Beethovenen heriotzaren balizko kausak argitaratu dituzte, bi menderen ostean
Ludwig van Beethoven konpositoreak medikuari eskatu zion, bere heriotzaren ostean, izan zituen osasun arazoak publikoki deskribatzeko, nolabait, mundua berarekin "adiskidetu" zedin. Bi mende baino gehiagoren ondoren, bere nahia bete egin da asteazken honetan Current Biology aldizkarian argitaratu den ikerketa bati esker.
Ikerketa hori egin ahal izateko, musikagilearen DNA erabili dute, bost iletatik lortutakoa, eta horri esker jakin ahal izan dute Beethovenek gaixotasun hepatikoak hartzeko joera zuela, baina ez haren gorreriaren edo arazo gastrointestinalen jatorria. "Ezin dugu behin betiko esan zerk hil zuen Beethoven, baina orain behintzat baieztatu dezakegu arrisku hereditario esanguratsua eta B hepatitisaren birusak eragindako infekzio bat zituela", ondorioztatu du Johannes Krause Max Planck Institutuko kideak.
"Ezagutzen den osasun informazioa kontuan hartuta, litekeena da hiru faktore horiek eragin izana haren heriotza, alkohol-kontsumoak barne, baina etorkizuneko ikerketek zehaztu beharko dute faktore bakoitzaren eragin zehatza", gehitu du Tristan Begg-ek, ikerketaren egile nagusi eta Cambridge unibertsitateko ikertzaileak.
Hala ere, argitu ahal izan dute B hepatitisaren birusak musikaria infektatu zuela hil baino hilabete batzuk lehenago, eta gaixotasun hori larritu egin zela alkoholaren kontsumo erregularragatik eta arrisku genetikoagatik. Beethovenen 'elkarrizketa-liburuetatik' ondoriozta dezakegu haren bizitzako azken hamarkadetako alkohol-kontsumoa oso ohikoa zela, baina zaila da kontsumitutako bolumenak zenbatzea", azaldu du Beggek.
Ikertzaileen harridurarako, deskubritu dute haren Y kromosoma ez datorrela bat egun haren abizena duten eta, erregistro genealogikoen arabera, arbaso komun bat partekatzen duten egungo bost ahaiderekin. Hau da, ikerketak ondorioztatzen duenez, Beethovenen aitak ezkontzaz kanpoko "harreman" bat izan zuen uneren batean.
Zure interesekoa izan daiteke
Araba, 2026ko abuztuko eguzki eklipsea ikusteko Euskadiko lurralde pribilegiatua
Mende bat baino gehiago da Euskal Herrian ez dela eklise osorik ikusten eta datorren abuzturen 12koan Araba izango da lurralde pribilejiatuena, lurralde osoan ikusgai izango abita fenomeno astronomiko berezia. Hala ere, eklipsearen puntu gorena 20:28ak aldera izango da, eta, beraz, eguzkia "oso baxu egongo da" ordurako, eta litekeena da mendebal/ipar-mendebaldeko ortzimuga garbi duen kokalekurik ez duenak ez ikustea, eguzkia beharabada ezkutuatua egongo delako ordurako.
Magia, karrozak eta gozokiak: honelakoak izango dira Errege Magoen kabalgatak Bilbon, Gasteizen, Donostian eta Iruñean
Meltxor, Gaspar eta Baltasar (ia) prest daude kale nagusiak zeharkatzeko, berariaz prestatutako argi eta kolore ikuskizunekin lagunduta ibilbide osoan zehar.
Indonesiak hiru egunez luzatu du itsasoan desagertu ziren familia espainiar bateko kideen bilaketa
Bigarren gorpua erreskatatu dute gaur, Fernando Martin Valentzia CF taldeko B taldeko 44 urteko entrenatzaile ohiarena. Bi haur falta dira oraindik.
Erriberrin desagertutako gizona bilatzeko lanei berrekin diete
Asteazken arratsaldean ikusi zuten azkenekoz, udalerri horretan antolatutako San Silvestre lasterketan, ikusle gisa. Bizilagunek egun hartan grabatutako hainbat bideotan ageri da.
Eneko Arrastua Panticosan hildako mendizalearen hileta egin dute Irunen
Astelehenean hil zen 48 urteko irundarra, Panticosan, elur-jausi batek harrapatuta. Familia, lagun eta herritar andana bildu da Irungo elizan, Arrastuari azken agurra emateko.
Erriberrin desagertutako gizonaren bila jarraitzen dute, hirugarren egunez
Asteazken arratsaldean paseatzera irten zen 68 urteko gizona eta ez zen bere bizitokira itzuli. Oliteko San Silvestre lasterketan ikusi zuten azken aldiz.
Gaur egingo da Irunen Eneko Arrastuaren aldeko hileta-elizkizuna
48 urteko mendizalea joan den astelehenean hil zen Panticosan, elur-jausi batek harrapatuta.
Donostiako alkateak uste du Topoaren erdiguneko zatia uda bukaeran egongo dela prest
Jon Insausti Gipuzkoako hiriburuko alkateak esan duenez, Donostiako Topoaren obrarik handienak bukatuta daude, eta 2026ko uda bukaeran martxan jarri ahal izatea aurreikusten du.
Altsasuko alkateak salatu du pertsona talde bat udal eraikin batean indarrez sartzen saiatu zela
Gertakariak urtarrilaren 1eko goizaldean jazo ziren. Udaltzaingoak erasoa saihestu zuen, baina agenteak "larderia eta irain larrien" biktima izan ziren, alkatearen arabera.
Gaueko guardiako zerbitzua eskaintzen duen bigarren farmazia ireki dute Gasteizen
Eusko Jaurlaritzak hartu du erabakia, Gasteizko iazko errolda kontuan hartuta; izan ere, 250.000 biztanleko kopurua gainditu du hiriak. Larrialdiren bat izanez gero, beraz, aurrerantzean errazagoa izango da botikak eskuratzea.