EBko estatuek euskara, katalana eta galegoaren ofizialtasunari buruzko erabakia atzeratzea erabaki dute

Europar Batasuneko estatuek katalanaren, galegoaren eta euskararen ofizialtasunari buruzko erabakia atzeratu dute gaur, Europako iturriek EFEri jakinarazi diotenez. "Eztabaidak jarraituko du", baieztatu du iturriak.

Euskara, katalana eta galegoa Europar Batasunean ofizial egiteko Espainiako Gobernuak egindako eskaria aztertu dute gaur aurrenekoz, EBko Gai Orokorren Kontseiluan. Nolanahi ere, proposamenak lehen eztabaida honetan aurrera egiteko aukera gutxi zituen. Batzarrean parte hartu duten estatu kide guztien oniritzia beharko luke horretarako, eta hainbatek agertu zituzten euren errezeloak.

Honenbestez, estatu kideek ez dute hartu nahi katalanaren, euskararen eta galizieraren erabilera ofizialtzeko Espainiaren eskaerari buruzko erabakirik, harik eta mahai gainean EBko Kontseiluak neurriaren ondorioei buruzko txosten juridiko bat eta horrek blokearen funtzionamenduan duen eragin ekonomiko eta praktikoaren azterketa bat egin arte.

Hori argi geratu da Europar Batasuneko Gai Orokorretako ministroek Bruselan egindako bileran 40 minutuz eztabaidatu ostean, eta gaia bozkatu gabe amaitu da, ordezkaritzek "denbora gehiago" behar dutelako gaia aztertzeko, Europako iturriek jakitera eman dutenez.

20 bat ministrok hartu dute hitza zalantzak azaltzeko, eta Espainiak duen txandakako presidentetzak "gogoan hartu" ditu EBko kideen jarrerak, eta iragarri du Kontseiluak "gaiari berriro helduko diola etorkizuneko bilera batean", epeak argitu gabe, iturriek azaldu dutenez.

Behin egiaztatuta herrialdeek xehetasun gehiago eskatzen dituztela neurriaren kostuari eta EBko aurrekontuan izango duen eraginari buruz, bai eta Europako beste hizkuntza batzuetan izango duen eraginaren azterketa juridikoa ere, Espainiaren presidentetzari dagokio orain hurrengo urratsak prestatzea, bai eztabaida teknikoa Kontseiluan aurreikusitako lantaldeetara bideratzea, bai erakundeko legelarien iritzia eskatzea.

Jose Manuel Albares Espainiako Atzerri ministroak euskarari, katalanari eta galizierari EBn izaera ofiziala emateko beharra defendatu du, hizkuntza gutxituak ez direlako eta Espainiak 2005etik defendatzen duen eskaria delako.

"Ez gara hizkuntza gutxituez ari. Milioika pertsonak hitz egiten dituzten hizkuntzak dira, zehazki, EBko gainerako ministroei esango diet katalana 10 milioi pertsonak baino gehiagok hitz egiten dutela, eta horrek une honetan ofizialak diren hizkuntza askoren gainetik jartzen duela", azpimarratu du Albaresek prentsari egindako adierazpenetan, bilerara iritsi denean.

Espainiako diplomaziaburuak "Espainiako erregimen konstituzionalaren berezitasunagatik" defendatu du neurria, "EBn ia bakarra egiten duelako", eta hizkuntza horiek "Espainiako Parlamentuan erabiltzen direlako", esan du Albaresek.

Ministroak gogorarazi duenez, "ez da Espainiaren proposamen berria"; izan ere, 2005ean "aldaketak" adostu ziren hiru hizkuntza horiek EBn erabili ahal izateko. Katalunia, Euskadi eta Galiziako ordezkariek euren hizkuntzetan hitz egin dezakete EBko Kontseilura bilera batera etortzen direnean.

Albarasek errepikatu du Espainiako Gobernuak kostuak finantzatzeko borondatea duela, eta erantsi du Europar Batasuneko zuzenbidearen araberako lege-proposamena dela, Lisboako Itunaren 55.2 artikuluak EBko oinarrizko arau hori katalanera, galizierara eta euskarara itzultzeko aukera ematen baitu.

Batzarra amaitu ostean, Espainiako Atzerri ministroak esan du Sanchezen Gobernuak "bete" egin duela Europar Batasunean eztabaida hasteko hartutako "konpromisoa". "Gobernuak bere konpromisoa bete du gaur, eta joan den abuztuaren 17an gutun bidez eskatu nuen bezala (...) gaur EBko hizkuntza-araubideari buruzko 1. erregelamenduaren erreforma jarri dugu abian Bruselan", esan du.

Bileraren ostean azaldu duenez, urrats "erabakigarria" eman da EBko hizkuntza ofizialak jasotzen dituen araudia aldatzeko bidean, eta katalanaren ofizialtasuna ezartzea galiziera eta euskararen ofizialtasuna ezartzea baino lehenestea defendatu du.

Horren harira, Aitor Esteban EAJk Kongresuan duen bozeramaileak "etsigarritzat" jo du erabaki hori. "Ez dakit inbestiduran eragin negatiboa izango duen, baina, jakina, ez du batere lagunduko", azpimarratu du Estebanek Kongresuan.

Estebanek deitoratu duenez, "albiste txarra da" eta "Euskadin ez da ulertzen"; izan ere, "hizkuntza baten erabilera, sustapena eta babesa ez da hiztunen kopuruan oinarritzen edo ez litzateke zertan oinarritu behar, ingelesarekin eta txinerarekin horrela balitz, gainerako guztiak soberan egongo liratekeelako".

Ildo berean mintzatu da Pernando Barrena EH Bilduren europarlamentaria. Horren iritzian,  "Espainiako Gobernuak taktizismora jokatu du gaur Bruselan, katalana beste hizkuntzen aurretik jarrita.

Halaber, Barrenak azaldu du "hizkuntza baten tamaina, hiztun kopurua, aitzakia baino ez dela". "Gaur egun, euskara baino hiztun gutxiago dituzte hiru hizkuntza ofizial daude: maltera, gaelikoa eta luxenburgera", gehitu du.

Bestalde, Anders Adlercreutz Finlandiako Europako Gaietarako ministroak esan du "oso goiz" dela ofizialtasuna onartzeko. Era berean, Jessika Roswall Suediako kideak ere esan du "goizegi" zela "iritzia emateko". Finlandiak eta Suediak joan den astean publikoki adierazi zituzten Espainiaren eskaerari buruzko zalantzak, legezkoak, praktikoak eta finantzarioak.

Kroazia edo Eslovakia bezalako herrialdeetako ordezkariek Espainiako Gobernuaren proposamenaren "sentsibilitatea" onartu dute, baita Europako kultur nortasunen aberastasuna "babestearen" garrantzia ere, baina Espainiakoa bezalako eskaera batek horren ondorioen azterketa bat merezi duela berretsi dute.

Laurence Boone Frantziako Europako Gaietarako Estatu idazkariak Frantziako Konstituzioa eta Europako esparru juridikoa bereizi ditu Espainiaren proposamenak bere herrialdean izan dezakeen eraginaren "beldurrik ez" duela esateko orduan, eta "gai honetan egokitzeko" moduaren alde agertu da.