Beethovenen heriotzaren balizko kausak argitaratu dituzte, bi menderen ostean
Ludwig van Beethoven konpositoreak medikuari eskatu zion, bere heriotzaren ostean, izan zituen osasun arazoak publikoki deskribatzeko, nolabait, mundua berarekin "adiskidetu" zedin. Bi mende baino gehiagoren ondoren, bere nahia bete egin da asteazken honetan Current Biology aldizkarian argitaratu den ikerketa bati esker.
Ikerketa hori egin ahal izateko, musikagilearen DNA erabili dute, bost iletatik lortutakoa, eta horri esker jakin ahal izan dute Beethovenek gaixotasun hepatikoak hartzeko joera zuela, baina ez haren gorreriaren edo arazo gastrointestinalen jatorria. "Ezin dugu behin betiko esan zerk hil zuen Beethoven, baina orain behintzat baieztatu dezakegu arrisku hereditario esanguratsua eta B hepatitisaren birusak eragindako infekzio bat zituela", ondorioztatu du Johannes Krause Max Planck Institutuko kideak.
"Ezagutzen den osasun informazioa kontuan hartuta, litekeena da hiru faktore horiek eragin izana haren heriotza, alkohol-kontsumoak barne, baina etorkizuneko ikerketek zehaztu beharko dute faktore bakoitzaren eragin zehatza", gehitu du Tristan Begg-ek, ikerketaren egile nagusi eta Cambridge unibertsitateko ikertzaileak.
Hala ere, argitu ahal izan dute B hepatitisaren birusak musikaria infektatu zuela hil baino hilabete batzuk lehenago, eta gaixotasun hori larritu egin zela alkoholaren kontsumo erregularragatik eta arrisku genetikoagatik. Beethovenen 'elkarrizketa-liburuetatik' ondoriozta dezakegu haren bizitzako azken hamarkadetako alkohol-kontsumoa oso ohikoa zela, baina zaila da kontsumitutako bolumenak zenbatzea", azaldu du Beggek.
Ikertzaileen harridurarako, deskubritu dute haren Y kromosoma ez datorrela bat egun haren abizena duten eta, erregistro genealogikoen arabera, arbaso komun bat partekatzen duten egungo bost ahaiderekin. Hau da, ikerketak ondorioztatzen duenez, Beethovenen aitak ezkontzaz kanpoko "harreman" bat izan zuen uneren batean.
Zure interesekoa izan daiteke
Pantailak Euskaraz plataformak txalotu egin du ETB1 ONen haurrentzako edukiak eskaintzeko erabakia
Apirilaren 13tik aurrera, EITBk bikoiztu egingo du ETB1 ONen seinalea, eta 07:00etatik 19:00etara haurrentzako euskarazko edukiak eskainiko ditu, etenik gabe, telebista konbentzionalean.
Ehunka herritarrek Berrizen atzo izandako hilketa matxista saiakera salatu dute
'Erasoen aurrean, autodefentsa feminista' goiburupean, manifestazio zaratatsua egin dute gaur arratsaldean Berrizen. Ehunka herritar batu dira Mugimendu Feministak deitutako protestara, atzo izandako eraso matxista irmo salatzeko. Emakundek ere bat egin du deialdiarekin.
Basauriko hilketa matxista salatu dute Berangon
Berangoko Udalak eta Emakumeen Elkarteak deituta, indarkeria zantzuekin hilda agertu zen 44 urteko emakume berangoztarra gogoan izan dute astearte honetan.
Hego Euskal Herriko garaiak Kultura Ondare ez-materiala dira jada
Espainiako Gobernuak errege-dekretu batean aitortu du Iberiar Penintsulako iparraldeko garaien balio sinbolikoa eta soziala. Deklarazioak eraikuntza tradizional horien kontserbazioa bermatzen lagunduko du; izan ere, mantentze ezak, homogeneizazioak eta belaunaldien arteko aldeak arriskuan jartzen dituzte.
21 urteko mutil bat hil da Nafarroan, nitazenoa kontsumitu ondoren
2024ko abuztuan hil zen, eta Nafarroako Ospitale Unibertsitarioak orain egiaztatu du nitazenoek eragindako heriotza izan zela. Opioide sintetiko horri lotutako lehen heriotza da Euskal Herrian eta Estatu espainiarrean.
El Bocaleko pasaguneko ezbeharra gertatu aurretik, Poliziak 112ra deitzeko protokolorik zuen ala ez ikertzen ari da epailea
Agintariak, agenteak eta teknikariak deituko ditu deklaratzera, eta ikerketa-lerro bat abiatu du, materialen eta pasabidearen mantentze-lanen inguruan.
Erreskate ugari izan dira Aste Santuan euskal kostaldean
Jai egunak lausotzetik gertu izan diren egoerak bizi izan dira egunotan, eta erreskate ugari egin behar izan dira itsasoan, bai marearen igoerak ezustean harrapatu dituen pertsonenak, bai korronteek arrastan eramandako edo olatuek harrapatutako pertsonenak. Zorionez, ez da biktimarik izan.
25 eta 28 urteko bi gizon atxilotu dituzte Gasteizen, bikotekideari eta bikotekide ohiari eraso egitea egotzita
Gasteizko Udaltzaingoak pasa den ostegunean eta ostiralean egin zituen atxiloketak, astearte honetan jakitera eman duenez.
Martinezek esan du garrantzi handikoa dela ohitura osasungarriak izatea, osasunari eragiten dioten faktoreen % 50 baitira
Osasun sailburuak ariketa fisikoa egitera, elikadura zaintzera eta alkohol eta kalamu kontsumoa murriztera animatu ditu herritarrak, Osasunaren Nazioarteko Eguna dela eta.
Mugikorrak alboratu eta familiaz gozatzeko gonbita, apirilaren 18an, EAEko hiriburuetan
Eusko Jaurlaritzak antolatuta, Mugikorrik Gabeko Eguna Familian izango da Donostian, Bilbon eta Gasteizen. Familia inguruan teknologiaren erabilera kontzienteagoa sustatzea du helburu egitasmoak. “Ongizate emozionala zaintzeko eta senideekin egotearen balioa berreskuratzeko keinu txiki” gisa aurkeztu du Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuak.