EAEn bizi diren atzerritar gehienek bertan garatu nahi dute bizitza-proiektua
Migrazioak goranzko bidean jarraitzen du Euskal Autonomia Erkidegoan. Azken bost urteetan, gainera, igoera nabarmena izan du. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan bizi diren atzerriko jatorriko pertsonak biztanleria osoaren % 8,2 ziren 2010 urtean (179.558 pertsona); 2023an, berriz, % 12,6 ziren (277.564 pertsona).
Gainera, gehienak gustura daude gure artean. Izan ere, ia denek (% 95,8) hurrengo bost urteetan EAEn gelditzeko asmoa azaldu dute eta % 89k erabaki dute beren bizi-proiektua bertan garatzea.
Eusko Jaurlaritzak egindako 2023ko Atzerritar Jatorriko Biztanleriaren Inkestak (EPOE) utzi dituen emaitzak dira datu hauek. Nerea Melgosa Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren sailburuak eta Xabier Legarreta Migrazio eta Asiloko zuzendariak eman dituzte ezagutzera, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan "bizi diren atzerritar jatorriko biztanleen errealitatearen argazki finkoa eskaintzea helburu duen" datu-bilketa honen emaitzak.
Pertsona horien jatorriari dagokionez, biztanle multzorik handiena Latinoamerikakoa da, guztizkoaren % 49,8, hain zuzen. Afrikar jatorriko kolektiboa ere ugaria da, % 26,2. Zehatzago begiratuta, bertan bizi diren atzerritarren gehienak Magrebetik etorritakoak dira (% 17,7). Bigarren multzo handiena Kolonbia, Ekuador eta Perutik etorritakoek osatzen dute (% 17).
Generoari begiratuta, orokorrean, emakumezko atzerritar gehiago etortzen da EAEra gizonezkoak baino (% 52,2 eta % 47,8, hurrenez hurren). Alabaina, jatorriari erreparatuta, aldea handia da. Alegia, Latinoamerikatik gizonezkoak baino emakume gehiago etortzen dira, baina Saharaz azpiko Afrikatik etortzen diren gehienak gizonezkoak dira. Adibide gisa, Latinoamerikatik etorritakoen % 59 emakumeak dira, baina Senegaldik etorritakoen artean % 28,4 dira andrazkoak.
Atzerritar jatorriko biztanleek EAEko biztanleria gaztetzen laguntzen dute, gehienak 44 urtetik beherakoak baitira: % 38,4k 25 eta 44 urte artean dituzte eta % 30,6 25 urtetik beherakoak dira.
16 urtetik gorako gehienek, gainera, bizileku-baimena dute (% 7,9k ez daukate) eta % 37k Espainiako nazionalitatea lortu dute.
Euskara eta ikasketa kualifikatuak
Gizarteak bi erronka nagusi ditu atzerritar jatorriko biztanleei dagokionean. Alde batetik, gehienek diote "ez dutela euskara batere ulertzen". Bestetik, gutxi dira ikasketa kualifikatuak egiten dituztenak.
Hizkuntza ofizialen ezagutzari buruz galdetuta, atzerritarren % 2,1ek dio etxean erabiltzen den hizkuntzetako bat dela. Aldiz, erdiek inguruk diote ez dutela euskara "batere ulertzen", ezta hitz solteak ere.
Gaztelaniaren erabilera, ordea, oso zabalduta dago. Lautik hiruk (% 75,6) komunikatzeko erabiltzen duen hizkuntza da.
Ikasketei so eginda, lautik hiruk (% 76,1) ez dute ikasketa kualifikaturik. Zehatzago esanda, % 14,3k ez dute inolako ikasketarik, % 18,7k oinarrizko ikasketak dituzte, % 35,9k bigarren mailakoak egin dituzte eta % 7,3k erdi-mailako lanbide-heziketako graduren bat dute.
Halaber, % 23,9k badituzte ikasketa kualifikatuak: % 7,7k lanbide-heziketako goi-mailaren bat egin dute eta % 16,2 hirugarren mailako ikasketak egiten ari dira edo amaitu dituzte.
