Eusko Jaurlaritza lanean ari da preso transek generoa hautatzeko aukera izan dezaten

Eusko Jaurlaritzako Justizia Zuzendaritza, Nerea Melgosaren Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailaren mendekoa, "espetxe-eremuan trans pertsonen tratu-berdintasuna eta bereizkeriarik eza aitortzeko, bermatzeko, babesteko eta sustatzeko instrukzio bat prestatzen ari da", Jaurlaritzak jakitera eman duenez. Dokumentuak 2019ko Kataluniako instrukzioa du eredu, eta, gaur egun, dokumentua Giza Eskubide, Biktima eta Aniztasun Zuzendaritzarekin eta EAEko LGTBI+ elkarteekin kontrastatzeko fasean dago.

Aipatu iturrietatik azaldu dutenez, Espainiako Gobernuak Trans Legea izenekoa onartu zuen joan den otsailean, eta, ondorioz, botere publikoek politikak eguneratu behar dituzte, ingurune guztietan trans eta LGTBI pertsonen berdintasun erreala eta eraginkorra bermatzeko.

Espetxe-eremuari dagokionez, "legeriak ez du ezer berezirik jasotzen trans pertsonen tratamenduari dagokionez", baina badago Espetxeen Zuzendaritza Nagusiaren 2006ko Instrukzioa. Hartan, zenbait ekintza positibo jasotzen dira, besteak beste, "sentitzen dutenarekin bat ez datorren sexu-identitate ofizialik ez duten pertsonek moduluetara eta barneratze-baldintzetara jo ahalko dute, balorazio mediko eta psikologikoko txosten egokiekin, eta espetxe-ondorioetarako genero-identitate psikosoziala aitortzea".

EAEren kasu zehatzean, espetxeen kudeaketaren inguruko eskumenak Eusko Jaurlaritzari eskualdatu zizkiotenean, Genero Identitateagatik Ez Baztertzeari buruzko 2012ko EAEko Legea aplikatzen hasi zen.

Hala, instrukzio berriak honako hau jasotzen du: "Trans pertsonak hala kontsideratuko dira, genero-identitatearen autodeterminazio askerako eskubideari jarraikiz, eta ez dute diagnostiko edo txosten psikiatrikorik, psikologikorik edo tratamendu medikorik behar". Nahikoa izango da pertsonak haren genero-identitatea aitor dezatela eskatzea, ebazpenean jasotzen diren ekintzak "zuhurki eta errespetuz" aplikatzeko. Talde teknikoak, 10 egun izango ditu behar diren txostenak egiteko.

Salbuespenak

Bestalde, trans pertsonek espetxeko zuzendaritzari identifikatzen diren generoari dagozkion unitate edo zentroetara eramateko eskatu ahalko diote, "salbu eta Tratamendu Batzordeak uste badu badaudela jaiotzez esleitutako sexuaren arabera unitate edo zentroetan uzteko kausak", pertsona genero-delituengatik edo emakume edo adingabeen sexu-askatasunaren kontrako delituengatik kondenatu izana, besteak beste.

Jaiotzean esleitutako generoaz bestelako batean bizitzen hasteko erabakia espetxean egonaldi bat egin ondoren etorriz gero, instrukzioak ezartzen du pertsona erreferente batek lagundu behar duela prozesuan, eta gehienez hiru hileko epe bat ezartzen du eskaria irmoa eta trinkoa den edo ekintza puntual edo instrumental bat den egiaztatzeko.

Gaur egun trans pertsona bat dago EAEko hiru espetxeetako batean, eta sexu- eta genero-aniztasunarekin zerikusia duten gaietan informazioa eta arreta emateko Berdindu! zerbitzuaren laguntza du.