko klimak indarra hartu zuen Europan eta mundu osoan. Horrek erakusten du Lurraren berotzeak dakartzan ondorioak nabaritzen hasi garela", esan du Aldaketa Klimatikoaren Zerbitzuko zuzendari laguntzaile Samantha Burgessek.
Horren iritziz, Munduko Klimaren txostenak argi erakusten du, "ondorio larrienak" saihesteko, gizarteak "berehala" murriztu beharko dituela karbono dioxido isuriak, eta aldaketa klimatikora egokitu beharko dela.
Zure interesekoa izan daiteke
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.
Euskaraz bizitzeko eskubidea aldarrikatu eta EHEko lau ekintzaileren aurkako epaiketa salatu dute dozenaka lagunek Baionan
Euria eta hotza egin badu ere, 200 euskaltzale batu dira protestara datorren ostegunean epaituko dituzten Euskal Herrian Euskarazeko lau kideei babesa emateko.
Adingabe bat atxilotu dute Getxon, beste gazte bati lepoan labankadak eman eta larri zauritzeagatik
Ertzaintzak jasotako testigantzen arabera, 01:00ak aldera, hiru gazte Areeta auzoko parke batean zeuden banku batean eserita, erasotzailea eurengana joan eta oldartu zitzaienean. Higu gazteek korrika alde egin zuten baina bat harrapatu eta zauritu egin zuen.
Kamioi batek A63 autobian izandako istripuak auto-ilara luzeak eragin ditu Donibane Lohizune parean
Ibilgailua irauli egin da, eta ondorioz zama galdu du. Errepidea erabat itxi dute eta 6 kilometrora arteko ilarak sortu dira, baina 19:15ean errei bat ireki dute bertan hiru orduz geldirik egon diren ibilgailuak pasatzeko. Ondoren, berriro itxi dute bidea, kamioia bertatik kendu ahal izateko.
Gizon bat atxilotu dute Errenterian beste gizon bat labanaz hiltzen saiatzea egotzita
Ertzaintzak atzo atxilotu zuen 36 urteko gizasemea, baina gertakariak hilaren 12an jazo ziren, Gipuzkoako udalerri horretako lokal batean. Biktima, 21 urtekoa, ospitaleratu egin behar izan zuten, zauri larriak baitzituen.
Osasun sailburuaren arabera, iraungitako txertoen kasuak "ESI batean edo bitan izan dira, Donostialdekoan tartean"
Alberto Martinezek ETBn egindako elkarrizketa batean azaldu duenez, pertsona batek "bere lana egin beharko lukeen modura egin ez duela ondorioztatzen bada, horren ardura hartu beharko luke, zalantzarik gabe". Sailburu gisa, ahal den neurrian, horrelako akatsak ez direla berriro jazoko bermatu behar duela nabarmendu du, hori baita bere "ardura".
Euskal eskola publikoen "itxierak eta bat-egiteak" itunpeko ikastetxeei "artifizialki eusteko" direla salatu du Sumarrek
Sumar Mugimenduak, Ezker Anitza-IUk eta Berdeak Equok "Hezkuntza publikoaren aldeko frontea" ekitaldia egin dute larunbat honetan Santurtzin, EAEko hezkuntza publikoaren egoera aztertzeko.
Osakidetzak iaz jarritako 168.000 txerto berrikusiko ditu, balizko gorabeheren bila
Gripeari eta COVID-19ari aurre egitekoak izan ezik (seguru dakite horiek ez zeudela iraungita), 2025ean inokulatutako guztiak aztertuko dituzte, badaezpada.
Elurrak eta izotzak zirkulazioa zaildu dute zenbait mendatetan larunbat honetan
Bernedoko mendatea itxita dago, errepidean elurra pilatu baita. Azazetan, Kurtzetan, Herreran edo Urduñako mendatean arreta handiz ibili behar da, eta Opakuan eta Izaban kateak behar dira.