Lana
Bestetik, inkestak azaleratu dituen datuek diote lan egiteko adinean dauden (16-66 urte) gizatalde honetako % 62,6 lanean ari zirela 2023an. Hain zuzen ere, taldearen okupazio tasa handitzen joan da 2010etik, eta, gaur egun, EAEko landunen % 13,7 atzerritar jatorrikoak dira.
Alabaina, jatorria kontutan hartzen badugu, aldea handia da. Txinatik, Europatik eta Latinoamerikatik iritsitako biztanleen okupazio-tasak Senegaldik edo Magrebetik iritsitako pertsonenak baino handiagoak dira.
Lan egiten duten sektoreei dagokionez, lautik hiru (% 73,6) zerbitzuen alorrean ari dira lanean, batik bat, etxe-zerbitzuetan (% 16,5), ostalaritzan (% 15,5) eta merkataritzan (% 13,5).
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon bat atxilotu dute Sarrigurenen, emaztea hiltzea eta ama larri zauritzea egotzita
Gertakariak Eguesibarrean (Nafarroa) jazo dira, arratsaldeko 19:30ak aldera.
Gaizki aparkatzeagatik jarritako isunak egiazkoak direla ziurtatu du Hendaiako Herriko Etxeak
Bidasoa eskualdeko hainbat bizilaguni isunak kobratzeko posta bidez bidalitako gutunak iruzurra zirela zabaldu zuen ostegunean Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak.
11 urteko zigorra ezarri diote gizon bati Bizkaian, bikotekide ohiaren etxera baimen gabe sartu eta hura bortxatzeagatik
Bikotekideak izan ziren sei urtez, nahiz eta ez ziren elkarrekin bizi. 2021eko azaroan neskak amaitutzat eman zuen harremana. Gizonak, ordea, kontaktuan jarraitzeko eskatu zion, eta 2021eko azaroaren 22ko goizean emakumearen etxera sartu zen, haren baimenik gabe, eta bortxatu egin zuen.
Baskoniak ehunka zaleren babesa jasoko du Valentzian
Baskoniaren mila jarraitzaile inguru joan dira Valentziara 2026ko Errege Kopa dela eta. Eguraldia lagun, giroa ezin hobea da Baskoniako zaleen bilgunea den "Araba Etxean".
65 urtetik gorako pertsonen artean alkohol eta psikofarmakoen kontsumo handiaz ohartarazi du Eusko Jaurlaritzak
Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez, EAEko gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
8 urteko kartzela-zigorra Legorretan kontrako norabidean zihoala hiru pertsonaren heriotza eragin zuen gidariarentzat
Akusazioek eta defentsak akordioa adostu dute, eta akusatuak erruduna dela onartu du. Hori dela eta, ez da beharrezkoa epaiketarekin jarraitzea. Ostiral honetan Gipuzkoako Auzitegian egindako saioan, auzipetuak barkamena eskatu die biktimen sendiei, malko artean.
Bost pertsona atxilotu dituzte Iruñean, emakume etorkinak prostituitzera behartzeagatik
Emakumeak haien jatorrizko herrialdeetan erakartzen zituzten, “lan-kontratu erakargarriak” eskainiz; Nafarroara iritsitakoan, baina, mehatxatu egiten zieten eta prostituitzera behartzen zituzten.
Gizon batek 10 urteko semea hil du eta emaztea larri zauritu du bart Tenerifen
Guardia Zibilak tiroz hil du ustezko hiltzailea, agenteei matxete batekin mehatxatu ostean.
Aturri ibaiak gainezka egin du Baionan
Aturri ibaiak gainezka egin du ostegun honetan Baionan. Azken egunetan pilatu den euriak eta itsasgorak bat egin dutenean, goizeko zein arratsaldeko seiak bueltan, ibaia bere bidetik irten da. Goizean urak eragin dituen eragozpenak ikusita, arratsalderako Baionako Herriko Etxeak zentzuz jokatzeko eta ibai ingurura ez hurbiltzeko deia egin badu ere, azkenean ez da eragozpen nabarmenik egon.
Zabaldu dute Zumaia eta Getaria arteko errepidea, olatu handiengatik itxita egon ostean
Itsasgora izan den unean egon da itxita, Pedro denboraleak eragin dituen olatu handiengatik. Ostiral goizeko itsasgoraren garaian ere, 05:00etatik 07:00etara, 4 metro inguruko olatuek joko dutela itsas-bazterra espero da.